website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Genomineerd voor Journalist van het Jaar: John van den Heuvel en Paul Vugts

Dolf Rogmans — Geplaatst op woensdag 23 januari 2019, 11:00

© Duco de Vries

Interview Wie wordt Journalist van het Jaar 2018? Dat maken we op 14 februari bekend tijdens een bijeenkomst in Beeld en Geluid. Deze week stellen we de genomineerden aan je voor. Vandaag Paul Vugts en John van den Heuvel. Ze zijn genomineerd voor hun verhalen in Het Parool en De Telegraaf over de Nederlandse misdaad. Ze maakten die artikelen het afgelopen jaar in de voor Nederland unieke situatie dat ze beiden zwaar werden beveiligd vanwege concrete opdrachten uit de onder­wereld hen te vermoorden.

Maandagmorgen. Parool-verslaggever Paul Vugts komt het hotel binnenlopen voor dit interview. Een zwart baseballpetje op zijn hoofd maakt dat je hem niet meteen herkent. Hij is met een huurauto. Het is veiliger vaak te wisselen van voertuig. Even later komt John van den Heuvel, verslaggever voor De Telegraaf, het hotel binnen. Met mensen van de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB) om hem heen. En niet nadat de situatie eerst in ogenschouw is genomen.

Ik stapte een uurtje daarvoor gedachteloos in de trein naar Naarden/Bussum en wandelde op mijn gemak naar onze afspraak. Geen petje op. Geen bewakers om mij heen. Ik keek niet één keer over mijn schouder.

Sinds eind deze zomer heeft Vugts minder zichtbare beveiliging. De dreiging is afgenomen. Voor Van den Heuvel geldt dat niet. Vlak voor de Kerst kreeg hij nieuwe informatie dat er een opdracht is gegeven hem te vermoorden. Toch ziet Van den Heuvel er ontspannen uit. Een vakantie heeft hem goed gedaan. Vugts lijkt zelfs wat opgelucht door zijn herwonnen vrijheid. Ook al is die relatief. Hij rondde net een telefoontje af over de beveiliging van zijn nieuwe huis.

Vugts: ‘John en ik hebben samen veel rechtszaken gevolgd in een aparte, beveiligde kamer in de extra beveiligde rechtbank in Amsterdam. Ik zat daar eerst alleen en John kwam er bij toen hij ook werd beveiligd. Het eerste wat hij zei was: “Hoe komen we hier in vredesnaam weer uit?” Helaas is dat voor hem nog steeds actueel. Ik heb daar gelukkig stappen in kunnen maken. Formeel zit ik nog in het stelsel. Maar ik kom hier op eigen gelegenheid naartoe en doe mijn eigen dingen. Wel ben ik verhuisd. Mijn oude huis is niet goed te beveiligen.’

Van den Heuvel: ‘Je weet gewoon dat er met dit werk altijd mensen boos op je blijven. En zeker mensen uit het milieu. Maar wat hier nu gebeurt, met Paul en mij, heb ik mijn 29 jaar als misdaadverslaggever nog niet meegemaakt. Dat er zo concreet plannen zijn om je uit de weg te ruimen.’

Vugts: ‘We zitten in een hele grimmige periode. Het is een golfbeweging. Het wordt ook wel weer rustiger.’
Van den Heuvel: ‘Eens. Ik vergelijk het altijd met de periode 2002-2006 toen er een hele reeks liquidaties was. Eigenlijk moet ik al vanaf die tijd mijn huis heel goed beveiligen. Ik rijd vanaf 2002 in een gepantserde auto. Ik heb alle gradaties van beveiliging al meegemaakt om mijn werk veilig te kunnen doen. Niet om over te klagen, maar daardoor groei je er wat meer in. Paul kwam ineens in het maximale pakket terecht. Dan heeft het helemaal impact.

En het blijft niet beperkt tot dat. Op een gegeven moment werd mijn huis een soort Fort Knox. En dat is het nog steeds. Ik ben inmiddels verhuisd en als je ziet wat voor maatregelen er dan moeten worden getroffen. Als je van het ene op het andere moment in zo’n situatie terechtkomt, dan zou ik, en mijn vrouw zeker, zeggen “zoek het lekker uit”. Maar je groeit daar in. Het begint met kogelvrije ramen, dan drukmatten in je tuin en camerabeveiliging, tot noodknoppen overal. Ook ik denk af en toe: in welke film ben ik terecht gekomen.

En toch blijf ik de journalistiek het mooiste vak vinden dat er bestaat. Ik zou het zo slap en onverteerbaar van mezelf vinden dat ik leuk werk niet meer kan doen omdat ik soms op iemands tenen ga staan. Over mijn lijk. Echt over mijn lijk.’

Vugts: ‘Ons werk is ook te belangrijk om te stoppen. Voor de rechtbank in Amsterdam en Utrecht krijgen misdadigers levenslang. Daar moet de journalistiek over berichten. Als iemand in de onderwereld ook maar voor 1 procent de gedachte zou krijgen dat dreigen of een moordopdracht geven helpt, dan zijn we ver van huis. Daarom is het zo belangrijk dat John weer naar RTL Boulevard kan. Dat hij nu niet kan gaan, laat het criminelen zien dat bedreigen effect heeft. Het is heel goed te begrijpen dat de verantwoordelijken in Amsterdam niet drie keer per week het Leidseplein willen afzetten. Maar, aan de andere kant, het is niet acceptabel dat John zijn werk niet kan doen.’

Van den Heuvel: ‘Al zou ik er bijvoorbeeld minder vaak kunnen zijn of een andere tussenoplossing, dan ben ik al content. Ik zal niet rusten voordat ik terug ben bij RTL Boulevard. Het zit mij hoog. Kijk eens hoe mooi ze het vinden als ze zien dat ik mijn werk niet kan doen. Dan denken ze: dat hebben we toch mooi bereikt.’

Vugts: ’Het is nu heel zichtbaar dat John in een Telegraaf-studio zit. Met een verbinding met Boulevard.’

Van den Heuvel: ‘Het ondermijnende van deze situatie is dat collega’s bang worden. Ik doe mijn bijdragen voor Boulevard inmiddels vanuit verschillende studio’s en mag niet meer zeggen welke, omdat sommige collega’s dat eng vinden. Het zou toch een nederlaag voor de complete journalistiek zijn als Paul of ik of Peter (R. de Vries, red.) om die reden stoppen. Wat voor signaal zou dat zijn? Dus laten we blij zijn dat er journalisten zijn die doorgaan, bij Panorama, bij NRC, bij andere media.’

Vugts: ‘Het gaat ook om de macht van het getal. Als voldoende media schrijven over deze groepen die problemen veroorzaken, dan zien ze dat dreigen niet helpt. Daarom ben ik ook een paar keer op televisie geweest. Laten zien dat je er bent en niet wijkt.’

Van den Heuvel: ‘Onze werkgevers, De Telegraaf en Het Parool, nemen ook hun verantwoordelijkheid. RTL ook. Er is voor tonnen beveiligd. En na de aanslag op het gebouw van De Telegraaf begon het circus opnieuw. Die beveiliging loopt in de miljoenen.’

Vugts: ‘En wij worden door onze hoofdredacties gelukkig aangemoedigd door te gaan.’

Van den Heuvel: ‘Je ziet vanaf 2012 een soort overgang van de oude penoze naar een nieuwe generatie criminelen. We hebben het effect daarvan allemaal onderschat. De mate waarin deze mensen geweld toepassen, niet alleen binnen hun eigen kring, is ongekend. Alles en iedereen die ze voor de voeten loopt, wordt uit de weg geruimd. De oude penoze had toch een bepaalde rationaliteit. Dachten: het is toch niet zo handig om een officier van justitie of een journalist uit de weg te ruimen want daar krijgen we heel veel gedoe van. En deze mensen niet.

Het is El Chapo. Het is Escobar-niveau. Naar die series kijken ze ook en hebben ze als voorbeeld. Ze denken dat ze een drugskartel zo moeten leiden. Dat je verder moet plassen dan je concurrent. En als je niet bij je directe vijand komt, dan laat je zijn vrouw vermoorden, of zijn broer, of een journalist die erover durft te schrijven. Of je schiet een raket naar binnen, zoals bij Panorama is gebeurd. Dat zijn de praktijken.’

Vugts: ‘Er is maar één manier om de angel uit de bedreigingen te halen en dat is doorschrijven. Doorschrijven. Daarmee stopt het niet meteen. Maar op de lange termijn wel. Het zijn gewoon laffe moordenaars. De overheid heeft het ook allemaal onderschat. Dat bijvoorbeeld de broer van een kroongetuige zou worden vermoord.’

Van den Heuvel: ‘Je moet ze uit de anonimiteit halen. Laten zien wat er gebeurt. Hoe kan het dat 99,99 procent van de mensen in Nederland weet wie Willem Holleeder is en er bijna niemand is die Ridouan Taghi kent (leider van een Marokkaanse drugsbende die op de vlucht is voor justitie en waar een deel van de bedreigingen vandaan komt, red.)? Ze moeten hem veel meer in de spotlights zetten. Laat iedere week bij Opsporing Verzocht groot zijn foto zien. Vertel dat hij mensen laat liquideren terwijl er een 7-jarig kind bij het slachtoffer op schoot zit.’

Vugts: ‘Ons vak is nu eenmaal dat wij praten met criminelen. Daarbij wil je aan de zijlijn staan. Het lastige van nu is, dat we ineens midden in het speelveld terecht zijn gekomen. Daar wil je als journalist zo snel mogelijk weer uit. Vaak is dreiging weg te nemen door mensen in de ogen te kijken. Dat heb ik ook gedaan, maar het levert niet altijd direct wat op.’

Van den Heuvel: ‘Ik ben meer te weten gekomen over de achtergronden van mijn bedreigingen. Dat is niet altijd geruststellende informatie, omdat ik meer te weten ben gekomen over het karakter van de man die erachter zit. Had ik dat van te voren geweten, had ik bepaalde zaken misschien voorzichtiger gebracht. Maar wel gebracht! Ik merk bij mijzelf wel dat ik de neiging heb er een schepje bovenop te doen. Ik zou elke column wel over die bendes willen laten gaan. Maar dat doe ik niet. Het moet wel in balans blijven.’

Vugts: ‘Mijn eindredacteur had het idee dat ik meer dan ooit heb geschreven over de misdaad. Toch waak ik daarvoor. Het is absoluut niet de bedoeling de zaak groter te maken dan hij is.’

We maken foto’s buiten op het parkeerterrein van het hotel. De beveiliging is zoals je in menige actiefilm ziet. Als de fotograaf klaar is, zet Vugts zijn petje op en stapt in zijn huurauto, Van den Heuvel vertrekt in een kleine colonne, ik loop naar de trein.

Lees ook de interviews met de andere genomineerden:
-Jet Schouten en Joop Bouma
_Natalie Righton

John van den Heuvel (Amsterdam, 1962) begon zijn carrière bij de Amsterdamse politie. Sinds 1990 is hij misdaadverslaggever bij De Telegraaf. Vanaf de start in 2001 is hij als crimewatcher verbonden aan RTL Boulevard. Sinds eind 2012 presenteert Van den Heuvel het RTL4-programma ‘Ontvoerd’. Ook maakt hij ‘Vermoord in het buitenland’, waarin hij samen met nabestaanden op zoek gaat naar antwoorden rond de gewelddadige dood van hun geliefden. Ook is hij (co-)auteur van vijftien boeken.

Paul Vugts (Tilburg, 1974) werkt sinds 1997 bij Het Parool. Hij schreef daarnaast onder meer de boeken ‘Afrekeningen. De onderwereldoorlog op straat en in de rechtszaal’, ‘Hells Angels: motorclub of misdaadbende?’, ‘De Endstra-tapes. De integrale gesprekken van Willem Endstra met de recherche’ en ‘De oorlog in de Amsterdamse onderwereld’.

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

banner 1 only human

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.