word actief nvj klein

— maandag 3 november 2014, 10:44 | 0 reacties, praat mee

Fulminator-in-chief

Een nieuw boek over de Amerikaan H.L. Mencken neemt ons terug naar een tijd waarin een journalist nog in staat was de nationale conversatie te domineren. En dat terwijl deze verre van dol was op zijn land. Laatste wijziging: 8 december 2014, 12:09

Een mooie graadmeter van notoriteit is wanneer iemand niet meer bij de voornaam maar bij de initialen wordt aangehaald. In Nederland schieten W.F. Hermans en J.J. Voskuil te binnen, of H.J.A. Hofland - ja, allemaal mannen. In de VS denk ik aan J.D. Salinger en de journalist H.L. Mencken (1880-1956). Deze laatste, een krantenman uit Baltimore, was niet alleen de meest uitgesproken commentator van zijn tijd, maar ook de meest gelezen en wellicht zelfs meest begaafde schrijver die ooit uit een Amerikaans redactielokaal voortkwam - in zijn geval dat van de Baltimore Sun.

Menckens woede jegens Amerika was zijn handelsmerk; het bezorgde hem de bijnaam fulminator-in-chief. Juist in tijden waarin vroomheid en patriottisme de norm waren, fulmineerde Mencken tegen God en vaderland. In 1919, toen de VS in de ban was van de angst voor het communisme (de Red Scare) en op het punt stond alcoholgebruik illegaal te maken (de Drooglegging, of Prohibition), leek de walging voor zijn geboorteland te pieken. Hij stond op het punt Amerika te verlaten en nooit meer terug te keren, zo schreef hij, om “mijn laatste jaren in een beschaafd land door te brengen.” Er is geen Mencken-biograaf geweest die zich niet heeft afgevraagd waarom hij nooit is gelyncht, of op zijn minst eens een flink pak slaag heeft gekregen.

Dergelijke vragen zijn volgens de Amerikaanse essayist Hal Crowther, ook uit Baltimore, echter niet relevant. Het gaat er bij Mencken niet om of je van hem houdt of hem haat, of dat je hem bewondert of veracht, zo stelt Crowther In zijn net verschenen boek over Mencken, ‘An Infuriating American’. De essentie van Menckens werk was dat het een diep effect op het nationale debat had. Hij verwoordde wat menigeen dacht, maar niet dacht te kunnen uitspreken.

Mencken leefde in een tijd die gedomineerd werd door twee wereldoorlogen, fascisme, genocide en enorme economische schommelingen. Toch zou hij in deze tijd geen andere toon aanslaan, vermoedt Crowther: ‘Als hij nu nog onder ons zou zijn om ons te instrueren, zoals hij gewoon was, dan zou hij wijzen op de vreselijke symmetrie tussen de dwaasheden die hij beschreef en de dwaasheden die hij voorspelde. Mencken was immers nooit bang om zijn lezers voor te houden: “Ik zei het je toch?”’

Hal Crowther: An Infuriating American - The Incendiary Arts of H.L. Mencken
University of Iowa Press, 2014. ISBN 978160938-2810.  92 pagina’s, $ 16.

Bekijk meer van

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Jenny Fritschy

Webontwikkeling

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.