— dinsdag 3 mei 2011, 17:40 | 5 reacties, praat mee

Donner: misbruik Wob aanpakken

Minister Donner van Binnenlandse Zaken wil het misbruik van de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) door journalisten aanpakken. 'De wet is niet bedoeld om het redacties mogelijk te maken hun programma's te maken of artikelen te schrijven. Tientallen ambtenaren zijn zo soms bezig met het afhandelen van een Wob-verzoek en dat is geen efficiënte inzet van ambtenaren', aldus de minister. Ook constateerde hij dat er journalisten zijn die Wob-verzoeken louter en alleen indienen om vervolgens de vergoeding op te strijken als de termijn van beantwoording wordt overschreden. Donner sprak op de Dag van de Persvrijheid.

Donner betoogde verder dat er geen relatie is tussen de openbaarheid van de overheid en de persvrijheid. Het staat journalisten in Nederland immers vrij te schrijven wat ze willen - alleen hoeft de overheid dat niet op een presenteerblaadje aan te reiken. Donner wil verder dat de werking van de Wob wordt beperkt tot overheidsbesluiten en de bijbehorende onderzoeken. Het proces van besluitvorming moet besloten blijven. ‘U wilt ook niet weten hoe worstjes worden gemaakt’ en ‘uw redactievergaderingen zijn ook niet openbaar’, aldus de bewindsman.

Hij constateerde verder dat met de komst van internet onjuiste informatie zich razendsnel kan verspreiden en tot onrust kan leiden. Veel overheidsvoorlichting houdt zich bezig met het bestrijden van de negatieve effecten daarvan. De wereld is in dat opzicht fundamenteel veranderd, aldus Donner.

Hij ziet een gezamenlijk belang voor overheid en journalisten om tot goede informatieverstrekking te komen. In dat kader hekelde hij de kritiek op voorlichters. Journalisten geven een bewijs van onvermogen af, als ze zeggen dat ze niet door de schijn van voorlichters heen kunnen prikken. Want als ze dát al niet kunnen, waartoe zijn ze dan wel in staat als er geen voorlichters zijn, vraagt de minister zich af.

Hij pleitte voor informele contacten tussen voorlichters en journalisten en voor meer journalistieke zelfregulering, om er voor te zorgen dat bijvoorbeeld kop en inhoud van artikelen vaker met elkaar in overeenstemming zijn. Verder hekelde hij de cultuur van azijnpissers, waarbij journalisten en voorlichters als in een Griekse tragedie bij voortduring op elkaar afgeven.

Thomas Bruning van de NVJ vindt het betoog van Donner deels filosofisch en ‘deels zullen we hem op zijn daden moeten beoordelen. Als eerst zou hij het verdrag van Tromso moeten ondertekenen’. Volgens Bruning miskent Donner dat het bij de overheid gaat om gekozen bestuurders die de plicht hebben transparant te werk te gaan en daarbij niet alleen de uitkomsten moeten delen met het publiek, maar ook de overwegingen. ‘Wat Donner voorstelt is dat we terug naar de tijd van Colijn gaan.’

In een eerdere bijdrage hekelde journalist Brenno de Winter juist dat voorlichters het vaak als hun taak zien om journalisten weg te houden bij beslissers. Daardoor vervormt de informatie wat de persvrijheid niet ten goede komt.

Wouter Hins van de Universiteit Leiden legde in een bijdrage de nadruk op de voorgestelde veranderingen van de Wet versterking bestrijding computercriminaliteit. ‘Er is een spanning tussen privacy en persvrijheid. Doorgeslagen bescherming van de privacy gaat ten koste van de persvrijheid’, betoogde hij. Zo wil het kabinet het heimelijk opnemen gaan verbieden, terwijl de Raad voor de Journalistiek daar geen problemen mee heeft. Ook het afsluiten van websites wordt mogelijk in de nieuwe wet. Hins voorspelt dat als de wet ongeschonden door het parlement komt, Nederland vast en zeker gaat dalen op de ladder van de persvrijheid.

Lees ook:
Hele toespraak minister Donner

Bekijk meer van

WOB wob

Praat mee

5 reacties

Bob Lagaaij, 4 mei 2011, 17:21

De heer Donner en de vrijheid van meningsuiting en informatieverwerving hebben vanouds geen warme band. Hij vindt het - regent pur sang - maar niks dat journalisten mogelijkheden hebben de overheid en haar besluitvormingte controleren. Intussen: geen overheid in het Westen weet meer van haar onderdanen dan de Nederlandse; geen burger weet minder van de overheid, dan die in Nederland. En als dat aan mensen als Donner ligt, wordt dat nog een graadje erger. Zijn track-record is in dezen niet indrukwekkend: hekelde hij in eerdere ontboezemingen niet satire jegens boven ons gestelden en had hij niet het - na ontdekking ijlings ingetrokken - voornemen de wet aangaande ,,godslastering’’ te verscherpen?
Neen - van Donner moet de journalistiek het niet hebben, blijkt weer maar eens. Maar kennelijk wordt dat braaf geaccepteerd; van breed rumoer is mij niet gebleken.

Bob Lagaaij, 4 mei 2011, 19:21

Goed gebruld, Schaepman. Nederige hulde!

frank siddiqui, 6 mei 2011, 00:37

Donner moet zijn mond houden over de journalistiek, hij gaat daar niet over. Ik ben niet onder de indruk van wat er op internet aan rumoer te vinden valt. Je ziet minder belangrijke (print)media wel het nieuws uit Donners speech en eerdere uitlatingen opnemen, maar reacties komen eigenlijk alleen van vakspecialisten: nvj, welingelichte kringen, een aantal blogs, vvoj (met eisen, heel goed), onjo, ambtenarenbladen. En in de politiek van GroenLinks. Roger Vleugels, en Kees Schaepman zit er natuurlijk bovenop ;-) (hulde).
Maar waar zijn de hoofdredacties van de belangrijke kranten, de omroepen, leidende journalisten (als we die al hebben)? Het comateuze genootschap van hoofdredacteuren? Waarom zeggen ze niet meteen en heel hard: Donner moet zich met zijn eigen zaken bemoeien? Trekken ze niet bij de grote partijen aan de bel? Te druk met reorganiseren of zo, om het vak te verdedigen?
Punt is dat die hoofdredacteuren ook denken dat alles van het ANP komt ben ik bang.
Nee ik zou er maar niet gerust op zijn.

Wijsneus, 6 mei 2011, 00:50

Als overheden hun werk volledig goed zouden doen, zouden journalisten niks te schrijven/publiceren hebben over informatie middels de WOB verkregen.

Jelko de Ruijter, 7 mei 2011, 10:22

Misbruik macht overheid aanpakken. Het lijkt alsof Donner over het hoofd ziet dat journalisten beroep doen op de WOB, en daarmee ambtenaren aan het werk zetten, omdat die journalisten de indruk hebben dat er te weinig openheid van zaken wordt gegeven. De minister zou zich niet druk moeten maken over druk wobbende journalisten, maar over het imago van de overheid. Die duidt klaarblijkelijk niet op transparantie.
Wil Donner dat er minder gebruik wordt gemaakt van de WOB? Dan moet hij zijn eigen voorlichtingsapparaat aansporen tot maximale openheid.
Wie buiten wil winnen moet binnen beginnen en zich niet ontspinnen tot een polder-Berlusconi.

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.