website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Hedwig Hegtermans over brexit-journalistiek: ‘Het is nergens voor nodig om de boel zo te polariseren’

Raymond Krul — Geplaatst op maandag 14 januari 2019, 13:54

© Duco de Vries

Lessen voor de pers Van tevreden EU-ingezetene in het Verenigd Koninkrijk tot ongewenst immigrant. Door het referendum over de Brexit veranderde de positie van Hedwig Hegtermans drastisch. Als lobbyist voor de rechten van EU-burgers in Groot-Brittannië kwam deze ‘brexit-bruid’ de afgelopen paar jaar geregeld in aanraking met de pers. ‘Er blijft zo weinig van een goed gesprek over als je alleen die lekkere soundbite uitzendt.’

Nooit voelde de ­Nederlandse Hedwig Hegtermans zich een vreemdeling in het Verenigd Koninkrijk. Ruim zeventien jaar geleden ging ze in Bromley, een stad onder de rook van Londen, samenwonen met Peter, een Brit op wie Hegtermans in Nederland verliefd was geworden. Al die jaren voelde ze zich thuis in Engeland. Tot de campagne voor het referendum over het al dan niet verlaten van de EU begon. Vanaf dat moment werd alles anders. ‘Die campagne was zo vreselijk agressief, opeens voelde ik me een buitenlander die zich moest verantwoorden. Ik herinner me dat ik in de rij stond bij de supermarkt en dat twee dames achter mij over de immigranten begonnen, dat ze de schuld zijn van zo’n beetje alles. Ik draaide me om en zei: “Do you realise you are talking about me?” Britten kunnen niet tegen conflicten, dus die dames vonden dat vreselijk. Maar het zette me wel aan het denken over de manier waarop immigranten sinds dat referendum worden bejegend. En dan woon ik ook nog in de relatief progressieve “London Bubble”.’

Toch heeft Hegtermans wel begrip voor Britten die vóór de brexit hebben gestemd. ‘Ze zijn twintig, dertig jaar lang voorgelogen door politici en media. Dan begrijp ik ergens wel dat je een verwrongen beeld hebt gekregen van Europa. In de zeventien jaar dat ik hier woon, heb ik nog nooit een positief bericht over de EU in de kranten gezien. Ik heb me daar enorm over verbaasd.’

Kromme bananen
Vooral de boulevardkranten Daily Mail en The Sun maken het volgens Hegtermans bont. ‘Die kranten maken de EU constant belachelijk. De afgelopen jaren stonden die twee tabloids vol met onzinverhalen in de trant dat er een EU-verbod zou komen op kromme bananen. Alles wat mis is, is de schuld van de EU. Toen hij nog journalist was bij de Daily Telegraph, zei Boris Johnson al eens dat hij het leuk vond om een steen over de tuinmuur te gooien en dan te luisteren naar het glasgerinkel van de serre van de buren. Johnson is een stoker en helaas is hij niet de enige.’

De BBC bevindt zich aan de andere kant van het spectrum, maar die omroep probeert volgens Hegtermans weer overdreven neutraal te zijn. ‘Ik snap heel goed dat je de balans probeert te bewaken, maar als iemand onzin debiteert, moet je daar wel kritisch tegenin gaan. Dat doet de BBC niet omdat ze bang zijn dat ze in een bepaald kamp worden geplaatst. Ze houden de microfoon eerst bij persoon A, daarna bij persoon B en dat is alles wat ze doen. Dan kijk ik liever naar Sky News of Channel 4. De journalisten bij die zenders zijn kritischer als politici een populistisch riedeltje afdraaien.’

Vanuit Engeland volgt Hegtermans ook de Nederlandse media op de voet. ‘In vergelijking met het gepolariseerde Groot-Brittannië is de wat afstandelijker toon in Nederland een verademing. De items en verhalen zijn feitelijker en van goede kwaliteit, al zijn er ook uitzonderingen. Bij Pauw was er bijvoorbeeld een discussie over brexit. Toevallig zat daar een vrouw die ik op een brexit-forum voor Nederlanders had leren kennen. Zij werd echt in het brexit-kamp geduwd door de redactie, terwijl ik weet dat ze helemaal niet vóór de brexit is. Dat vind ik dan jammer; ik snap dat het in het Verenigd Koninkrijk gebeurt, maar in Nederland is het nergens voor nodig om de boel zo te polariseren.’

The3million
Na het referendum maakte Hegter­mans zich zorgen: zou ze wel in Engeland kunnen blijven wonen, en zo ja: met welke rechten? Via een Duitse vriendin kwam ze bij the3million terecht, een grassrootsbeweging die zich beijvert voor de rechten van de 3 miljoen EU-burgers die in het Verenigd Koninkrijk wonen. Omdat Hegtermans steeds actiever werd in the3million, kwam ze ook in het vizier van – zowel Engelse als Nederlandse – journalisten. Onder anderen NOS-correspondenten Tim de Wit en Suse van Kleef maakten een item met Hegtermans. ‘Inmiddels heb ik wat meer media-ervaring, maar toen nog helemaal niet. Wat ik goed vond van zowel De Wit als Van Kleef, was dat ze echt de tijd namen om uit te leggen wat de bedoeling was. Dat vond ik fijn, want ik was ook maar een gewone burger zonder mediatraining. Als je mensen zoals ik goed begeleidt, dan krijg je ook een beter interview.’

Een collega van Hegtermans bij the3million had een minder positieve ervaring. Bij het staatsbezoek van Willem-Alexander en Máxima was zij uitgenodigd voor een bijeenkomst in Londen met andere Nederlanders. Hegtermans: ‘Het was een nogal informele bijeenkomst. De Nederlanders stonden in groepjes bij elkaar aan statafels en dan kwam de koning of koningin langs voor een praatje. Mijn collega wist dat er journalisten aanwezig waren, maar niet dat een journalist meeluisterde toen ze een nogal persoonlijk verhaal aan de koning vertelde. Tot haar verbazing las ze later quotes van zichzelf terug in de krant, quotes die volgens haar ook nog eens verkeerd geïnterpreteerd waren. Ook had de journalist geen toestemming gevraagd.’

Brexit-bruid
Via Skype werd Hegtermans geïnterviewd door Nieuwsuur, dat leverde een enigszins teleurstellende ervaring op. ‘Er was een discussie in de studio tussen twee Britten die in Nederland wonen, een “remainer” en een “brexiteer”. Daarna zou ik aan het woord komen om te praten over de situatie voor Nederlanders in het Verenigd Koninkrijk. Ik was uitgebreid geïnterviewd en had van alles verteld, onder meer over de problemen die ik heb met het krijgen van een tweede paspoort. Ik vertelde ook dat ik vanwege de brexit getrouwd was met Peter. Door te trouwen met een Brit kan ik naast mijn Nederlandse nationaliteit makkelijker een Brits paspoort krijgen. Ik noemde mijzelf een brexit-bruid.’

Tot haar teleurstelling bleef van het interview, dat vooraf was opgenomen, weinig over in de uitzending. ‘Alleen die quote over de brexit-bruid werd uitgezonden’, zegt Hegtermans. ‘Ik snap dat het een lekkere soundbite is die je prima als haakje voor een verhaal kan gebruiken, maar er blijft weinig van zo’n gesprek over als je alleen die soundbite uitzendt.’

Het is een issue waar Hegtermans vaker mee worstelt: de details schieten er vaak bij in, terwijl Hegtermans, inmiddels compleet ingevoerd in de taaie materie, als geen ander weet dat ‘the devil in the details’ schuilt. ‘Stel, het Britse parlement gaat akkoord met het uittredingsverdrag dat Theresa May met de EU gesloten heeft (dit interview vond eind december plaats, red.). Iedereen denkt dat het vrije verkeer van personen, zoals dat nu geldt, daarin gewaarborgd is, maar dat is helemaal niet zo.
Er zijn allerlei restricties. Ja, je mag je partner naar Groot-Brittannië halen. Maar gaat je relatie uit en ontmoet je een nieuwe liefde in een ander land? Dan is het jammer, je nieuwe partner valt buiten het uittredingsverdrag en dus heb je geen recht op familiehereniging. Ik woon zeventien jaar in dit land en toch moet ik straks aantonen dat ik geen crimineel ben – dat is toch oneerlijk?! Ik heb het geluk dat ik nu getrouwd ben, want dan mag ik een tweede paspoort aanvragen van de Nederlandse wetgever. Maar ben ik alleenstaand of woon ik samen, dan mag dat niet en verkeer je dus alsnog in onzekerheid.’

Twee keer toog Hegtermans namens the3million naar Den Haag om in de Tweede Kamer te lobbyen voor een noodwet die een tweede paspoort mogelijk maakt voor alle Nederlandse burgers in Groot-Brittannië. ‘De eerste keer was er wel wat media-aandacht, de tweede keer nauwelijks. Ik vermoed dat het onderwerp te technisch is. Dat is jammer, want het gaat behoorlijk wat mensen aan.’

De lessen voor de pers van Hedwig Hegtermans
• Begeleid mensen zonder media-ervaring goed. Vertel voorafgaande aan het interview rustig wat de bedoeling is en wat er verwacht wordt van de geïnterviewde. Dan haal je het beste uit het gesprek.
• Verval niet te makkelijk in soundbites, maar ga ook dieper in op de materie. Het huidige vrije verkeer van personen gaat straks op alle mogelijke manieren veranderen. Dat heeft soms ingrijpende gevolgen voor Nederlanders in het Verenigd Koninkrijk en voor Britten in de EU.
• Zoek in een talkshowgesprek over de brexit niet de tegenstelling op, zoals vrijwel alle Britse media doen. Nederlandse media kunnen zich onderscheiden met feitelijkheid en afstandelijkheid.
• Provoceer niet met als enige doel om effect te sorteren.

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.