website over journalistiek

x

Download de Villamedia-app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Follow The Money: 7,1

Boudewijn Geels — Geplaatst op vrijdag 17 maart 2017, 16:00

© Truus van Gog

Opinie Hoofdredacteur Eric Smit schreef vorig jaar zelf het betoog waarmee ik anderen uitlegde waarom ik ‘nee’ had gestemd bij het Oekraïne-referendum. ‘Een “nee” tegen het Associatieverdrag is een “ja” voor Europa én Oekraïne’, kopte zijn genuanceerde analyse.

In januari publiceerde Smits Follow The Money een artikel waarin Donald Trump-hater Ewald Engelen uitlegde waarom er minder mis was met Trumps inauguratiespeech dan wij wilden weten. Over financieel geograaf Engelen valt veel te zeggen - en dat heb ik dan ook vaak gedaan - maar hij durft wel tegen de gangbare mores in te gaan.

Omdat ik door een genetische afwijking erg hou van dwarse denkers, ben ik blij dat Follow The Money (FTM) bestaat. Heel véél mensen houden van dwarse denkers. Maar helaas voor Smit en zijn compagnon Arne van der Wal zijn slechts weinigen lid van hun internetplatform FTM.

Terwijl Smit heel goed weet hoe hij zichzelf moet verkopen.

Het was een zeer ongewone boekpresentatie, in 2004 in de eetschuur aan de voet van de Philipstoren bij het Amstel Station. Nadat Smit zijn boek ‘De Broncode’ omhoog had gehouden, keek hij achterom naar drummer Henk Keilman. De toenmalige miljonair (hij ging in 2015 persoonlijk failliet) knikte en tikte af. Smit krijste in de microfoon: ‘Finished with my woman ‘cause she couldn’t help me with my mind.’ Liefhebbers herkennen de eerste tekstregel van Black Sabbaths ‘Paranoid’.

De uitvoering was niet geheel vlekkeloos, maar het was wel… rock-‘n-roll. In zijn leven daarvoor was Smit dat ook al geweest als profsquasher. In het wereldje - ik was destijds freelancer voor een squashblad - gingen woeste verhalen over Smits weinig ascetische levensstijl.

Als beginnend journalist monsterde hij in 1999 aan bij Quote. Daar maakte hij al snel naam met zijn vasthoudendheid en schreef hij een geweldig boek over uitvinder Jan Sloot, die een methode had bedacht om onvoorstelbare hoeveelheden data op te slaan. Marcel Boekhoorn en Roel Pieper gingen gretig met Sloot in zee. Helaas overleed het genie vroegtijdig. Het geheim van zijn uitvinding nam hij mee in zijn graf.

Wederom een gevalletje rock-‘n-roll: precies het juiste hippe onderwerp (een nieuw type stofzuiger had veel minder goed gewerkt), precies de goede - want een beetje foute - investeerders, en precies de goede afloop: een mysterie.

Toen Smit daarna journalist bij HP/De Tijd dreigde te worden, benoemde Jort Kelder hem snel tot zijn adjunct. Er volgde een jarenlange vete met Nina - voorheen Brink - Storms (by far de spannendste Quote 500-representant om mot mee te hebben; gelukkig hielpen Boekhoorn en Keilman een handje met de advocatenkosten) en een lucratief dienstverband bij de coolste journalistieke flop van de voorbije decennia: de gratis krant De Pers. Begin 2016 deed Smit mee aan de finale van de tv-quiz ‘De slimste mens’. Wie er won laat zich raden.

Om een passend vervolg aan dit verhaal te breien, moet Smit - hij studeerde economie aan de VU -  een succes maken van Follow The Money. Welnu, ruim zeven jaar na de oprichting staat FTM op een voor een ex-topsporter onaanvaardbaar grote achterstand op Rob Wijnbergs De Correspondent: 3000 leden tegen 56.000.

Aan enkele collega’s van Het Financieele Dagblad (FD) vroeg ik of zij tot die 3000 behoren. Het antwoord luidde ontkennend. Dat is niet uit boosheid omdat Smit graag tegen het FD aanschopt als zijnde de gevestigde orde die op schoot zit bij VNO-NCW. Want dat is deels marketing voor de eigen toko, dat snappen ze bij het FD ook wel. Nee, Smit levert gewoon nog te weinig beef voor de 80 euro per jaar die een lidmaatschap kost. De vruchten van goed FTM-onderzoek, zoals in het rentederivatendossier, worden ook bij het FD met waardering gelezen, verzekerden mijn collega’s me. ‘Maar het is nog te weinig.’

Goed onderzoek is duur. FTM heeft weliswaar net een nieuwe investeerder gestrikt, maar kan nog steeds niet zonder subsidie, van onder meer de Adessium Foundation. En leden mogen ook méér storten dan 80 euro, stelt FTM nadrukkelijk. Hoofdredacteur Smit woont riant, tegenover Nederlandsche Bank-baas Klaas Knot in de Watergraafsmeer, maar hij verstrekt zichzelf naar eigen zeggen een bescheiden salaris van 3500 euro bruto per maand.

Anders dan De Correspondent heeft FTM pas sinds februari 2016 een betaalmuur. Om aandacht te genereren zijn sommige artikelen, zoals dat van Engelen over Trump, nog altijd gratis. Maar free riders stuiten nu wel op pop-ups: word lid! Doel: 10.000 leden aan het einde van dit jaar. Eind 2018 moeten het er 20.000 zijn.

Tot 2015 werkten Smit en Van der Wal (eveneens ex-adjunct van Quote) ook voor andere media. Nu niet meer. Ze willen volle kracht vooruit met hun ‘journalistieke beweging’. ‘Samen met onze (toekomstige) leden gaan we Nederland eerlijker én beter maken’, schrijven ze op hun site. Als Lodewijk Asscher het roept, erger je je aan het cliché. Nu niet. En reken maar dat Smit het hartstochtelijk méént.

Als wijsneus Wijnberg 56.000 leden heeft, moet pitbull Smit er minimaal de helft kunnen halen. Denk ik. Hoop ik.

Derhalve: pak ze Eric!

Eigen maatschappelijke visie: 8 (intelligent tegendraads)
Zakelijke consistentie: 4 (alle businessmodellen zijn inmiddels wel geprobeerd)
Persoonlijke PR: 8 (maar Wijnberg is een 9)
Pitbull-spirit: 8,5 (Smit stopt zelden bij de broekspijp)

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

Masterclass EU