DeMooiKrant: Een clubblad voor het dorp

Wie in het centrum van Sint-Oedenrode zoekt naar het kantoor van de lokale huis-aan-huiskrant, heeft dat zo gevonden. Het kantoor van DeMooiRooiKrant (‘Rooi’ is de liefkozende afkorting voor ‘Sint-Oedenrode’) ligt op een steenworp afstand van het marktplein van het Brabantse dorp. Twee zuilen met krantenopdruk maken het meteen duidelijk wie er in het pand zit. En anders doen de woorden op de gevel dat wel: Mediahuis Meierijstad.

Met het Vlaamse Mediahuis, uitgever van onder meer De Telegraaf en NRC, heeft die naam niets te maken. Sint-Oedenrode vormt sinds 2017 samen met de dorpen Schijndel en Veghel de gemeente Meierijstad. En de alliteratie klonk gewoon lekker, vertelt Jeroen van de Sande (38) op het kantoor van de lokale krant die hij met compagnon Bas van Turnhout (63) in 2010 oprichtte.

De naam MooiRooi bestond toen al. Aan het begin van het millennium begon Van Turnhout een website onder die naam, deels vanuit frustratie over de werkwijze van het huis-aan-huisblad dat in die tijd in zijn dorp werd verspreid. Toen Van Turnhout, van huis uit verkoper van vloerlijmen, met dorpsband de Sanseveria’s een gratis optreden in het bejaardenhuis gaf en de krant benaderde om daar een stukje over te schrijven, kreeg hij te horen dat daarvoor moest worden betaald.

De website die Van Turnhout opbouwde, MooiRooi.nl, groeide in tien jaar uit tot een belangrijke nieuwsbron voor Rooienaren. ‘Een team vrijwilligers schreef er over álles wat zich in het dorp afspeelde’, aldus Van Turnhout. Heel anders dan het huis-aan-huisblad Midden-Brabant, dat veel kieskeuriger was. ‘Op MooiRooi.nl was overal plek voor: bij ons kon iedereen terecht.’

Alles anders doen
In 2010 kreeg Van Turnhout versterking. ‘Ik werkte overdag in een kampeerwinkel en had in de weekenden weinig te doen. Dus schreef ik wedstrijdverslagen van het amateurvoetbal’, vertelt Van de Sande, die in een ver verleden één jaar journalistiek studeerde en toen besloot dat het niets voor hem was. ‘Die oude liefde is toch weer opgebloeid.’ Van Turnhout vult aan: ‘Toen Jeroen in 2010 bij me aan de keukentafel kwam solliciteren, was het na een halfuur al beklonken.’

Het tweetal besloot tijdens dat gesprek om, deels gedreven door vragen van adverteerders, na te gaan denken over print. Wekenlang kwamen ze samen op donderdagen – de vrije dag van Van de Sande – om te brainstormen. In de keuken van Van Turnhout hingen ze pagina’s van lokale kranten uit de regio op, vooral om voor zichzelf te bepalen hoe ze het niét zouden gaan doen. Van de Sande: ‘De meeste huis-aan-huiskranten waren zelfs toen nog helemaal zwart-wit. Dus zouden wij alles in kleur gaan doen. Foto’s waren vaak klein, dus bij ons: grote foto’s, zeker als er meer mensen op staan. De bestaande huis-aan-huisbladen brachten vaak lange politieke verslagen, dus besloten wij ons meer op human interest te richten. Dat heeft gewerkt.’

Inmiddels, tien jaar later, is Van Turnhout degene die de zakelijke kant regelt en richt Van de Sande zich met name op de inhoud van de krant. Ongeveer 60 procent daarvan bestaat uit journalistiek, de overige 40 procent is advertenties. De dikte van het gratis bezorgde weekblad wisselt voortdurend: de ene week telt DeMooiRooiKrant 32 pagina’s, de andere week 44. Van de Sande: ‘Als we meer artikelen of meer advertenties hebben, doen we er liever vier pagina’s bij dan dat we foto’s kleiner maken om alles op de bestaande pagina’s te proppen.’

Van één naar zeven
In een tijd waarin veel huis-aan-huisbladen zich van print naar online bewegen, is een weekblad dat het omgekeerde doet bijzonder te noemen. Ook bijzonder: in een tijd waarin lokale uitgeverijen vaak in zwaar weer zitten, zijn er de laatste jaren dependances van DeMooiRooiKrant bijgekomen in andere gemeentes. Naast Sint-Oedenrode hebben de plaatsen Bernheze, Son en Breugel, Boxtel, Laarbeek en Schijndel hun eigen ‘MooiKrant’ gekregen. Inmiddels is ook het Belgische Kasterlee aangesloten. De gezamenlijke oplage van die zeven titels komt uit op zo’n 90.000 exemplaren.

Alle licentietitels worden gerund door een lokale kartrekker, die bij DeMooiRooiKrant een licentie afneemt en een vaste prijs per pagina betaalt om de titel te mogen voeren. Hoe hoog die prijs is, willen Van Turnhout en Van de Sande niet zeggen. In het begin is de samenwerking met een licentienemer intensief, vertelt Van de Sande. Een nieuwe krant kan artikelen en advertenties overnemen van DeMooiRooiKrant, als ze relevant zijn voor lezers in het verspreidingsgebied.

Gaandeweg gaat de licentienemer steeds meer op eigen benen staan. De teams bij de lokale afdelingen zijn klein: meestal één of twee mensen, aangevuld met vrijwilligers. Die vrijwilligers krijgen allemaal in ieder geval iets betaald. Van Turnhout: ‘We hebben mensen die 250 euro per maand krijgen voor een vast aantal artikelen. En een 15-jarige jongen uit ons dorp die graag fotograaf wil worden, Sem, hebben we een camera gegeven. Zodat hij zich kan professionaliseren.’

Ook het team bij DeMooiSchijndelKrant is klein. De eerste jaren na de oprichting werd de krant gerund door drie personen. Voor een van hen, de Schijndelse journaliste Fieke van Doremalen, kwam de oprichting van de krant in 2013 als geroepen. Ze kon er direct na haar afstuderen in datzelfde jaar aan de slag en bleef vier jaar hangen. ‘De kracht van DeMooiSchijndelKrant is dat de krant zich erg richt op het positieve. We schreven ook verhalen over de lokale politiek en brachten hard nieuws, maar lieten vooral de mooie kanten van ons dorp zien. Dat lezen mensen graag.’

Concurrentenkiller
Van de Sande beaamt het verhaal van Van Doremalen: ‘We schuwen ook verhalen over de politiek niet en zijn ook kritisch als dat nodig is. De wegen in Sint-Oedenrode waren lange tijd heel slecht. Daar gaven veel bewoners het college van Meijerstad de schuld van. Maar die situatie was toch echt te wijten aan het laatste college van Sint-Oedenrode, dus dat hebben we verduidelijkt. Soms nemen we ook stelling: toen een ondernemer een paar jaar geleden vlakbij ons dorp een megastal wilde bouwen, hebben we als krant geschreven dat we daar tegen zijn. Vooral omdat de Rooienaren daar tegen waren.’

Opvallend is dat in veel gemeenten waar DeMooiKrant het levenslicht zag, de concurrentie op een gegeven moment is verdwenen. In Sint-Oedenrode gooide Midden-Brabant in 2014 het bijltje erbij neer, nadat het weekblad twee jaar eerder zijn verschijningsdag veranderde om eerder in de bus te liggen dan de DeMooiRooiKrant. In Bernheze stopte de lokale krant De Bernhezer in 2015 en in 2017 hield in Schijndel het Schijndels Weekblad het na meer dan tachtig jaar voor gezien. Boxtel is een van de weinige plekken waar de concurrent – het betaalde weekblad Brabants Centrum – nog bestaat.

Tekst loopt door onder de foto.

Andere huis-aan-huisbladen wegconcurreren was volgens Van Turnhout nooit het doel. Maar dat de concurrenten gaandeweg verdwijnen uit het verspreidingsgebied van DeMooiKrant sterkt hem in de opvatting dat lokale kranten al die jaren veel beter konden dan ze waren. Al zijn er ook voorbeelden van edities van DeMooiKrant zélf die het niet gehaald hebben. De Brabantse plaatsen Veghel, Uden, Geldrop en Mierlo zagen de afgelopen jaren allemaal een editie van De MooiKrant komen én weer gaan. Meestal door ‘economische omstandigheden’.

De formule van DeMooiRooiKrant is dus niet zonder meer een garantie voor succes. Al ligt het feit dat sommige titels het niet halen volgens Van Turnhout ook deels aan de licentienemers. ‘Als je een lokale krant als deze wilt maken, moet je je realiseren dat je daar zeven dagen per week mee bezig bent. Niet alleen op het gebied van journalistiek, maar ook wat betreft adverteerders tevreden houden. Als de ene kapper wel bij je adverteert en de andere niet, kun je het niet maken om je te laten knippen door de kapper die niét bij je adverteert. Met dat soort dingen moet je rekening houden als je wilt slagen.’

Een huis-aan-huiskrant succesvol maken is volgens Van Turnhout ook een kwestie van elkaar wat gunnen. Het past in de filosofie van De MooiKrant: midden in het dorp staan, als een clubblad voor de inwoners. ‘Daarom willen we ook dat onze kranten hun kantoren in het centrum van hun dorp hebben’, zegt hij terwijl hij in de richting van het marktplein wijst. ‘Als je als lokale krant niet midden in de samenleving staat, dan red je het niet.’