onderzoek covid en journalistiek

— donderdag 3 december 2020, 15:31 | 0 reacties, praat mee

Europese Commissie presenteert actieplan met ruime aandacht voor de journalistiek

ANP

De Europese Commissie heeft een definitieve versie van hun zogeheten European Democracy Action Plan (EDAP) gepresenteerd. In de plannen, vandaag aan het Europees Parlement gestuurd, is er ruime aandacht voor uitdagingen waar journalisten en media voor staan.

“We kunnen democratie niet voor lief nemen”, aldus de Commissie, “maar zullen haar actief moeten verdedigen en verzorgen”. Het actieplan moet de veerkracht van Europese democratieën versterken, stelt de Commissie.

EDAP wijdt een hoofdstuk aan het versterken van vrijheid van media en pluriformiteit. Vrije en pluriforme media spelen een sleutelrol bij het controleren van de macht en het informeren van burgers, die daarmee een afgewogen keuze kunnen maken.

Media onder vuur
Maar media en journalisten liggen onder vuur: door intimidatie, misbruik van bestaande smaadwetgeving, vanuit georganiseerde misdaad - alles tegen de achtergrond van een digitale omwenteling binnen de sector. “De pandemie heeft deze ontwikkelingen nog vergroot, met verlies aan advertentie-inkomsten, waarbij vooral kleine en lokale media klappen krijgen”, aldus de Commissie.

De Commissie uit haar zorg over de inzet van wetgeving, vaak onder het mom van desinformatiebestrijding, om vrije media te beperken. “Dat is ook binnen de Europese Unie en omringende landen het geval geweest”, erkent de Commmissie.

Er komen daarom maatregelen om journalisten en media te beschermen tegen rechtszaken die enkel zijn bedoeld om publicatie te vertragen of te voorkomen (ook bekend als SLAPP of Strategic Lawsuits Against Public Participation, red.). Verder komt er een verplichte transparantie wie bepaalde uitgaven bezit of beheert.

Verder zullen overheden in lidstaten hun advertentiebudget eerlijk moeten verdelen over titels in het land. Naast dit EDAP kondigt de Commissie een Media and Audiovisual Action Plan aan, dat een helpende hand moet bieden aan de mediasector en verdienmodellen moet helpen ontwikkelen.

De Commissie wijst op diverse moorden op journalisten van de afgelopen jaren, in Malta en Slowakije. “Aan deze moorden gingen fysieke en juridische dreigementen vooraf”, schrijft de Commissie. “Een groeiend aantal journalisten is het doelwit van intimidatie, scheldpartijen en smeercampagne, soms op instigatie van politiek belanghebbenden, in Europa en daarbuiten.”

In het bijzonder vrouwelijke journalisten liggen onder vuur. Het leidt tot zelfcensuur en verarmt het publieke debat over belangrijke onderwerpen, aldus de Commissie. Ze komen volgend jaar met specifieke aanbevelingen hoe de veiligheid van journalisten is te verbeteren en zullen lidstaten verplichten met journalistieke organisaties in gesprek te gaan en te blijven.

Verder moet er structureel geld komen voor ondersteuning van journalisten, zoals hulp bij kostbare rechtszaken of praktische hulp zoals een safehouse, als er acute dreiging is.

Desinformatie
De Commissie roept verder op tot samenwerking tussen lidstaten in het bestrijden van nepnieuws en desinformatie. “Online en offline beïnvloedingscampagnes zijn relatief goedkoop uit te voeren met weinig negatieve keerzijdes voor te kwader trouwen. Het verklaart deels de populariteit”, aldus de Commissie.

Samenwerking is daarbij van belang, maar online platforms moeten hun verantwoordelijkheid nemen, stelt de Commissie. De komende Digital Services Act (daarover wordt later deze maand gestemd, red.) zal meer toezicht realiseren, met meer af te leggen transparantie en verantwoordelijkheid voor platforms over de wijze waarop ze inhoud modereren, hoe ze advertenties plaatsen en hoe ze hun algoritmen hebben ingericht.

Weerbaarheid
De digitale transformatie ondergraaft bestaande waarborgen rond eerlijke verkiezingen en gelijke toegang tot zendtijd. Ze zijn simpelweg niet gemaakt voor de digitale omgeving, concludeert de Commissie. Campagnevoeren combineert nu ook persoonlijke gegevens met kunstmatige intelligentie, psychologische profilering en complexe op microniveau gerichte technieken.

Het rapport bevat daarom aanbevelingen en plannen om voor de europarlementsverkiezingen van 2024 regelgeving te hebben rond politieke advertenties, transparantie rond de financiering van partijen. Ook moeten de mediawijsheid en ‘digitale weerbaarheid’ van burgers worden verbeterd. Meer bij European Democracy Action Plan [.pdf]

Lees ook:
RSF: de persvrijheid zal het de komende tien jaar zwaar te verduren krijgen (21 april 2020)

 

Praat mee

banner tegelwinnaars

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.