Henny spreekt zich uit in zevende fotoboek van Michel Sczulc Krzyzanowski
Als kind hoorde Henny niks anders: voor een dubbeltje geboren? Dan word je nooit een kwartje. Maar wat is waarde, vraagt ze zich een tikje korzelig af in het boek dat haar eigen naam draagt. Het leven is niet in geld uit te drukken. ‘Ik vind dat iedereen onbetaalbaar is. En het leven is onbetaalbaar.’
Henny – haar achternaam blijft ongenoemd – opent met deze zinnen het zevende boek dat over haar is verschenen. Wie kan haar dat nazeggen, zoveel boeken terwijl je met het leven nog niet klaar bent. Churchill of Napoleon misschien, gewone stervelingen zeker niet. Henny behoort tot de laatste soort, een gewone Brabantse, met gelukkige en best wel moeilijke momenten.
Het is aan de fotograaf Michel Sczulc Krzyzanowski te danken dat de buitenwereld met Henny kennis kan maken. Hij is bezig met een misschien wel levensvervullend fotoproject, dat begon in 1976. Als pas afgestudeerd autonoom-conceptueel kunstenaar koos hij voor een tweede spoor: de sociale documentaire. Voor een publiciteitsproject van een vormingscentrum in Den Bosch zocht hij een geschikte kandidaat. Hij ontmoette de 16-jarige Henny, die werkte in een koekjesfabriek, en wist meteen dat zij de hoofdpersoon zou worden. ‘Neem nou Henny’, luidde de titel van het eerste boek, en daar zou het niet bij blijven. Zes fotoboeken volgden, alle vertelden ze iets over een nieuwe episode van Henny’s leven. Veel zat tegen, maar dat hoort er nu eenmaal bij.
Vooral de laatste jaren ging het flink mis, de gebeurtenissen hebben haar als mens veranderd. Haar tweede man Arie overleed aan de gevolgen van alcoholisme en haar geliefde zoon Pascal overleed zomaar op een dag. Ze gaf de fotograaf daarna vier maanden de tijd om haar te volgen.
Het werd een ander boek dan alle vorige. De fotograaf werd interviewer, ze hadden dertien lange gesprekken. In combinatie met oudere en niet gepubliceerde foto’s vertelt Henny zelf haar verhaal, in de ongekunstelde taal die bij haar past (‘Mijn vader was een werkmens. Dat wou-ie ook zijn: een arbeider. Mijn vader zou nooit een kantoorpik zijn geworden’). Openhartig neemt ze de lezer mee in de moeilijke fase van haar leven. Ze is nu 59 jaar, al weer 43 jaar na de eerste ontmoeting met de fotograaf. Voor het eerst spreekt ze zich uit. Nee, ze is nog niet klaar, ondanks alle tegenslagen. Haar ontroerende woorden geven de zwart-wit foto’s opeens kleur.
Michel Sczulc Krzyzanowski: Henny. Ik ben nog niet klaar. ISBN 9789083008202, 180 pagina’s, € 35,-.
Praat mee