Arbeidsmarktmonitor: Bij freelance-opdrachten nog amper redactiediensten geboden

Dat blijkt uit onderzoek dat verricht werd in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een uitgebreid onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt. Voor dit onderzoek zijn de teksten van oproepen voor freelancers geanalyseerd. Daarbij werd onder andere in kaart gebracht wat voor soort opdracht er aangeboden werd, hoeveel uur de opdracht beslaat, of opdrachten ook in loondienst vervuld mogen worden en welk werk- en denkniveau werd gezocht.

De tekstuele analyse laat zien dat oproepen voor freelancers aanzienlijk minder vaak kenmerken van schijnzelfstandigheid laten zien dan in 2024. Het aantal opdrachten waarin redactiewerk werd aangeboden kromp, evenals de hoeveelheid opdrachten die ook in (parttime) loondienst vervuld konden worden en het aantal fulltime opdrachten.

Minder uren, nog amper fulltime
In ruim één op de twintig oproepen (5,4%) werd in 2025 fulltime werk aangeboden. Op een enkel geval na ging het om fulltime opdrachten voor een vastgestelde periode. Het betrof dus eindige opdrachten. In 2,2% van de gevallen kon een freelance opdracht ook in (parttime) loondienst worden vervuld. Dat is een forse daling ten opzichte van 2024, toen nog bij bijna drie op de tien opdrachten (28,9%) een loondienstconstructie als alternatief werd genoemd.

Opdrachtgevers boden in 2025 gemiddeld 18,9 uur werk per week aan in hun oproepen. Dat is net iets minder dan in 2024: toen bedroeg het gemiddeld aantal aangeboden uren twintig. De verschillen in aangeboden uren zijn groot: ze variëren van twee uur per week tot fulltime. Bij oproepen die niet in uren maar in dagen spreken, is twee dagen per week het gemiddelde.

Startmomenten, de Randstad en opleidingsniveau
Hoewel er het hele jaar door werd gezocht naar freelancers, werden vlak na de zomer de meeste oproepen geplaatst. Van de oproepen waarin een startmoment werd genoemd, startte 17,5% van de klussen in oktober en 13,75% in september. Maart werd het minst vaak als startmoment genoemd.

Niet verrassend: veruit het grootste deel van de oproepen werd geplaatst door bedrijven die gevestigd zijn in de Randstad. De gemeenten van waaruit de meeste opdrachten werden aangeboden waren Amsterdam, Rotterdam en Hilversum.

In bijna vier op de tien oproepen werd een opleidingsniveau of een werk-/denkniveau gevraagd. Hbo werd het vaakst genoemd: in zeven van de tien oproepen waarin een niveau werd gevraagd, werd hbo als minimaal niveau genoemd. Bij ongeveer een kwart van de oproepen werd om universitair niveau gevraagd en in één enkel geval werd om een mbo’er gevraagd.

Veel vraag naar social, weinig naar AI
Ondanks het feit dat kunstmatige intelligentie (AI) een hot topic is, werden in 2025 amper freelance journalisten met AI-vaardigheden gezocht. In slechts 1,1% van de freelance-oproepen werd gevraagd om ervaring met of kennis van AI. Kennis van social media werd wel relatief vaak gevraagd: in ruim één op de drie oproepen was werken met ‘de socials’ van belang.

Andere vaardigheden waarnaar veel vraag was in freelance-oproepen was het zijn van een teamspeler, zelfstandig kunnen werken, schrijfervaring en flexibiliteit. Fotografie, kennis van lay-outsystemen, ervaring met monteren en tools als Adobe Photoshop werden nauwelijks gevraagd. Dat wil overigens niet zeggen dat daar geen vraag naar is, alleen dat deze vaardigheden weinig aan bod komen in openbaar geplaatste oproepen voor freelancewerk.