foj 2019

— dinsdag 7 mei 2019, 10:30 | 0 reacties, praat mee

Frits van Exter over ‘de tendentieuze media’

© Truus van Gog

Een veelgehoorde klacht is dat ‘de’ media tendentieus zijn. Maar wanneer ben je dat ook echt en hoe kun je het vermijden?

De website Sikkom is onderdeel van uitgeverij NDC en richt zich vooral op studenten in Groningen met berichten als ‘Heuh! Vanavond twee uur lang gratis bier in de Gelkingestraat’.

De redactie schrijft ook regelmatig over ernstiger zaken zoals de ervaringen met kamerverhuurders. Een voorbeeld is het artikel over makelaardij Van Wieren die bemiddelt namens verhuurders. Het brengt bij nieuwe huurders 195 euro in rekening voor gemaakte kosten. De tweede zin luidt: ‘Mag niet, zeggen vele juristen en wij ook. Mag wel, zegt van Wieren want blablablabla. Na uitvoerig het blablablabla van de makelaar te hebben onderzocht, stellen we met nog meer zekerheid: “Van Wieren bedondert woningzoekenden”.’

De makelaar vindt bij de uitgever onvoldoende gehoor voor zijn klacht en wendt zich tot de Raad voor de Journalistiek. Volgens hem is het bericht onjuist en tendentieus. Het gaat om kosten die wettelijk zijn toegestaan. Zo organiseert hij hospiteeravonden.

In het eerste gebod van onze Leidraad staat dat journalisten ‘eenzijdige en tendentieuze berichtgeving vermijden’. In de 53 conclusies die de Raad in 2018 heeft gepubliceerd, ging het 10 keer mede om de klacht dat een publicatie of uitzending ‘tendentieus’ was. Het is soms lastig om daarover te oordelen, omdat het niet zozeer gaat om feiten als om bedoelingen. Als je bijvoorbeeld het wederhoor niet serieus neemt, wek je de indruk dat je uit bent op een eenzijdig verhaal. Maar het kan ook gaan om de suggestieve kracht van taal en toon.

De redactie van Sikkom is strijdlustig jegens de makelaar: ‘Zolang jij de boel bedondert door bemiddelingskosten in rekening te brengen bij huurders, zolang blijven wij erover schrijven.’ En: ‘Misstanden waar onze doelgroep de dupe van is, zullen we namelijk altijd aan de kaak stellen. Dat zien we als onze journalistieke en bijna morele plicht.’

Prima, maar zoek de zaken goed uit voordat je iemand een oplichter noemt en neem het wederhoor serieus. Omdat de Raad er niet van overtuigd raakte dat Sikkom er voldoende grond voor had, maakt hij bezwaar tegen de stelligheid van de beschuldigingen en het ‘laatdunkende’ taalgebruik (een herzieningsverzoek leidt niet tot een andere conclusie) . Het verweer dat dit nu eenmaal de wijze is waarop de doelgroep het beste kan worden aangesproken is niet afdoende. ‘Blablablabla’, klinkt jolig, maar als dat de weergave is van het wederhoor op een ernstige beschuldiging is het tendentieus.

Frits van Exter is voorzitter van de Raad voor de Journalistiek, maar heeft geen stem in de beoordeling van klachten. Hij verwoordt slechts zijn eigen mening.

 

 

Hoe vermijd je het oordeel ‘tendentieus’?

- Laat de feiten spreken. Vermijd kwalificaties die je niet hard kunt maken.
- Gebruik bronnen niet eenzijdig om ze in je straatje te laten passen.
- Wil niet per se het laatste woord hebben.
- Als je een suggestieve vraag stelt (‘Is hier sprake van oplichting?’), laat het antwoord dan niet in de tendentieuze lucht hangen.

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.