Afstudeerprijs Villamedia 2019

— maandag 8 september 2014, 10:43 | 1 reactie, praat mee

Wanneer redt de journalist de journalistiek?

Met het initiatief Wie koopt NRC? van Erik van Bruggen, Teun Gautier en anderen laait de discussie over eigendoms- en financieringsmodellen van de journalistiek weer op. Een zinvolle discussie naar mijn mening, maar wel eentje waarbij de rol van journalisten zélf te veel onderbelicht blijft. Het wordt tijd dat ook zij hun verantwoordelijkheid eens gaan nemen.

In het manifest van Wie koopt NRC? staat een interessante zin: “Voorwaarden voor het goed functioneren [van de journalistiek] zijn, onder meer (…) een goede inbedding in de lezende achterban; een journalistiek medium moet het vertrouwen en de vriendschap kennen van haar lezers.” De schrijvers hiervan hebben gelijk, maar wat ze er niet bij vertellen is dat het hier bij de journalistieke beroepsgroep in zijn algemeenheid juist behoorlijk aan schort.

Journalisten willen helemaal niet in contact treden met hun lezers. Natuurlijk: als hun verhaal op deze of gene website verschijnt willen ze het best eens delen op Twitter of Facebook om vervolgens likes en retweets te tellen. Maar écht zelf met hun verhalen op zoek naar een geïnteresseerd publiek is er, uitzonderingen daargelaten, niet bij. Ook al schrijven ze voor een publiek - zelf ook maar een beetje naar dat publiek op zoek gaan is eng, en lijkt op marketing, en dat is een vies woord. Veel liever leveren ze hun stukjes keurig op tijd in bij een uitgever, die er vervolgens de boer mee op gaat.

Deze houding is opvallend, temeer omdat op allerlei journalistieke websites, discussieavonden en netwerkgroepjes al jaren steen en been geklaagd wordt over deze uitgevers. Freelancevergoedingen hollen achteruit, auteursrechten worden uitgekleed, de redactionele onafhankelijkheid is in gevaar, de vergoedingen voor aandeelhouders en topmanagers zijn schandalig, er wordt onvoldoende in de toekomst van de journalistiek geïnvesteerd en ga zo maar door. Maar als er een klusje is springen ze toch weer in de houding om een artikel keurig voor de deadline af te leveren en vervolgens toe te kijken hoe anderen er een publiek mee zoeken. 

Terwijl het allemaal echt zo moeilijk niet meer is. De mogelijkheden om jezelf als freelancer uit te geven zijn er al een tijdje en nemen met de komst van Blendle, MyJour en eLinea alleen maar toe. Bovendien betekent online publiceren dat je nog maar een fractie van de kosten maakt: voor drukken en verspreiden wordt immers gezorgd. Daardoor is het ook niet meer nodig een gigantisch publiek te bereiken. Op dit moment houden journalisten bij TPO Magazine na aftrek van belasting en commissie ongeveer de helft van het verkoopbedrag (nu €0,28, wordt wat hoger) van hun artikelen over. Je hebt dus ook geen tienduizenden lezers meer nodig voor een enigszins acceptabele vergoeding.

Veel journalisten reageren op de mogelijkheden die worden geboden om jezelf uit te geven met ‘Interessant, ik volg het op de voet. Als het een succes wordt zou ik graag meedoen.’ Ja, ammehoela! De emancipatie van de journalist begint bij jezelf! Bovendien: veel journalisten zijn tegenwoordig freelancer. Zij zouden dus best eens kunnen beginnen met het investeren van een deel van hun tijd in het uitgeven van zichzelf.

Met het initiatief Wie koopt NRC? wordt nu weer aan de lezers gevraagd om de onafhankelijke journalistiek te redden. Op zich is dat mooi, omdat hierdoor een eigendomsmodel zal ontstaan waarbij journalisten bijna verplicht worden zich de vraag te stellen voor wie ze hun artikelen eigenlijk schrijven en hoe dat publiek op een zo slim mogelijke manier bereikt kan worden. Maar het roept ook een vraag op: wanneer gaan journalisten nou zélf eens beginnen met het redden van de journalistiek? 

Ties Joosten is Chief Publishing Officer bij TPO Magazine

Praat mee

1 reactie

J.C. Roodenburg, 11 september 2014, 21:01

Eens met Ties Joosten. Tijden veranderen. Journalisten moeten ook meer hun best doen om lezers te behouden en te werven. De tijd dat alleen maar een paar ‘ouwe zeuren’ bij kranten reageerden is al lang voorbij. Digitaal is het trouwens vrij gemakkelijk deze groep uit te ‘selecteren’. Ook een taak van de nieuwe digitale journalistiek. Ook moeten we af van het feit dat Jan en alleman alleen maar columns willen schrijven. Dat is té gemakkelijk. Professionele opinies en analyses met naam en toenaam, daar zitten we op te wachten.

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.