website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

De Pegel gaat langs bij TRIK: ‘Je moet als een diesel doorbuffelen’

Erwin van 't Hof en Sjoerd Arends — Geplaatst op Friday 9 November 2018, 11:00

© Truus van Gog

De Pegel Hoe creëer je ruimte voor journalistiek die je écht belangrijk vindt? Om daarachter te komen, spreken freelancers Sjoerd Arends en Erwin van ’t Hof met vakgenoten. Dit keer met freelance illustrator TRIK. ‘Het gaat om 20 procent talent en 80 procent doorzettingsvermogen.’

TRIK werkt in Haarlem. ‘Jullie zijn welkom in mijn brein’, zegt hij vooraf aan de telefoon. Het brein is een klein atelier, volgestouwd met tekeningen, poppen, schilderijen en allerlei andere prullaria. Zijn stijl komt overal terug: hoekig, felle kleuren. De ruimte is een fysieke manifestatie van creativiteit. Maar: vandaag niet van sereniteit. Bij de deur staat een aggregaat dat veel herrie maakt. ‘Jullie vallen met de neus in de boter, er wordt asbest weggehaald.’ We vluchten dieper het pand in.

Bovenin het gebouw reflecteert TRIK, letterlijk en figuurlijk, op zijn brein. Hij vertelt waarom hij het liefst politieke illustraties maakt. ‘Ik denk gewoon in concepten en dan is nieuws combineren met simpele beelden perfect. Toen ik de Kunstacademie in Kampen deed, ontstond de behoefte om met actualiteit bezig te zijn. Dat is gewoon iets dat er bij mij uit moet.’ Op de academie schilderde hij verkeersborden na. ‘Dat was in de tijd van de oorlog in Joegoslavië. Ik tekende een bord met het brandbaar-embleem erop, en zette daar Kosovo onder. Dan wordt het ineens een brandhaard.’ Een passie wakkert aan. Hij studeert in 2000 af.

Brood verdienen met recht-voor-zijn-raap geëngageerde illustraties blijkt niet makkelijk. ‘De eerste vijf jaar na mijn afstuderen had ik voor drie ochtenden in de week een schoonmaakbaantje. Dat is heel gebruikelijk voor illustratoren. Iedereen doet er in het begin wat bij. De concurrentie in Nederland is groot.’

Ook de ontwikkeling van freelancertarieven helpt niet mee: ‘De gemiddelde krantenillustrator krijgt nu tussen de twee- en driehonderd euro per afbeelding. Eerder tweehonderd, en dan mag je nog niet klagen. Vroeger was dat vier- à vijfhonderd euro.’

Illustraties in kranten zijn TRIKs grote liefde. Maar daar valt dus steeds minder geld te halen. Ook is een illustrator vaak de eerste freelancer waarop wordt bezuinigd. ‘Soms heb ik het idee dat ze bij kranten niet zien dat uniek werk een titel een authentieke smoel kan geven. Het kan een handelsmerk worden.’

TRIK is kritisch op de ontwikkeling van de markt. ‘Er is weinig ruimte tot onderhandelen. Ze bellen zo iemand anders’ Maar: niet cynisch. Eerder realistisch: ‘Het is slikken, doorbijten en af en toe een beetje marchanderen en afwijken.’ Opdrachtgevers komen en gaan. ‘Het is nooit helemaal zeker. Daar moet je tegen kunnen.’

De illustrator heeft kinderen, een arbeidsongeschiktheidsverzekering en een koophuis. De sleutel tot een inkomen zit in een combinatie van werkzaamheden. ‘Ik doe nu eigenlijk van alles. Ik geef les aan de ArtEZ kunstacademie in Zwolle, houd workshops, maak portretten voor Villamedia en illustraties voor Het Financieele Dagblad. Daarnaast neem ik losse klussen aan en maak ik schilderijen.’ Het bevalt hem wel zo. ‘Elke klus is weer een andere uitdaging. Ik maak nog steeds ­engagement, maar wat meer tussen de bedrijven door. Ik verwacht niet dat ik mijn geld daarmee moet verdienen. Juist daarom ben ik er niet mee gestopt. Het blijft iets dat ik echt zelf wil doen.’

‘Ik zeg altijd tegen mijn studenten: je moet echt heel zeker weten dat je illustrator wilt worden.’ Het zijn niet per se de beste illustratoren die het ‘redden’. ‘Het is 20 procent talent en 80 procent doorzettingsvermogen. Je moet als een diesel doorbuffelen. Veel mensen vallen af. De overblijvers zijn de harde werkers.’ En: de goede netwerkers. ‘Ik probeer goede banden te onderhouden met hoofdredacteuren en artdirectors. Stap één was voor mij vaak: titels kopen waar ik in zou willen staan, erachter komen wie daar werkt en die vervolgens benaderen.’ Ook handig: als een bekende artdirector bij een andere titel gaat werken, kan dat gelijk een nieuwe ingang betekenen.

Door de jaren heen leerde TRIK kansen pakken. Hij haalt zijn neus zelden op. ‘Ik geef studenten wel eens de opdracht om een illustratie te maken naar aanleiding van de actualiteit. “Dat is niet echt mijn ding meneer”, zeggen ze soms. Maar zo werkt het gewoon niet. Als jij weinig klussen hebt, ga je echt geen nee zeggen als iemand je vraagt voor iets dat eigenlijk “niet je ding” is.’

Een open houding verbreedde het palet aan werkzaamheden van de illustrator. ‘Door uit mijn comfortzone te stappen heb ik allerlei werk gekregen.’ Een extreem voorbeeld daarvan diende zich recent aan. ‘Ik heb een design gemaakt voor op een vliegtuig.’ Een particuliere eigenaar had TRIKs werk gezien en hem de klus aangeboden. ‘Er gaat dus een vliegtuig rondvliegen dat helemaal door mij is ontworpen. Een hele andere manier van werken, maar het is toch weer gelukt.’

Dit verhaal is mogelijk gemaakt door het Lira Fonds Reprorecht.

 

geleerd van TRIK
• Doorzettingsvermogen weegt zwaarder dan talent
• Proactief netwerken is een must
• Bijbaantjes horen vaak bij de opstartfase van een illustrator
• Jonge illustratoren zijn gebaat bij zoveel mogelijk vlieguren (hier hoor je meer over in de podcast)

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

Smart octo banner