Openbare coronaverhoren: ‘Ik denk dat we de polarisatie in ons land gevoed hebben’
De openbare coronaverhoren zijn gestart. Villamedia volgt de verhoren en houdt bij wat er wordt besproken over de rol van de journalistiek en de media tijdens de pandemie. Tijdens de eerste verhoorweek ging het onder meer over de informatiebehoefte. Journalisten zochten gedurende de pandemie antwoorden van beleidsmakers en virologen, maar niet iedereen kijkt daar positief op terug.
Dit artikel wordt met je gedeeld door NVJ-lid Bas Vermond. Ook lid worden?
De parlementaire enquêtecommissie Corona is sinds 2024 bezig om de besluitvorming rond het coronabeleid en -maatregelen te onderzoeken. Op 29 mei ging het openbare deel van start: de coronaverhoren van betrokken politici, OMT-leden en andere betrokkenen, die onder ede worden verhoord. De laatste verhoordag staat op 10 september gepland.
“Ik denk dat we gedurende corona de polarisatie in ons land gevoed hebben”, vertelde de burgemeester van ‘s-Hertogenbosch, Jack Mikkers (foto), tijdens de coronaverhoren op 1 juni.
Volgens Mikkers is de gehele samenleving voor de polarisatie verantwoordelijk. “Het ging niet meer over de nuance of het gesprek dat we met elkaar hadden, maar het ging over voor en tegen.”
Dagelijkse talkshows
Mikkers was tijdens de pandemie ook voorzitter van de Veiligheidsregio Brabant-Noord. Een regio die als een van de eersten werd getroffen door het virus. Hierdoor werd hij regelmatig uitgenodigd in talkshows in 2020 en 2021.
Ook die talkshows droegen volgens Mikkers bij aan een gevoel van tegenstellingen. “Als wij als veiligheidsberaad adviseerden over strengere maatregelen, dan konden wij ’s avonds bij elke talkshow aanschuiven om tegenover ons mensen uit de horeca te hebben die het belachelijk vonden. Als wij een besluit namen om de maatregelen weer wat losser te maken, dan konden wij tegenover elke medisch specialist zitten die het belachelijk vond dat wij versoepelden.”
Lees ook: Lessen van de pandemie. Media tijdens corona, de talkshows
Dat ook individuele leden van het Outbreak Management Team (OMT) aanschoven bij deze talkshows, maakte het voor bestuurders extra lastig. Volgens Mikkers gaven deze OMT-leden niet alleen hun mening, maar namen ze ook deel aan een gesprek waarin de maatregelen ter discussie werden gesteld.
“Dat maakte de uitleg richting de samenleving over waarom men tot een besluit is gekomen lastig. Ik begrijp dat het in de wetenschap goed is om verschillende perspectieven te wegen, maar om dat te doen in het publieke debat, dat vind ik wel risicovol en daar hebben wij bestuurders best last van gehad.”
Jaap van Dissel
Ook Jaap van Dissel, die destijds voorzitter was van het OMT, had de afwegingen van de OMT-leden liever intern gehouden. Dit bleek uit het verhoor op vrijdag 5 juni. Toen hem door de enquêtecommissie werd gevraagd waarom de notulen van de OMT-vergaderingen niet openbaar waren, legde hij uit dat dit volgens hem een slecht idee zou zijn geweest. “Je wilt in alle vrijheid kunnen discussiëren. Je zult bepaalde dingen misschien niet bespreken of opmerken als je weet dat het dezelfde avond in de krant staat”, vertelt hij.
Het vrijgeven van de notulen zou volgens hem ook weinig toegevoegde waarde hebben voor het publieke debat. “Wat mij betreft is het product van het OMT het OMT-advies. In de notulen staat nauwelijks meer informatie dan in het advies. Daar stond gewoon alles in wat relevant was voor de discussies.”
Het feit dat het OMT-advies meestal vroegtijdig naar buiten lekte, maakte Van Dissel ook hopeloos. “Vrijdag hadden we een OMT-vergadering, vrijdagavond was er terugkoppeling naar het kabinet en zaterdagochtend stond dit in de krant”, vertelt hij.
Wanneer het kabinet het advies vervolgens grotendeels overnam, leek het volgens Van Dissel alsof het OMT over de maatregelen besliste. “Dat is een totaal fout beeld. Je wilt dat het voor iedereen duidelijk is dat het besluit in het Catshuis genomen wordt.”
Praat mee