— donderdag 5 maart 2020, 11:42 | 0 reacties, praat mee

Taaltip: voor / achter de computer

Wat is juist: 'Je zit veel te lang achter je computer’ of ‘Je zit veel te lang voor je computer’? Het is allebei mogelijk.

Met het voorzetsel achter wordt het best uitgedrukt dat iemand actief bezig is op de computer. Het voorzetsel voor past vooral bij passieve bezigheden.

Achter = ‘actief bezig met’
Over het algemeen wordt het voorzetsel achter gebruikt bij alles waar we actief mee bezig zijn: we zitten achter de boeken, achter het stuur, achter het bedieningspaneel, achter de stuurknuppel, achter de typemachine, achter de pc, achter de kassa, achter een bureau, achter de piano, achter het orgel, achter de toetsen, achter het keyboard, enz. In sommige van deze gevallen is in plaats van achter ook aan mogelijk: achter/aan de piano, achter/aan de toetsen.

Voor = ‘alleen maar kijken naar’
Als er geen sprake is van actief bezig zijn met een apparaat of voorwerp, maar als we er alleen maar naar of in kijken, is voor juist. Daarom is het voor de televisie/buis zitten en voor de spiegel staan/zitten. Voor betekent in deze gevallen niet veel meer dan ‘met het gezicht gekeerd naar’.

Beeldscherm is een twijfelgeval, omdat taalgebruikers er verschillende betekenissen aan toekennen. Wie met het beeldscherm ‘de computer’ bedoelt, gebruikt bij voorkeur achter het beeldscherm. Met een computer ben je immers bezig. Maar degenen die het beeldscherm van de computer gebruiken als een projectiescherm, vergelijkbaar met de televisie, zitten voor hun beeldscherm.

Overigens kunnen voor en achter natuurlijk ook een letterlijke ‘positie’ aangeven: ‘Ga recht voor het beeldscherm zitten’, ‘Er ligt veel stof achter het beeldscherm’, ‘Ze had zich verstopt achter de tv’ en ‘De foto is half achter de spiegel gezakt.’

In de uitdrukking achter de geraniums zitten is er eveneens letterlijk sprake van een situatie waarin iemand vanachter de geraniums in de vensterbank naar buiten kijkt (terwijl het echte leven aan hem voorbijgaat). Van daaruit ontstond de figuurlijke betekenis ‘werkloos thuiszitten, inactief zijn’. Hetzelfde geldt voor achter de tralies zitten, dat letterlijk ‘vanuit het perspectief van de niet-gevangenen aan de andere kant van de tralies zitten’ betekent, en dat de figuurlijke betekenis ‘gevangenzitten’ heeft gekregen.

Bekijk meer van

Taaltip

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.