De schepping van de Villamedia-podcast Persklaar. Maker Rianne van der Molen had het zich anders voorgesteld

Ik had het me anders voorgesteld. Persklaar zou een podcast worden voor jonge journalisten, vol praktische tips en geruststellende verhalen over hoe je je carrière opbouwt. Tijdens de opnames werd duidelijk dat de werkelijkheid complexer is.

Zo besprak ik met journalist Albert Biondina (oprichter Wijsneuzen) en NU.nl-redacteur Birgit Haukes de vraag van journalistiekstudent Pam Groenewoud: hoe word je een goede social-media-­redacteur? Pam merkt namelijk dat daar tijdens haar studie weinig aandacht voor is. Haukes herkent dat. ‘Sociale media zijn de toekomst, zeggen ze dan, maar ik denk dat ze het heden zijn.’ Terwijl ze die zin uitspreekt, kijkt de NU.nl-­redacteur mij heel even aan. Ik glimlach en denk: zou ze mij een dinosaurus vinden? Opgeleid als schrijvend journalist voor magazines en kranten en later audiomaker voor de publieke omroep, ben ik duidelijk van de oude stempel. Ben ik wel klaar voor de toekomst, die blijkbaar nu al begonnen is?

We begonnen met Persklaar om starters op weg te helpen, maar de gesprekken bleken vooral een spiegel van de uitdagingen waar we als beroepsgroep voor staan. Wat moet je nu eigenlijk weten over die wet DBA of over alle ontwikkelingen rondom AI?

In iedere aflevering behandelen we een andere vraag van een student of starter met twee gasten, waarbij we van praktisch naar existentieel vliegen. Van leren onderhandelen naar een gesprek over de grenzen tussen journalistiek en activisme. In de vragen klinken veel zorgen. Zo krijgt freelance journalist Hendrina de Graaf vaak niet eens een reactie op de pitches die ze stuurt naar kranten en tijdschriften. Ze vraagt zich af: is de markt niet verzadigd?

Ze is niet de enige die onrustig naar de toekomst kijkt. Een student vraagt zich af of freelancen überhaupt nog wel kan straks vanwege de wet DBA en een ander wil weten of het als journalist mogelijk is om een enigszins gezonde werk-privébalans te krijgen. De vragen tekenen een kritische generatie, die niet ten koste van alles journalist wil worden.

Zo vertelt journalist Wen Xin van der Linden over het zoeken naar de juiste werk-privébalans. En dat ze al op haar 26ste dacht: ik wil niet over een jaar met een burn-out zitten. Een logische vraag volgens media-onderzoeker Erwin van ’t Hof (UvA) in dezelfde aflevering: ‘Journalistiek wordt veelal bedreven door jonge mensen, maar de meesten zie je het vak ook weer verlaten.’ Een treurige conclusie.

Wel vaker schrik ik van de manier waarop jonge journalisten naar het vak kijken en de vele uitdagingen waar we voor staan. Maar tijdens de gesprekken met gasten zoals Kaz de Jong, Seada Nourhussen, Laurens Vreekamp en vele anderen, komen vooral de kansen aan bod. Online is er zoveel mogelijk, de reflectie in de journalistiek groeit en AI kan ons ook juist vooruit helpen. Dat bewustzijn groeit en daar spelen studenten en starters een grote rol in.

De toekomst is nu. Laten we jonge journalisten koesteren en er als beroepsgroep alles aan doen om te voorkomen dat ze op hun 26ste opgebrand of gedesillusioneerd de journalistiek verlaten.

Beluister vanaf 15 september de podcast Persklaar