— dinsdag 27 mei 2014, 13:34 | 11 reacties, praat mee

VVOJ: beter presteren en duurder worden

De Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) kan meer doen dan nu en ook beter presteren. De vereniging moet strakker en zakelijker worden geleid door zowel bestuur als directeur. Ook moeten alle prijzen (voor bijvoorbeeld lidmaatschap en congres) omhoog en kan de vereniging maar beter stoppen met het geven van opleidingen. Die kosten alleen maar geld. Dat adviseert een onderzoekscommissie van drie heren [.pdf] aan de vereniging. Die praat daar 4 juni over.

Het onderzoek is gehouden op verzoek van een van de grote sponsors van de VVOJ. De onderzoekers troffen een in hun ogen wat rommelig geleide vereniging aan waar taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden door elkaar heen lopen.
Zo houdt het bestuur zich niet alleen met besturen bezig, maar ook met uitvoering, doet de directeur ook te veel uitvoerend werk en weten de personeelsleden niet precies wat er van hun wordt verwacht.

Financieel gaat het niet slecht met de club. Zelfs zonder de bijdragen van de sponsoren zou de VVOJ het hoofd boven water kunnen houden. Wel zou er zonder al te veel problemen zo’n vijftig mille bezuinigd kunnen worden en kunnen de inkomsten omhoog door alles duurder te maken. Dat kan best, aldus de onderzoekers Hans Wolters, Geert van Asbeck en Wouter de Longh, want nu biedt de vereniging te veel kwaliteit voor te weinig geld.

De onderzoekers vinden dat de VVOJ veel ambitieuzer moet zijn. Niet een gezelligheidsvereniging willen zijn (of zoals de onderzoekers schrijven: een prettige plek waar onderzoeksjournalisten elkaar ontmoeten en kennis en ervaring uitwisselen), maar een ‘speler in de Nederlandse en Vlaamse media die actief de belangen van de onderzoeksjournalistiek behartigt.’
Daarvoor moet de tent dan wel op de schop. Om te beginnen worden de meeste activiteiten die geld kosten geschrapt (zoals onderzoek doen, het galadiner en opleidingen) als het aan de onderzoekers ligt.

En de prijzen moeten dus omhoog. De opbrengst van dat alles kan dan in het versterken van de lobby worden gestoken, want dat moet de VVOJ beter op de kaart zetten. De onderzoekers leveren zelfs een uitgewerkt tijdschema waarbinnen alle veranderingen kunnen worden doorgevoerd.

Volgens directeur Margo Smit heeft het bestuur het rapport uitvoering besproken en besloten het integraal aan de leden voor te leggen. ‘Die zijn de baas binnen de vereniging. Ik ben erg benieuwd wat zij er van vinden.’ Wat ze er zelf van vindt, houdt Smit voor zich, eerst zijn de leden wat haar betreft aan zet. Het bestuur heeft wel een standpunt ingenomen over de analyse en de aanbevelingen, maar wil dat tijdens het gesprek met de leden laten weten om eerst de leden de gelegenheid te geven om te reageren.

Bekijk meer van

VVOJ

Praat mee

11 reacties

Paul Schram, 27 mei 2014, 16:39

Rare framing van dit onderzoek dit vanuit de NVJ. Het woord ‘gezelligheidsvereniging’ komt in het onderzoek niet voor.

Verder is het te prijzen dat een vereniging aan kritisch zelfonderzoek doet. Daar kunnen andere clubs nog wat van leren. :-)

Ides MF Debruyne, 27 mei 2014, 17:10

Uw negatieve appreciatie over ‘een prettige plek waar onderzoeksjournalisten elkaar ontmoeten en kennis en ervaring uitwisselen’ is wel heel opmerkelijk. Kennis delen en elkaar over de grenzen heen ontmoeten, is nu eenmaal de kernactiviteit van de Nederlands-Vlaamse Vereniging van Onderzoeksjournalisten. Daar speelt de VVOJ perfect op in en het verklaart ook het succes en het groeiend aantal leden. De VVOJ met haar 1,5 FTE kan zeker meer en beter presteren als ze zou beschikken over een veelvoud aan FTE die de NVJ runt.
Dat kennis delen en opleidingen voor journalisten belangrijk zijn - nergens is er in het rapport sprake van schrappen van opleidingen - , blijkt uit het niveau van dit artikel.

H. Zand, 27 mei 2014, 22:24

Brrrr…. Afschuwelijk deze ‘managementspeak’ van de commerciële heren die overduidelijk zelf geen onderzoeksjournalist zijn. Het enthousiasme en de opleidingen van de VVOJ voor weinig geld maken dit zo’n leuke club! Het houdt de moed erin en vertegenwoordigt enthousiasme voor het vak, waar het nu zo moeilijk geld verdienen is en de leden het zo zwaar hebben.

Onderzoeksjournalisten willen nou juist die opleidingen en kennis uitwisselen. Inderdaad, dat is het succes van de VVOJ zoals hierboven ook al opgemerkt. En meer winst maken? Waarom en waarvoor als de opleidingen en ontmoetingen zouden stoppen? En lobbyen?! Bij wie dan? En waarvoor?

Geld is er momenteel niet, en de conventionele media liggen op hun gat. Toch zeker niet bij de politiek? Om fossiele journalistieke media te sponsoren of anderszins de subsidiekraan open te zetten? Die tijd is voorbij en ik denk niet dat veel onderzoeksjournalisten daar heil van verwachten of dat zouden willen.

Wij onderzoeksjournalisten zijn innovatief en vinden er wel op op, hoe het verder moet met de verdienmodellen. Het gaat er nu even om tot die tijd vakinhoudelijk te overleven op enthousiasme. En daar is de VVOJ ontzettend goed in, als je er vandaan komt heb je weer zin in het vak.

Desnoods met een baan ernaast, maar gewoon onderzoek om het onderzoek. Om het democratische nut. Omdat het zinnig is. Als wij aan het werk zouden zijn zouden we dit soort adviezen niet eens publiceren omdat het eenheidsworst is, managementspeak.

Nu dan opgelegd door de sponsors van de VVOJ. Alleen dat geeft al aan dat er niet mer geld om moet gaan in de VVOJ want dan krijg je ook dit soort invloeden. Adviezen die helemaal niet stroken met wat onderzoeksjournalisten zelf willen én vinden in de VVOJ.

Dolf Rogmans, 27 mei 2014, 22:24

Voor de liefhebber. Over scholing staat in het rapport op pagina 14: De onderzoekers zijn er niet van overtuigd dat de VVOJ zelf scholing zou moeten aanbieden. Het secretariaat, en de stafmedewerkster in het bijzonder, heeft nu al nauwelijks voldoende tijd om de reguliere werkzaamheden van het secretariaat alle aandacht te geven. Zonder verlegging van prioriteiten lijkt het dan ook weinig aannemelijk dat er in de huidige situatie en binnen de huidige budgettaire beperkingen mogelijkheden bestaan om scholing te gaan aanbieden. Het creëren van de positie van scholingscoördinator is een groot -in onze ogen te groot- financieel risico, omdat de vraag naar training onzeker is en het op zijn minst een aantal jaren zou duren voor de kosten worden
terugverdiend, zo dit al het geval zou zijn. Bovendien is niet aangetoond dat de huidige trainingen geld opleveren, zeker indien de benodigde uren van het secretariaat worden meegerekend.

HenkvanEss, 28 mei 2014, 08:59

Dag Dolf,

VVOJ drijft op scholing:  de tweedaagse conferentie, de “special events” met experts, de dag voor lokale uitzoekjournalistiek, de conferentie voor VVOJ-jongeren, de bezoeken aan bv kadaster, Algemene Rekenkamer, de vele VVOJ-cafes, de dag voor datajournalistiek, de educatieve website forreporters.com en de opsomming is niet eens volledig.

De onderzoekers hebben het dan ook over scholing op commerciële basis waarbij we zelf voortdurend producten in de markt gaan neerzetten met een scholingsstaflid, een idee waar we even mee gespeeld, maar wat al niet meer speelt.

Je kunt in de lead van dit stuk dus niet zeggen “De vereniging kan maar beter stoppen met het geven van opleidingen”. Correct is “De vereniging moet zich niet wagen aan commerciële opleidingen” - maar dat bekt natuurlijk minder lekker.

Henk van Ess

L G Sengers, 28 mei 2014, 10:02

De onderzoekers zowel als de Villamediaredactie hebben goed gezien dat scholing een dilemma oplevert voor de VVOJ. Misschien wel aardig om dat dilemma even kort te schetsen, vanuit mijn rol als scholingscoördinator in het bestuur van de VVOJ:

Er wordt in Nederland en Vlaanderen belachelijk weinig midcareer scholing aangeboden aan professionele journalisten, als je het vergelijkt met sommige omringende landen. Het valt te prijzen dat de NVJ Academy in dit gat is gesprongen, net als dat we blij zijn met de inspanningen van het Centrum voor Communicatie en Journalistiek aan de Hogeschool Utrecht en van De Redactie in Monnickendam. Met alle drie heeft de VVOJ regelmatig overleg over het aanbod.

In de beginjaren van de VVOJ hebben we ook zélf open cursussen aangeboden, met wisselend succes. Vooral de marketinginspanningen die daarvoor nodig zijn, waren teveel voor de kleine staf van de VVOJ.

Dat je je in Nederland en Vlaanderen de blaren op je tong moet praten om mensen van redacties in een cursus te krijgen, heeft alles te maken met gebrek aan aandacht voor bijscholing bij uitgevers en omroepen. Inspanningen van de NVJ (ik heb daar zelf ooit aan meegeholpen) om redacteuren in de cao’s recht te geven op één of twee dagen scholing per jaar, zijn altijd door werkgevers geblokkeerd. Jarenlang zijn redacteuren alleen getracteerd op trainingen die tot doel hadden hen te leren omgaan met nieuwe technieken om te presenteren (overgang naar tabloit, publiceren op het web, fotograferen, video’s maken), maar niet om hun journalistieke vaardigheden te vergroten.

Aan de andere kant is er een groeiend leger freelancers, dat gráág wil worden bijgeschoold. Maar voor hen zijn de cursussen vaak te duur. Zie de vicieuze cirkel: kranten, tijdschriften en omroepen vertrouwen steeds meer op de kennis en ervaring van freelancers, maar betalen hen zo schandalig weinig, dat deze hun vaardigheden nauwelijk up-to date kunnen houden!

Tot slot: ook bij de eerder genoemde commerciële scholingsaanbieders bestaat helaas de (begrijpelijke) neiging om het aanbod af te stemmen op alles wat met techniek te maken heeft. Werkgevers denken bij innovatie nu eenmaal op de eerste plaats aan harde technieken en niet aan softere zaken als kennis. (Misschien omdat het één eigendom blijft van de werkgever, en het ander een investering is in de werknemer.) De overheid volgt met zijn innovatiesubsidies voor de media op hetzelfde pad. Het aanbod van trainingen die journalisten slimmer, doortastender en kritischer maken, is daardoor beschamend klein.

Het werkelijke probleem van scholing in Nederland en Vlaanderen is dus geen exclusief probleem van de VVOJ. Maar een probleem dat veel partijen zich zouden moeten aantrekken!

Luuk Sengers

Dolf Rogmans, 28 mei 2014, 14:21

@Sengers: eens. En daarom is het soms een goed idee een rapport diep in een lade te stoppen en te kiezen voor inhoud ipv omzet. Maar dat is aan de leden van de VVOJ.

Jacqueline Wesselius, 29 mei 2014, 12:36

Dacht ik - als mede-founding parent - nu eindelijk eens een soort slapend lid van de club te kunnen zijn, moet ik op m’n ouwe dag toch weer in het geweer komen om via mijn stem (en hopelijk die van vele anderen) dit idiote rapport idd, zoals @Dolf Rogmans zegt, in een diepe la te doen verdwijnen. Het zou fijn zijn als er meer FTE’s betaald konden worden. Margo Smit en Marga Froon werken zich uit de naad. En natuurlijk doet het bestuur meer dan besturen,  anders lukte het allemaal niet. Die commitment is juist het mooie aan de VVOJ. De 3 heren hebben kennelijk geen idee wat een vereniging is.

Cisca van Bommel, 1 juni 2014, 13:05

Het regelmatig kunnen bezoeken van een VVOJ-Café of een trainingsdag is voor mij nou juist de sjeu van het lidmaatschap. Gezien het succes van de laatste trainingsdag voor redacties van lokale media op de Hogeschool Utrecht denk ik dat de VVOJ absoluut in een behoefte voorziet.

Leuk zo’n rapport, maar laten we eerst maar eens kijken welke punten er hout snijden en bepalen of we het er mee eens zijn of niet. Daarna snel opbergen in het “ronde archief”.

Joop Bouma, 3 juni 2014, 13:12

Ondanks de zurige, tendentieuze samenvatting hierboven: ik vind het een uitstekend onderzoek van de drie heren! Ik deel hun hoop dat dit rapport niet in een la verdwijnt.

Het is te prijzen dat de VVOJ kritisch naar zichzelf laat kijken. Ik zou zeggen: volg de aanbevelingen! Vooral op lobby-gebied kan er veel worden verbeterd.

Jan Taco te Gussinklo, 7 juni 2014, 07:08

Inmiddels zijn we enkele dagen verder. Het VVOJ bestuur is teruggetreden na overvallen te zijn door een ‘brandbrief’ als ik het juist interpreteer.

Als journalistiek ‘zij-instromer’ verbaas ik mij over deze gang van zaken. Waarom is het zo’n leuke en innovatieve club? Door de tomeloze en zeer professionele inzet van mensen als Luuk Sengers en Henk van Ess, maar ook het onvermoeibare bureau. Prima om op te pleiten voor nieuwe spelregels, maar mag dat voortaan ook anders? Met respect/waardering. Maar ook de kans om tijdig van voorstellen kennis te mogen nemen.
Toch maar: Prettige Pinksterdagen!

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.