Amanda van Hesteren over beeldvorming, framing én ruimte creëren waarin personages zelf de richting bepalen

Elk filmproject begint voor mij met een vonk: een soort kinderlijk optimisme, een roep die ik niet altijd kan verklaren maar die nodig is om te beginnen. Zonder die energie zouden de angst en de redelijkheid te groot zijn en zouden de dingen niet van de grond komen. Met de documentaireserie ‘De Nieuwe Generaties van Suriname’ voelde ik dat ik terug moest keren. Niet alleen naar een land, maar naar een gedachte: wat betekent erfgoed wanneer het door jonge handen opnieuw wordt vastgepakt?

Ik ben gefascineerd door beeldvorming. In mijn korte documentaire ‘I Want to go Higher’ (2023) volgde ik vier mannelijke modellen op een reis naar Thailand. Ik koos er bewust voor om in de begeleidende teksten niet te benoemen dat de hoofdpersonen van kleur zijn. Niet om het te ontkennen, maar om te weigeren hen te reduceren tot een frame. Beeldvorming is een machtig instrument; het draagt vooroordelen in zich die we allemaal meedragen, bewust of onbewust. Ik wilde laten zien hoe ze leven, reizen, dromen, zonder de lens die het terugbrengt naar racisme.

Met ‘De Nieuwe Generaties van Suriname’ wilde ik opnieuw die weigering volgen. Ik begon deze serie vanuit de drang om te begrijpen hoe erfgoed leeft in de lichamen en levens van een nieuwe generatie en hoe zij dat door willen geven met alles wat ze vandaag weten.

De framing van geschiedenis krijgen we mee vanuit de maatschappij, maar ook in de privésfeer van degenen die ons opvoeden. Ik wilde onderzoeken hoe de blik op onze gedeelde geschiedenis, het verhaal waarmee we ons identificeren, blijft bewegen, zonder te weten welke kant op. En hoe we telkens dingen ontdekken die onze blik op onszelf en op elkaar veranderen en verrijken.

In de serie wilde ik niet alleen trauma vastleggen maar ook plezier, inspiratie en de gebaren waarmee deze generatie hun band met Suriname aan het heruitvinden is. Het is mijn eerste documentaireserie voor televisie. Ik vond het een spannende uitdaging en wilde tegelijkertijd trouw blijven aan de kaders van een tv-programma, juist ook voor het experiment. Hiervoor heb ik vier korte films gemaakt waarvan er drie schipperen tussen kunst en film en ook in die context worden opgenomen.

In de serie probeerde ik een ruimte te creëren waarin de personages zelf de richting bepaalden. Waar mensen gewoon kunnen ‘zijn’, zonder de zwaarte van het verleden te verloochenen. Het ging me niet om volledigheid, maar om resonantie. Ook om het niet-weten. Daarin herkende ik het ritme van Suriname zelf: niets verloopt rechtlijnig, alles zoekt zijn eigen weg. Ook ik als regisseur binnen hun bestaan.