Jodal

— donderdag 10 maart 2022, 09:00 | 0 reacties, praat mee

Taaltip: kolonieën, epidemieën / koloniën, epidemiën

Waarom krijgt epidemieën twee e’s aan het eind van het woord, en koloniën maar één?

Dat komt door de klemtoon in deze woorden. In epidemie ligt de klemtoon op -mie. Dat leidt tot het meervoud epidemieën. In kolonie ligt de klemtoon op -lo-. Dat leidt tot het meervoud koloniën.

Als de hoofdklemtoon van een woord op de laatste lettergreep valt – zoals in epidemíé – komt daar de meervoudsuitgang -en achter: epidemieën. Het trema maakt duidelijk dat bij de laatste e een nieuwe lettergreep begint. Als de klemtoon niet op de laatste lettergreep valt – zoals in kolónie – komt er alleen een meervouds-n achter: koloniën. Ook nu is het trema nodig om aan te geven dat bij de e een nieuwe lettergreep begint. Het is dus economíé - economieën, industríé - industrieën, therapíé - therapieën, maar bactérie - bacteriën, pórie - poriën.

De meeste woorden die op -ie eindigen, krijgen in het meervoud trouwens een s. Daar speelt dit probleem dus niet. Bijvoorbeeld: functies, discussies, commissies, relaties.

Er zijn veel minder meervouden die op -iën eindigen dan meervouden die op -ieën eindigen. De bekendste voorbeelden van woorden op -iën zijn:
auspiciën (heeft geen enkelvoud)
bacterie - bacteriën
bronchiën (heeft geen enkelvoud)
chemicaliën (heeft geen enkelvoud)
evangelie - evangeliën (ook evangelies)
fecaliën (heeft geen enkelvoud)
financiën (heeft geen enkelvoud)
furie - furiën (ook furies)
genitaliën (heeft geen enkelvoud)
historie - historiën (ook histories)
kolonie - koloniën (ook kolonies)
lelie - leliën (ook lelies)
malie - maliën (ook malies)
mitochondrium - mitochondriën (ook mitochondria)
monopolie - monopoliën (ook monopolies)
olie - oliën (ook olies)
porie - poriën
tragedie - tragediën (ook tragedies)
tralie - traliën (ook tralies)
victualie - victualiën

Meer voorbeelden van woorden op -ie en een meervoud op -ieën:
allegorie - allegorieën
allergie - allergieën
amfibie - amfibieën
amnestie - amnestieën
analogie - analogieën
anomalie - anomalieën
antimetrie - antimetrieën
antipathie - antipathieën
apologie - apologieën
aristocratie - aristocratieën
autarchie - autarchieën
autobiografie - autobiografieën
autografie - autografieën
baronie - baronieën
bibliografie - bibliografieën
biografie - biografieën
blasfemie - blasfemieën
braderie - braderieën
brasserie - brasserieën
bureaucratie - bureaucratieën
calorie - calorieën
carrosserie - carrosserieën
categorie - categorieën
ceremonie - ceremonieën (en ceremoniën, ceremonies)
chocolaterie - chocolaterieën
choreografie - choreografieën
chronologie - chronologieën
compagnie - compagnieën
croissanterie - croissanterieën (en croissanteries)
democratie - democratieën
diaconie - diaconieën
discografie - discografieën
donquichotterie - donquichotterieën
draperie - draperieën
echografie - echografieën
echoscopie - echoscopieën
economie - economieën
embolie - embolieën
encyclopedie - encyclopedieën
endoscopie - endoscopieën
energie - energieën
epidemie - epidemieën
etymologie - etymologieën
fantasie - fantasieën
filmografie - filmografieën
filosofie - filosofieën
fobie - fobieën
fotokopie - fotokopieën
galanterie - galanterieën
galerie - galerieën
gemeentesecretarie - gemeentesecretarieën
genealogie - genealogieën
genie - genieën
hagiografie - hagiografieën
harmonie - harmonieën
hiërarchie - hiërarchieën
horlogerie - horlogerieën
iconografie - iconografieën
ideologie - ideologieën
idioterie - idioterieën
industrie - industrieën
jaloezie - jaloezieën
kakofonie - kakofonieën
kalligrafie - kalligrafieën
kilocalorie - kilocalorieën
kopie - kopieën
litanie - litanieën
lithografie - lithografieën
liturgie - liturgieën
machinerie - machinerieën
manie - manieën (en manies)
menagerie - menagerieën
metonymie - metonymieën
monarchie - monarchieën
monografie - monografieën
necrologie - necrologieën
ochlocratie - ochlocratieën
oleografie - oleografieën
oligarchie - oligarchieën
orthografie - orthografieën
pandemie - pandemieën
parfumerie - parfumerieën
parodie - parodieën
pastorie - pastorieën
patisserie - patisserieën
pedanterie - pedanterieën
periferie - periferieën
pikanterie - pikanterieën
plutocratie - plutocratieën
profetie - profetieën
psychopathie - psychopathieën
psychotherapie - psychotherapieën
radiografie - radiografieën
radioscopie - radioscopieën
rapsodie - rapsodieën
rebellie - rebellieën
relikwie - relikwieën
rotisserie - rotisserieën
sacristie - sacristieën
secretarie - secretarieën
sotternie - sotternieën
strategie - strategieën
tapisserie - tapisserieën
tautologie - tautologieën
taxonomie - taxonomieën
theorie - theorieën
therapie - therapieën
tirannie - tirannieën
triarchie - triarchieën
trilogie - trilogieën
utopie - utopieën

Bekijk meer van

Taaltip

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Jenny Fritschy

Webontwikkeling

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.