Arbeidsmarktmonitor: 2,3% minder freelancers in eerste ‘handhavingsjaar’ schijnzelfstandigheid
Het aantal freelance (foto)journalisten is in 2025 met ruim 2,3% gedaald. Maar het aantal fulltime zelfstandigen liep harder terug. Van alle fulltimers legde 3,5% de pen, camera of microfoon neer. In dezelfde periode steeg het aantal parttime zelfstandigen met 1,5%. Dat komt voornamelijk doordat een deel van de fulltimers in deeltijd ging ondernemen, vaak naast een baan in loondienst.
Dit artikel wordt met je gedeeld door NVJ-lid Nick Kivits. Ook lid worden?
Dat blijkt uit data van de Kamer van Koophandel (KvK), die werden geanalyseerd in het kader van de NVJ Arbeidsmarktmonitor, een grootschalig en meerjarig jaarlijks onderzoek naar de journalistieke arbeidsmarkt.
Aan het begin van 2026 waren er in Nederland 6464 freelance (foto)journalisten actief. 76,4% daarvan werkte fulltime als zelfstandige, 23,6% was parttimer. Vijf jaar geleden was de verdeling tussen fulltimers en parttimers nog 80,8% tegenover 19,2%.
Steeds vaker een bijbaan
De terugloop in fulltimers en toeloop in parttimers is een trend die al een paar jaar te zien is. Van begin 2023 tot begin 2026 daalde het aantal fulltime freelancers met 11,7%. Het aantal parttimers steeg in die drie jaar met 4,5%. Werken als zelfstandige in de journalistiek wordt daarmee voor een steeds grotere groep een ‘bijbaan’.
Dat laatste geldt niet voor de algehele arbeidsmarkt. Volgens de KvK groeide het totale aantal zzp’ers in Nederland het afgelopen jaar juist. De redenen waarom journalistieke freelancers ermee stoppen zijn nog niet bekend. Wel is duidelijk dat een groot aantal opdrachtgevers in de branche in 2025 is gestopt met inhuur van freelancers voor redactiewerk. Iets wat voor een deel van de zzp’ers in de journalistiek geleid heeft tot verlies van opdrachten.
Daling in Randstad, maar ook daarbuiten
Het gros van de freelancers woont nog altijd in de Randstedelijke provincies (Noord-Holland, Utrecht en Zuid-Holland). Daar zijn ook de meeste media-organisaties gevestigd. In alle drie die provincies liep het aantal journalistieke zzp’ers in 2025 wel terug. In Noord-Holland met 1,2%, in Utrecht met 3,9% en in Zuid-Holland met 2,4%. Het betreft met name stoppende fulltimers.
Maar ook in de regio zijn er provincies waar het aantal journalistieke zzp’ers daalt. Met name in Groningen, Overijssel en Gelderland liep het aantal freelancers terug. Drenthe, Flevoland en Zeeland zagen wel een kleine groei in het aantal zelfstandigen. Toch blijven het de provincies met het minst aantal freelancers.
Praat mee