Freelancespagaat: ‘De drie P’s van het freelance-bestaan’

Er is een aan-knop in mijn amygdala die wordt ingedrukt zodra een gesprek over eten, honden (en dan specifieker: de mijne) of freelancen gaat. De onzekere doch ambitieuze ‘Maar hoe doe jij dat dan’ van mijn vriendin, die haar eerste klussen als ondernemer binnenharkt, was genoeg om van wal te steken. Hoe meer capabele zzp-zielen, hoe meer vreugd.

Dus ik veinsde de intonatie van een goeroe, (ofschoon ik nooit naar een goeroe heb geluisterd, denk ik dat een goeroe krachtig klinkt met pauzes tussen woorden waar normale mensen geen pauzes zouden inlassen).
‘Kijk’, zei ik, puntje op de stoel, mijn vriendin deed – tot mijn tevredenheid – hetzelfde, ‘ik werk al jaren volgens één adagium.’ Stilte. En toen: ‘De drie P’s. Pret, prestige, poen’.

Ik had geen idee waar die onder zzp’ers alom bekende wijsheid vandaan kwam, Google leidde me naderhand enkel naar zaaddodende managementblogs. Maar ik legde aan mijn vriendin uit dat die drie P’s ‘algemeen goed zijn’ en mij helpen bij mijn ballotage.

Pret hield in: pret bij het uitvoeren van de klus, de samenwerking. Poen is dat waar ik altijd een beetje ongemakkelijk van word maar waar we het wel over moeten hebben, sterker nog, voor niets gaat de zon op, ook trouwens een adagium dat ik elke freelancer kan aanraden: geniet van die gratis zon, werk zo veel mogelijk vanaf het terras, maar zorg wel dat je voor dat werk in die zon geld krijgt.

Derde P, prestige, houd je scherp. Die P voorkomt dat je inkakt, dat je voor gemak gaat. De prestige-P is een soort inwendige mentor die je bemoedigend vraagt: maar gróéi je van deze opdracht? Is-ie voldoende uitdagend?
Elke klus moet twee van de drie p’s bevatten, is de gedachte, pas dan kun je het aan jezelf verkopen. En, als je de P-formule nog beter wil nastreven, dan moeten alle P’s zo’n beetje evenveel voorkomen om niet alsnog naast je werkgeluk te grijpen (geen mens wordt beter van nul geld, nul plezier of nul uitdaging).

‘En je moet het ook never nooit doen als er maar één P in zit’, vervolgde ik, denkend aan de tijd dat ik nog compleet P-loos werkte. Ik was nog niet in het bezit van een rijbewijs en ook nog niet van de wetenschap dat interviews ook príma telefonisch konden.

Voor elke journalistieke poep & scheet reisde ik, begin twintiger, vanuit Utrecht naar het oosten des lands, per trein, vaak nog een trein en een gammel streekbusje die één keer in het uur reed. Interviewtje, langer blijven hangen dan nodig want Kees wil je ook nog zijn papegaai laten zien en Gerda geeft je graag ter plekke een pottenbakcursus, ‘want ik heb tijd genoeg’ (ja, jij wel).

Wereldreis terug, niemand die je naam in dat magazine leest want niemand die dat magazine überhaupt leest, en een habbekrats op je factuur maar ondertussen wel afgesnauwd worden door de chef die aan notoire ontevredenheid leed. De jaren daarna werd mijn zoektocht naar twee P’s gelukkig steeds makkelijker, leuker. Fijner.

‘En drie?’ vroeg mijn vriendin (ik zei toch: ambitieus). ‘Drie p’s? Is dat ook mogelijk?’ Een error in mijn amygdala. Dríé p’s, één klus: iedere goeroe had gezegd dat je daar áltijd naar moet streven – maar in mijn hoofd was het nog nooit opgekomen.