Freelancespagaat: ‘Gun jezelf die lummeltijd, dat is ook werk’

Laatst deed een medefreelancer op Instagram een werkgerelateerde bekentenis.

‘Ik ben best druk maar ben al twee weken niets aan het doen.’ Of, nu ja, het was eigenlijk gewoon een dienstmededeling, of een juist geen-dienst-­mededeling, maar op mij kwam het over als bekentenis. Want we geven als hardwerkende freelancers, druk-druk-druk, niet graag toe dat er dagen of weken voorbijgaan waarin we werkelijk geen ene reet uitvoeren.

Lummeltijd noem ik die dagen. Ze sluipen je werkweek binnen zonder dat je erom vroeg, zonder dat je het door hebt bovendien, en zijn doorspekt van activiteiten die je zou móéten uitvoeren maar niet uitvoert: schrijven, re­searchen, plannen, pitchen, lijntjes uitzetten, redigeren. Het enige infinitief dat in lummeltijd in vol ornaat voorkomt: uitstellen.

Wie denkt dat uitstellen een luie bezigheid is, eentje waarbij je er zes seizoenen ‘Suits’ doorheen kan jagen terwijl je vier repen chocola eet, acht dutjes doet en Thuisbezorgd uitspeelt, komt bedrogen uit. Uitstellen is geen sinecure. Het vergt energie, want je moet twee hardnekkige stemmetjes verdragen waartussen het geen pais en vree is. De een tettert onophoudelijk woorden als ‘nietsnut’ en telt hardop hoeveel uren je al wel niet hebt gewerkt om daar vervolgens een pijnlijk prijskaartje aan te hangen (veertig euro, tachtig euro, honderdtwintig euro, JE LOOPT AL HONDERDTWINTIG EURO MIS).

Anderzijds, via het stemmetje in het linkeroor, wordt het laatste beetje intrinsieke motivatie uit je geest geknepen: ‘Maar je kan het even niet, je hebt de inspiratie niet, de puf niet, doe maar gewoon eerst even de was, ja, goed zo, en nu je de was hebt gedaan mag de afwasmachine worden uitgeruimd, en ja, na die afwasmachine mag je even scrollen op je telefoon, koop die broek maar, en nu je toch op de bank zit voel je het hè, je bent moe, god, wat zou je graag met je hoofd op een kussen willen liggen hè, ja, even een horizontaaltje; nah, effe dan.’

Na een hevige strijd wint dat laatste stemmetje.Er is immers niemand in je kantoor die oordelend opkijkt omdat je ‘Suits’ aanzet. Want je kantoor is je huis en in je huis zijn lanterfantmogelijkheden van heb-ik-jou-daar, en je ruggengraat is allang weg, die is het huis uitgerend, onvindbaar. Die ga je wel weer zoeken als de tijd rijp is middels zo’n ‘Vermist-poster’ zoals wanhopige katteneigenaren dat doen.

Maar nu hang je op de bank. En ben je gezwicht voor de vrijheden waar je altijd zo van zei te houden. Het was een van de redenen dat je ooit hebt gekozen voor je vak: dat je je eigen tijd mag indelen. Nu schommel je tussen schuldgevoel en vermoeidheid, je laveert tussen het wel-móeten werken maar niet-kúnnen werken, je bevindt je in die vreemde twilight zone waarin je vrij bent, maar niet geniet niet van het vrij zijn.

‘Het hoort er allemaal bij’, stuurde ik naar de freelancer in kwestie. ‘Gun jezelf die lummeltijd, dat is ook werk: ruimte scheppen’, – ik zei het tegen haar, maar vooral tegen mezelf.