UN Women: Vrouwelijke journalisten censureren zichzelf steeds vaker uit angst voor online misbruik

Voor het onderzoek werden vrouwelijke mensenrechtenverdedigers, activisten, mediamakers en journalisten ondervraagd. In het onderzoeksrapport gaf twaalf procent van de respondenten aan dat hun persoonlijke afbeeldingen, waaronder seksuele of intieme inhoud, zonder hun toestemming zijn gedeeld. Zes procent zegt slachtoffer te zijn geweest van ‘deepfakes’ en bijna een op de drie zegt online ongewenste seksuele berichten te hebben ontvangen.

Het rapport onthult dat dit misbruik vaak opzettelijk en gecoördineerd zou zijn, om vrouwen in het openbare leven het zwijgen op te leggen en hun professionele geloofwaardigheid en reputatie te verzwakken. De angst die hiermee gecreëerd wordt zorgt ervoor dat vrouwen zichzelf vooraf al indekken voor onlinemisbruik of haat.

Van de onderzochte journalisten en mediamakers gaf 45 procent uit het onderzoek aan dat ze zichzelf vooraf al censureren op sociale media om misbruik te vermijden of te voorkomen. Dit is een stijging met de helft ten opzichte van 2020, meldt UN Women.

Een opvallende trend volgens de organisatie is ook de toename van het aantal juridische stappen en aangiften onder journalisten en mediamakers bij de politie. In 2025 deden zij twee keer zoveel aangiften als in 2020. Bijna veertien procent onderneemt nu juridische stappen tegen hun daders, medeplichtigen of werkgevers, tegenover acht procent in 2020. Het onderzoek wijst op een stijgend bewustzijn en sterkere roep om verantwoording.

Uit het onderzoek komt ook naar voren dat dit geweld een zware tol eist op de mentale gezondheid en het welzijn van vrouwen. Maar liefst een kwart van de ondervraagden gaf aan gediagnosticeerd te zijn met een angststoornis of een depressie.

Het plan van Persveilig
De bevindingen sluiten aan bij zorgen die ook in Nederland leven. Persveilig-medewerkster Isabella Prins vertelde erover in een interview.

Zij zegt dat vrouwelijke collega’s te weinig met elkaar in gesprek gaan over het onderwerp en te weinig melding maken van een vervelende ervaring. “[…] Ze hebben te maken met dezelfde mensen, dezelfde lokale politici bijvoorbeeld. Het zou goed zijn als er af en toe wat meer met z’n allen gesproken wordt over wat ze meemaken. En ook hoe je daarmee omgaat en hoe je grenzen stelt”, aldus Prins.

Om het gevaar voor vrouwelijke journalisten en mediaprofessionals te verkleinen doen organisaties zoals UN Women hun uiterste best om de bedreigingen in de toekomst te voorkomen. Persveilig werkt daarom aan een mentorenprogramma, waarbij ervaren vrouwelijke journalisten beginnende collega’s kunnen bijstaan na een vervelende ervaring. “Het idee is dat je een-op-een je verhaal kwijt kunt bij iemand met ervaring, maar buiten de nieuwsorganisatie.” Meer bij UN Women.org