Afstudeerprijs Villamedia 2019

— donderdag 20 juni 2019, 11:00 | 0 reacties, praat mee

Het AD wil de hele dag live: ‘CNN in het Nederlands’

© Jan de Groen

Het AD wil na een krant en een website nu ook een digitale zender zijn. De ambitie? Klokje rond live uitzenden. De Ochtend Show to go is alvast een dagelijkse oefening in het maken van live online video.

Bij binnenkomst op de redactie van het AD in Rotterdam is om half zeven in de ochtend niet veel meer te horen dan de regen die aanhoudend tegen de ramen slaat. De receptie is verlaten, er klinkt geen geratel van toetsenborden en er heerst stilte bij de koffie­automaat. Wie leven in de brouwerij zoekt, moet een verdieping omhoog.

Daar, helemaal achterin, schijnen de lampen in de opnamestudio van De Ochtend Show to go al fel op de presentatiedesk. Iets verderop schuiven vier jonge medewerkers van de techniek aan een statafel nog gauw een rijstwafel met jam naar binnen terwijl presentatoren Manuel Venderbos en Hila Noorzai onder handen worden genomen met de poederkwast.

Kevin Goes wrijft nog even in zijn ogen. ‘Ik werk al mijn hele leven in de ochtend’, zegt de samensteller van de dag wiens wekker vanmorgen om 04.00 uur afliep. ‘Het went nooit.’ Hij bladert ondertussen door het draaiboek voor de show van deze ochtend: de OV-staking komt aan bod, AD-verslaggevers Noël van Hooft en Yelle Tieleman doen live verslag bij de rechtbank in Arnhem waar het hoger beroep in de zaak Anne Faber vandaag begint, en huiscabaretier Steven Brunswijk is te gast. Met zijn pen krabbelt Goes nog gauw het laatste nieuws ertussen: ‘Japanse schoolkinderen neergestoken in een voorstad in Tokio.’

Het AD en de aangesloten regiotitels zijn in januari van dit jaar van start gegaan met De Ochtend Show to go. Een live ochtendprogramma van twee keer grofweg twintig minuten, dat te zien is op de websites en in de apps van de kranten. Elkaar afwisselende presentatoren bespreken met twee studiogasten het nieuws, er zijn verslaggevers op locatie en reportages uit de regio.

De Ochtend Show past in de ambitie die AD-hoofdredacteur Hans Nijenhuis als een mantra opdreunt voor iedereen die het horen wil. Het AD was een krant, werd een krant met een website, en wil een krant met website én digitale zender worden. De reden is simpel, redeneert Nijenhuis een paar dagen eerder op de redactie. ‘Wie kinderen heeft, weet dat de nieuwe generatie steeds vaker zegt: heb je dit gezien in plaats van: heb je dit gelezen. En als mensen nieuws willen zien in plaats van lezen, moeten wij proberen het ze op die manier aan te bieden.’

Die strategie werd in 2017 afgetrapt middels een samenwerking met kabelaar Ziggo, die de van oudsher op sport georiënteerde krant beelden ging leveren van ‘de doelpunten van Messi en de inhaalmanoeuvres van Max Verstappen’. De advertentie-inkomsten worden gedeeld. Sindsdien is video een rap groeiende pijler onder het merk AD. Waar het video-team twee jaar geleden begon met één chef en één editor, beslaat de afdeling inmiddels vier lange bureaublokken in de AD-kantoortuin. Twintig nieuwe, vaste medewerkers en een leger freelancer werken hier in shifts zeven dagen per week, van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat aan video. Daarnaast zijn op elke regioredactie redacteuren getraind om een video-item te kunnen draaien. In het zuiden, oosten en westen van het land zijn aanvullende teams opgetuigd van twee à drie collega’s die deze filmpjes monteren en op de site zetten.

De Ochtend Show is daar aan toegevoegd als een dage­lijkse oefening in het maken van live video. Nijenhuis: ‘Als er iets groots gebeurt in Nederland, willen we dat je dat bij ons meteen kunt zien, dat het AD de eerste bestemming wordt waar mensen gaan kijken. Om dat te bereiken moet je goed zijn in live video. Elke ochtend live uitzenden, dwingt ons om dat te leren en het went onze bezoekers eraan dat wij het hebben.’ Volgens Nijenhuis sorteert dat al effect. ‘Toen Feyenoord twee jaar geleden kampioen werd, was onze live uitzending nog erg knullig met schokkende camera’s en beeld dat steeds uitviel. Vorige maand werd Ajax kampioen en stond er een gestroom­lijnde show.’ Grijnzend: ‘En dat stond los van de club.’


Geen legacy

Terug in de ochtend heerst er wat opwinding. Studiogast Brunswijk, die maandelijks aanschuift in De Ochtend Show om te vertellen wat hem is opgevallen in media­land, is laat. In de regie telt een digitale klok onverbiddelijk af naar het moment dat de leader wordt ingestart terwijl een producer regelt dat er iemand naar beneden loopt om straks Brunswijks auto te parkeren. Aan de presentatiedesk geeft Goes de presentatoren een update. ‘We zeggen gewoon: iedereen heeft last van de OV-staking, wij ook. We hopen dat hij nog op tijd binnenkomt.’ Het is de eerste keer dat een gast te laat dreigt te komen. ‘Maar daar worden we niet zenuwachtig van’, zegt Goes, die de afgelopen tien jaar als gastenredacteur bij ochtendshows van BNR en WNL werkte. ‘Het mooie aan online is; je zit nergens aan vast. Er zijn geen reclametijden waar je rekening mee hoeft te houden. Als de show tien minuten duurt is het prima, en als het dertig minuten duurt is het ook goed.’

Op de studiovloer staan vijf fonkelnieuwe, op afstand te bedienen camera’s strategisch opgesteld rond de presentatiedesk. In de regiekamer, gebouwd door hetzelfde bedrijf dat ook de techniek verzorgt voor grote Hilversumse producties, nemen vier technici en de samensteller plaats achter professionele mengpanelen. Hun gezichten lichten op in het donker door de wand aan schermen waarop teksten van de autocue, titels en andere instarts klaar staan.

Tekst loopt door onder de afbeelding

Je zou het niet zeggen als je de opstelling bekijkt, maar toch is het een achterhaald principe dat video maken een dure grap is, zegt Bouke van der Veer. Hij is bij het AD chef-video van het eerste uur en was eerder als manager video verbonden aan De Telegraaf. ‘Daar zagen we al dat je eigenlijk maar weinig mensen nodig hebt om professionele video te maken. De helft van het werk is redactioneel. Dat is hier grotendeels al gedaan voor de print en online-uitingen. De infrastructuur ligt er al. Goedemorgen Nederland moet Angela de Jong bellen of ze wil komen. Hier zit ze gewoon naast ons.’

Ook de technologische ontwikkelingen maken het steeds makkelijker, zegt Van der Veer. ‘Waar de NOS of RTL werken met zeven, acht man techniek – een geluidsman op de vloer, mensen achter de camera – kunnen wij een uitzending doen met twee mensen in de regie, technisch gesproken. We hebben geen legacy. We zijn bij nul begonnen en kijken naar wat het meest efficiënt is, en hoe we dat nog verder kunnen versimpelen. Ja, er komt nog altijd meer bij kijken dan een stukje tikken. Dat blijft. Maar de inkomsten zijn ook groter. Bij het AD verdienen we met advertenties online al meer dan in print. Dat was een paar jaar geleden nog ondenkbaar.’

De explosieve groei van video staat in schril contrast met de reorganisaties die het AD de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. ‘Natuurlijk is het zo dat er redacteuren zijn die daarom denken: het kan niet op bij video’, beaamt Nijenhuis. ‘En het is ook zo: op al die stoelen waar nu video zit, zaten voorheen andere mensen. We hebben goede journalisten moeten laten gaan. En als er dan van die jongens op gympies binnenlopen, die ook nog eens af en toe een spelfout maken, is dat wel eens lastig.

Daarom is het belangrijk om te blijven uitleggen waarom je het doet.’ Volgens Nijenhuis is video zo in twee jaar tijd een vanzelfsprekendheid geworden voor de hele redactie. Steeds vaker ook, verschijnen schrijvende redacteuren in beeld. ‘Niet iedereen steekt gelijk zijn vinger op. Maar als je begint met degenen die hun vinger opsteken, wordt de redactie als vanzelf besmet met dat video-virus.’

Dat geldt ook voor talkshowgasten van buiten de krant, merkt Goes. ‘In het begin zeiden ze: moet ik daar helemaal voor naar Rotterdam komen? Inmiddels kennen de meesten ons wel, en komen ze graag terug. Mark Rutte is ook geweest, dat zegt wel wat.’ Misschien komt het door de sfeer, die zo anders is dan in Hilversum, oppert presentator Venderbos, voorheen bekend van EO en RTL5. ‘Een Rotterdamse sfeer van no nonense; niet lullen maar poetsen. En we hebben gemiddeld 400.000 streamstarts per uitzending. Dat is een getal waar menig programma van de publieke en commerciële netten jaloers op zou zijn.’

Winnen
Dat getal wordt mede gehaald doordat van de uitzending losse clips worden gemaakt die apart online worden gezet, vaak bij een artikel over hetzelfde onderwerp. ‘Heel efficiënt’, zegt Van der Veer, die met plezier laat zien hoe de cijfers maandelijks oplopen. De video-tak van het AD startte in 2017 met 3,5 miljoen videostarts per maand, becijfert hij. ‘Nu is dat 80 miljoen per maand. En als er iets groots gebeurt, pieken we. Zo was de dag van de aanslag in een Utrechtse tram de best bezochte dag ooit op AD.nl, met 1.3 miljoen live videostarts.’ Nijenhuis: ‘Als je naar cijfers kijkt, zitten RTL en De Telegraaf achter ons en zijn NU.nl en de NOS onze concurrenten. Of we het met ze willen aangaan? We willen het van ze winnen.’

In februari werd Marc van der Ree, oud-hoofdredacteur van Hart van Nederland en Shownieuws aangetrokken als eindredacteur om De Ochtend Show een stap verder te brengen. Bij zijn aantreden sprak hij de intentie uit om de programmering verder uit te breiden, bijvoorbeeld met een actueel programma in de middag. ‘Misschien komt dat nog’, zegt Nijenhuis. ‘Je moet eerst lopen voordat je kan gaan hollen. We doe nu al veel meer live dan een jaar geleden. Maar, zegt hij in de deuropening van zijn kantoor ‘Misschien hè, als je over een jaar terugkomt, zijn we wel de hele dag live. CNN in het Nederlands.’

In de studio brandt het rode lampje ‘On Air’ boven een plank met daarop voorpagina’s van alle AD-kranten en een espressoapparaat – onmisbaar in elke ochtendshow. Halverwege de uitzending klinkt in de regiekamer een opgewerkt ‘Hij is er!’ Terwijl een reportage loopt over leerlingen van Hogeschool voor de Kunsten Codarts die wegens de OV-staking op school hebben overnacht, schuift de producer huiscabaretier Brunswijk de studiovloer op. Geen centje pijn. Goes: ‘we gaan door met de show, jongens!’

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.