basis naar compleet

— maandag 23 oktober 2023, 12:31 | 0 reacties, praat mee

Hedwig Zeedijk van het Tilburgs Mediafonds: ‘De democratie is gebaat bij onafhankelijke lokale journalistiek’

Hedwig Zeedijk te gast bij TilbuZz (Omroep Tilburg) - © Omroep Tilburg

Na Leiden was Tilburg de tweede stad waar een onafhankelijk lokaal mediafonds werd opgericht - daarna volgden steeds meer gemeenten. Hedwig Zeedijk stond 4,5 jaar geleden aan de wieg van het Tilburgs Mediafonds en treedt nu, als laatste lid van het originele oprichtingsbestuur, terug als voorzitter. Laatste wijziging: 24 oktober 2023, 07:25

In de LocHal, de bibliotheek in Tilburg waar Villamedia met Zeedijk heeft afgesproken, zijn medewerkers van Omroep Tilburg net bezig met een nieuwe opname van TilbuZz. De wekelijkse live radio-uitzending vanuit ‘de huiskamer van de stad’ is een van de eerste projecten die is ontstaan dankzij een financiële duw in de rug van het Tilburgs Mediafonds, vertelt Zeedijk.

De journalisten zijn er, nu nog het geld
Het concept: een live gesprek over thema’s in de stad met diverse Tilburgers. Deze vrijdag gebeurt dat in het Engels; de TilbuZz-aflevering is er speciaal om nieuwe (internationale) studenten (elk jaar zo’n vierduizend) welkom te heten.

Het blijkt een goed voorbeeld waarom het Tilburgs Mediafonds is opgericht, vindt Zeedijk. Capabele journalisten en mediamakers zijn er genoeg in Tilburg - ze worden er zelfs opgeleid (aan Fontys Journalistiek). Maar de financiële middelen voor het maken van journalistieke producties zijn er vaak minder. De aanvraag vanuit Omroep Tilburg leidde tot een eenmalige bijdrage van € 6525 van het fonds om een jaar lang TilbuZz te kunnen maken. ‘We zijn nu twee jaar verder en nog altijd wordt er - inmiddels zonder onze steun - iedere week een aflevering gemaakt.’

Lokale journalistiek verkeert in zwaar weer
Al in 2017 wordt door een meerderheid in de Tilburgse gemeenteraad geconstateerd dat de lokale journalistiek in Tilburg in zwaar weer verkeert en moet worden versterkt. ‘Omroep Tilburg bestond destijds uit een groepje fanatieke vrijwilligers. Interviews moesten soms worden verzet omdat er bijvoorbeeld geen cameraman beschikbaar was.’

Twee jaar later verschijnt na 63 jaar de allerlaatste Tilburgse Koerier. Volgens de eigenaar en uitgever is het bedrijfseconomisch niet haalbaar om het lokale huis-aan-huisblad voort te laten bestaan.

Rond dezelfde tijd ontvangt Zeedijk - die net na twintig jaar als correspondent in Italië naar Tilburg is teruggekeerd - een telefoontje met de vraag of ze wil meedenken over een oplossing.

Belang van hoogwaardige lokale journalistiek
Ze komt met het idee om een onafhankelijke stichting op te richten waar journalisten en mediamakers aanvragen kunnen indienen voor lokale journalistieke producties. Deze stichting zou volledig op afstand van de gemeenteraad en potentiële aanvragers moeten fungeren om belangenverstrengeling te voorkomen.

Het concept is afgeleid van het fonds in Leiden, waar het eerste journalistieke stimuleringsfonds van Nederland werd opgericht. Ondertussen zijn er vergelijkbare fondsen in onder meer Delft, Haarlem, Amersfoort en Amstelveen. De betrokken Tilburgse ambtenaar ging akkoord met het voorstel van Zeedijk en ze werd voorzitter van het Tilburgs Mediafonds. ‘Het belang van onafhankelijke en kritische lokale journalistiek voor de democratie werd al na enkele producties duidelijk’, vertelt Zeedijk.

Zonder onze steun waren deze producties er nooit gekomen

Zo slaan de onderzoeksverhalen, die mede tot stand kwamen met subsidie van het Tilburgs Mediafonds, van Follow the Money in samenwerking met het Brabants Dagblad naar de jeugdzorg in Tilburg in als een bom. Het gemeentelijk toezicht faalt, ten koste van cliënten, blijkt uit het onderzoek. Kwetsbare moeders belandden met hun kinderen tussen alcohol- en drugsgebruikers, prostituees en ex-gedetineerden. Betrokken instanties grijpen niet in. ‘Het onderzoek - maanden spitten in dossiers en op aanvragen wachten - leidde uiteindelijk tot Kamervragen. Zonder onze steun (verschillende bijdrages tussen 2019-2022, in totaal € 36.510, red.) waren deze producties er nooit gekomen.’ 

Maar, benadrukt Zeedijk, bij de projecten die worden gesteund door het Tilburgs Mediafonds hoeft het niet altijd te gaan om het lichten van tegels. Neem de kindernieuwssite TilburgJunior. ‘De site wordt gemaakt door een freelance journalist met een wisselende kinderredactie. Ze praten, denken en schrijven mee. Met onze bijdragen heeft de redactie verschillende producties kunnen maken en is er vorig jaar zelfs een papieren versie uitgebracht.’ 

Tilburgs mediabeleid
Inmiddels is er door gemeente Tilburg een nieuw mediabeleid opgetuigd om de lokale journalistiek blijvend te versterken. Daar is tot en met 2026 een bedrag van € 400.000 per jaar voor vrijgemaakt, waarvan € 75.000 naar het Mediafonds gaat. De missie van Zeedijk is daarmee volbracht. ‘Media staan nu op de politieke agenda en er is een kwaliteitsslag gemaakt in de lokale journalistiek.’

Ze treedt per 1 december terug als voorzitter van het bestuur, geheel volgens planning. ‘In de eerste vergadering spraken we meteen af dat na het eerste jaar iedere zes maanden iemand van het oprichtingsbestuur aftreedt. Ik doe dat als voorzitter als laatste. Ik vind niet dat hetzelfde bestuur er tientallen jaren moet zitten. De dieseltrein staat nu op de rails en hij loopt. Nu mogen anderen het doen.’

Wat Zeedijk de komende jaren vanaf de zijlijn graag nog wat meer ziet aan lokale journalistiek in Tilburg? ‘Journalisten zouden soms nog wat scherper kunnen zijn in hun benadering van de politiek. Laat bijvoorbeeld iedere week eens een wethouder aanschuiven bij TilbuZz, om ze eens wat vaker kritisch aan de tand te voelen. Of laat een freelance journalist dat iedere week in een vaste rubriek doen voor alle wijkkranten.’

Feiten en cijfers van het Tilburgs Mediafonds

Het Tilburgs Mediafonds begon met een pilot van twee jaar (2019-2021). In die periode ontving het fonds € 150.000 vanuit de gemeente.

Na de pilot is er voor het jaar 2022 een nieuwe eenmalige subsidie van € 75.000 gereserveerd voor het fonds.

Daarna is er vanuit de gemeente besloten om in ieder geval tot en met 2026 ieder jaar € 75.000 te reserveren voor het Tilburgs Mediafonds.

Er zijn inmiddels 40 aanvragen gehonoreerd, verdeeld over 14 aanvraagronden. Deze aanvragen worden gedaan door journalisten, maar ook door burgers. ‘Dat doen we hier in Tilburg anders dan bijvoorbeeld in Leiden. Wij willen burgerjournalistiek ook stimuleren. Als je een goed verhaal hebt, en een goede pen, en je kan laten zien dat de productie voldoet aan de journalistieke codes; zoek het maar uit.’ 

Ook wordt er jaarlijks een Mediacafé georganiseerd: een netwerk mogelijkheid voor lokale journalisten en geïnteresseerden, met ruimte voor debat en presentatie van gesteunde projecten.

De journalistieke producties die met steun van het Tilburgs Mediafonds mogelijk zijn gemaakt.

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, coördinator magazine

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Nick Kivits, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.