Vrijdag gaat de Digital Services ACT in om desinformatie te bestrijden, maar wat betekent die verplichting?

Volgens de overheid is de nieuwe wet onder meer bedoeld “om burgers beter te beschermen tegen desinformatie, nepnieuws en schendingen van grond- en mensenrechten”.

Jurist en bestuurskundige Michael Klos van de Universiteit Leiden, die onderzoek doet naar de vrijheid van meningsuiting op internet, plaatst hier grote vraagtekens bij.

“Overheden blazen enorm van de toren dat desinformatie hiermee wordt aangepakt. Maar er wordt nergens duidelijk gemaakt wat zij nu kwalificeren als desinformatie”, stelt de kenner. “Welke verwachting wil je dan als overheid scheppen bij gebruikers? Ik weet niet wat ze bedoelen met beter beschermen.”

Volgens de wetenschapper staat er niets concreets in de DSA over wat er met desinformatie moet gebeuren.

“Er zijn geen voorschriften van bijvoorbeeld: als je dit tegenkomt op je platform, dan moet je zo handelen.” Internetplatforms moeten volgens de nieuwe regels wel een risicoanalyse doen en daar maatregelen nemen. “Dat kan het plaatsen van juiste informatie bij onjuiste informatie betekenen, het kan gaan om het labelen van onbetrouwbare informatie en het kan ook gaan om bepaalde dingen niet op te nemen in de zoekresultaten”, stelt Klos. Het hoeft volgens hem echter niet te betekenen dat bepaalde informatie wordt verwijderd of gebruikers worden verbannen.

De ambities van Brussel waren volgens Klos aanvankelijk veel groter. Zo werd er gesproken over het tegengaan van schadelijke inhoud. “Maar daar kwam heel veel kritiek op, want wat is nou schadelijke inhoud? Er zijn al heel veel dingen afgezwakt omdat het te grote implicaties had voor de vrijheid van meningsuiting.” De huidige DSA is

volgens hem “een afgezwakte versie” daarvan. Toch verwacht Klos wel dat de nieuwe regels zullen leiden tot veel extra rechtszaken.

‘Angst voor onbedoelde gevolgen’
Google vreest dat de nieuwe Europese regels voor techbedrijven “onbedoelde gevolgen” kunnen hebben. Zo zouden kwaadwillenden misbruik kunnen maken van de diensten van het bedrijf, waardoor ze “in staat zijn schadelijke desinformatie te verspreiden”, wanneer Google te veel informatie over zijn beleid moet delen.

Stel dat Google bijvoorbeeld deelt hoe het algoritme van de zoekmachine werkt, dan kunnen kwaadwillenden schadelijke sites eenvoudig bovenaan de zoekresultaten krijgen, noemt het bedrijf als voorbeeld.

Google zegt dat het de doelen van de nieuwe regels steunt en dat het zijn beleid in de afgelopen tijd heeft aangepast om te voldoen aan de Digital Services Act. Zo meldt het bedrijf dat het duidelijker is over de advertenties die mensen in Europa te zien krijgen. Daarnaast moet er meer openheid komen over beslissingen die beheerders maken, bijvoorbeeld over welke informatie verwijderd wordt.

Meta, het moederbedrijf van onder meer Facebook en Instagram, is juist heel positief over de nieuwe regels. Die “beperken schade op een effectieve manier, beschermen mensen en bewaken hun fundamentele rechten”, stelt topman Nick Clegg.

X, het voormalige Twitter, was niet bereikbaar voor een reactie. Sinds de overname door Elon Musk zijn de woordvoerders wegbezuinigd.