Generative AI and news report 2025: publiek blijft terughoudend over inzet van AI in journalistiek

Voor het onderzoek vulden in totaal ruim 12 duizend mensen uit Argentinië, Denemarken, Frankrijk, Japan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten de vragenlijst in.

Lees ook: AI in de journalistiek? Laat je in tien minuten bijpraten

Het publiek en AI
Slechts 12 procent van de respondenten zegt geen probleem te hebben met nieuws dat volledig is gemaakt door AI. Zodra er een ‘human in the loop’ is, stijgt dit percentage naar 21 procent en wanneer het nieuws gemaakt is door een mens met behulp van AI naar 43 procent.

Bij volledig door mensen gemaakt nieuws voelt 62 procent zich op zijn gemak. Dit is een stijging van 4 procent ten opzichte van vorig jaar.

Achtergrondtaken
De respondenten staan positiever tegenover het gebruik van AI voor achtergrondtaken. Zo vindt 55 procent spelling- en grammaticacontrole door AI geen probleem, 53 procent met vertalingen en 41 procent met het maken van koppen.

Aan de andere kant voelen de participanten zich het minst op hun gemak met het herschrijven van teksten (30 procent), het genereren van realistische afbeeldingen (26 procent) en het inzetten van AI-presentatoren (19 procent).

Volgens de onderzoekers laten deze cijfers vooral zien dat mensen, ondanks dat ze zich meer bewust zijn van AI en het vaker gebruiken, nog steeds sceptisch staan tegenover het gebruik ervan in de journalistiek.

Wel denkt het publiek dat het gebruik van AI onder journalisten is toegenomen. Ten opzichte van vorig jaar is het aandeel respondenten dat aangeeft dat journalisten ‘altijd’ of ‘vaak’ AI inzetten met 3 procentpunten gestegen. Deze inschatting over het gebruik van AI voor spelling en grammatica is zelfs 8 procent gestegen, van 43 vorig jaar naar 51 procent dit jaar.

Verder denken de respondenten dat AI het nieuws goedkoper en actueler maakt, maar ook minder transparant en minder betrouwbaar. Het lijkt erop, concluderen de onderzoekers, dat mensen denken dat AI vooral uitgevers ten goede komt en niet de gebruikers. Dit patroon was al zichtbaar in 2024.

Lees ook: Hoe de journalistiek de toekomst laat kapen door techbro’s en fascisten

Vertrouwen en transparantie
Vertrouwen in het nieuws blijkt een grote rol te spelen in de perceptie van AI binnen de journalistiek. Van de respondenten die het nieuws sterk vertrouwen, denkt 57 procent dat journalisten de gegenereerde content altijd of vaak controleren. Onder de groep die het nieuws wantrouwt is dat slechts 19 procent.

Dit illustreert volgens de onderzoekers het belang van publiek vertrouwen in nieuws als voorwaarde voor journalistieke innovatie. Daarnaast is het een waarschuwing voor het gemakzuchtige idee dat alleen transparantiemaatregelen rondom AI voldoende zullen zijn.

Want hoewel 77 procent van de respondenten dagelijks nieuws zegt te gebruiken, ziet slechts 19 procent dagelijks transparantie over AI-gebruik door middel van labels en nog eens 9 procent wekelijks. De meeste mensen komen zulke labels dus niet regelmatig tegen, al verschilt het wel per land.

Dit weerspiegelt volgens de onderzoekers ook hoe vaak mensen nieuws gebruiken én de uiteenlopende manieren waarop redacties de labels toepassen. Wel waarschuwen ze dat de herinneringen van respondenten onnauwkeurig kunnen zijn en dat labels lang niet altijd gemakkelijk zichtbaar zijn voor het publiek.

Meer bij Reuters