website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Steeds meer journalistieke fondsen

Sabien Froger — Geplaatst in fonds op maandag 17 december 2018, 11:00

© Joep Bertrams

Actueel Een goed idee, een uitgewerkt plan, maar wie gaat dat betalen? Voor journalisten zijn er steeds meer fondsen beschikbaar. Villamedia telde er ruim twintig (villamedia.nl/fondsen). We vroegen vijf journalisten en een docent fondsenwerving wat de beste aanpak is. Onthoud: voor regionale plannen ligt het meeste geld klaar.

Journalis­tieke fondsen verdwijnen en verschijnen, fuseren en scheiden zich af. Zo werd het Mediafonds voor films en documentaires bijvoorbeeld opgeheven, maar budget en taken werden grotendeels overgeheveld naar de NPO, die het nieuwe NPO-fonds opzette. En het Friese mediafonds gooide onlangs de handdoek in de ring. Er kwamen te weinig aanvragen binnen.

Maar er zijn ook gloednieuwe regelingen. Vooral op regionaal niveau zijn de journalistieke fondsen in opkomst: het Mediafonds Groningen, het Haagse Luis in de Pels en het Leids Mediafonds zijn de afgelopen twee jaar van start gegaan en de provincie Noord-Brabant maakte recent bekend 150.000 euro beschikbaar te stellen voor lokale journalistiek.

Voorlopig is de rijksoverheid de grootste nieuwe gulle gever. Het kabinet trok maar liefst 5 miljoen euro uit voor een pilot. Met, bij bewezen succes, het voornemen om dit bedrag structureel te maken. Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek en het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten mogen de poet verdelen. Vorige maand maakte het Stimuleringsfonds haar te subsidiëren projecten bekend. Er bleek genoeg animo: van de 96 aanvragen worden 23 projecten gesubsidieerd. Opvallend: 75 procent van deze projecten richt zich op regionale onderzoeksjournalistiek.

Regio
Het Brabants Dagblad, Eindhovens Dagblad en BN DeStem sloegen de handen ineen en ontwikkelden het regionale project ‘Ondermijning in Brabant’, over de invloed van criminaliteit op het openbaar bestuur en maatschappelijke instituten in de provincie. Ze krijgen daarvoor 158 duizend euro van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Hoofdredacteur van het Brabants Dagblad, Lucas van Houtert, was in eerste instantie erg enthousiast over het bedrag dat de overheid beschikbaar stelt voor onderzoeksjournalistiek, vooral op regionaal vlak. ‘Ik moet zeggen dat ik er een week later al best wel zuur over werd, toen bleek dat het kabinet in één keer 40 miljoen uitgaf om de teruglopende reclame-inkomsten van de publieke omroep te compenseren. Dat ging om hele andere bedragen. Ik kreeg het gevoel dat wij blij gemaakt werden met een lolly.’

Van Houtert vindt dat er voor de schrijvende journalistiek te weinig subsidies zijn, en dat audiovisuele media bedragen ontvangen waarmee ze media als het Brabants Dagblad sterk kunnen beconcurreren met hun websites. Er is volgens hem vanuit de dagbladen lang vastgehouden aan het principe ‘wij willen niet op subsidie leunen want we maken al meer dan genoeg omzet en winst’. Daar is nu verandering in gekomen. ‘De markt is verder gekrompen, advertentie-inkomsten dalen, ook bij regionale media. Dus als je nog iets wilt, ben je in toenemende mate afhankelijk van subsidies. We staan wat dat betreft op een kantelpunt. Je ziet overal publieke fondsen verrijzen voor de journalistiek, daar word ik blij van. De recente investering in de Brabantse journalistiek vind ik een goede zaak.’

Noodzaak
Die investeringen komen uiteindelijk bij journalisten terecht. Maar worden die daardoor te afhankelijk van de fondsen? Sommigen wel, vindt journalist Sanne Blauw. Zelf ontving ze vanuit het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en het Netherlands Institute for Advanced Study een Journalist-in-Residence beurs waarmee ze de tijd kon nemen om haar boek ‘Het bestverkochte boek ooit (met deze titel)’ te schrijven.

Blauw werkt bij De Correspondent. ‘Ik ben daarom niet helemaal afhankelijk van subsidies. Voor mij was het een hele fijne ervaring en ik ben blij dat mijn uitgever mij op de mogelijkheid gewezen heeft. Het bood me net wat meer ruimte en tijd. Maar een subsidie is voor mij niet noodzakelijk om mijn werk te kunnen doen. Ik kan me voorstellen dat freelance journalisten en journalisten die veel naar het buitenland moeten voor hun producties, er afhankelijker van zijn dan ik.’

Freelance journalist Leendert van der Valk ziet een toenemende afhankelijkheid van journalistieke fondsen. ‘Goede, onafhankelijke journalistiek levert niet genoeg op voor de meeste freelancers.’ Hij heeft zelf ook al meerdere malen aanspraak gemaakt op een fonds. ‘Ik heb voor één artikel financiering gevonden bij Free Press Unlimited. En ook een gedeelte van de financiering van het boek waar ik nu aan werk, over de internationale campagne van De Correspondent, heb ik onder kunnen brengen bij een fonds.’

Volgens Van der Valk is het fondsenwerven een lastig traject. Het kost veel tijd en leidt soms enkel tot teleurstelling. ‘Bij mijn vorige boek ‘Voudou’, dat ik uiteindelijk door middel van crowdfunding heb bekostigd, bleek het onderwerp zich te veel in een niche te bevinden. Het vertelde een totaal nieuw verhaal, waarvan fondsen de relevantie vooraf niet meteen inzagen.’

Om de fondsen meteen een goed en helder beeld te geven van je project, moet je volgens Van der Valk de ‘fondsentaal’ goed beheersen: ‘Het helpt als je bepaalde woorden gebruikt of een bepaalde focus legt. Daar moet je maar net gevoel voor hebben. Wellicht is een professionele fondsenwerver een goede hulp bij zoiets. Achteraf was dat voor mij misschien een goede optie geweest.’

Tekst loopt verder onder het beeld

Stapelen
Lejo Siepe is zo iemand waar journalisten naartoe kunnen voor hulp. Hij is journalist en al dertig jaar werkzaam in de audiovisuele sector. Bij de NVJ Academy geeft hij de cursus Fondsenwerving en journalistiek. Niet alleen freelancers schuiven aan, ook journalisten in vaste dienst. ‘Beide groepen zijn steeds afhankelijker van subsidies, mede door bezuinigingen bij de omroepen. De NTR bijvoorbeeld heeft voor Andere Tijden-producties zoals de serie “IJzeren Eeuw” en recentelijk “de Tachtigjarige Oorlog” extra fondsen geworven. Ik heb ook cursisten die bij dag- en weekbladen werken en die aankloppen bij journalistieke fondsen waar ze eerst helemaal geen weet van hadden. Voor hen ging er een wereld open. Ze wisten niet dat er kansen lagen.’

Siepe adviseert om niet te focussen op één potentiële investeerder, maar bij meerdere fondsen aanvragen in te dienen. ‘Het is een kwestie van stapelen. Vaak krijg je het bedrag dat je nodig hebt niet in één keer. Ik raad mijn cursisten ook altijd aan om niet te denken in stukjes, maar in series, en combinaties. Dus bijvoorbeeld een tentoonstelling, of een boekje. Dan is de kans groter dat je geld krijgt.’ Daarnaast helpt het volgens hem ook om de fondsen wat zekerheid te bieden, bijvoorbeeld door een stichting op te richten, waardoor je als journalist of projectgroep een rechtsvorm hebt.

Garantie
Er is nog een optie om eerder in aanmerking te komen voor subsidie: een garantie van publicatie van een uitgeverij. Journalist Ad van den Dool merkte hiervan het voordeel toen hij zijn boek ‘Sporen van Uschik K.’ schreef. ‘Ik had voor mijn boek al een auteurscontract met uitgeverij Ambo|Anthos op basis van een uitgebreid synopsis. De garantie vooraf dat je werk door een professionele partij wordt gepubliceerd, is meestal een belangrijke subsidievoorwaarde.’

Van den Dool schat ook altijd in wat het belang is van organisaties die hij geld vraagt om hem te helpen. ‘En het is ook heel verstandig om goed te letten op eerdere projecten die door de desbetreffende fondsen al zijn gesubsidieerd. Daarbij kan je ook kijken naar welke commissieleden je aanvraag beoordelen. Wat is hun achtergrond en mogelijke belangstelling en affiniteit?’

Om je te helpen bij het vinden van een geschikt fonds, kun je hier een overzicht vinden van journalistieke fondsen.

De cursus van Lejo Siepe vind je hier.

1 reactie

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

  1. 1. Marianka Peters, 17 december 2018, 11:20

    Helaas zit er ook een keerzijde aan. Ik schreef er mijn column over deze week.
    https://www.goudsepost.nl/nieuws/algemeen/593993/ff-tussendoor-gebakken-lucht-

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.