Sportjournalistiek internationaal zoekende

Zet de knappe koppen van Eurosport, Yahoo Sports, Getty Images, AFP en l’Équipe bij elkaar in een strandhotel in Sotsji en de chaos is compleet. Niemand die precies weet hoe de (sport)journalistiek zich de komende jaren zal ontwikkelen.

l’Équipe zoekt het in meer print en investeringen in regionale edities, die weldra op de Franse markt zullen worden geïntroduceerd. ,,We krijgen in het zuiden op proef een regionale editie op tabloidformaat’’, zegt Marc Ventouillac namens de Franse sportkrant. ,,De gewone krant blijft zoals-ie is, om geen oude lezers te vervreemden. Met de regionale editie willen we het verval keren.’’

La Gazzetta dello Sport verwacht echter een verdere digitale revolutie. ,,Alles wat we in het verleden geleerd hebben, kan het raam uit’’, verzucht hoofdredacteur Andrea Monti van het Italiaanse sportdagblad.

Getty Images en persbureau AFP prefereren pure snelheid. ‘Need for speed’, noemt Lee Martin van Getty dat. Websites schreeuwen om snelle beelden van nieuws en sport.

Yahoo ziet de toekomst juist in een combinatie van snelheid, betrouwbaarheid en verdieping. Het nieuwsplatform kiest voor een mengeling van nieuws, blogs, video’s, foto’s en geschreven reportages. ,,Het meest gelezen artikel op onze website is geen bericht van 250 woorden, maar een reportage van 3000 woorden over een honkballer die priester werd’’, zegt Steve McAllister van Yahoo.

Als vanzelf verandert de congreszaal in het Radisson Blu Hotel in het Russische Sotsji in een kippenhok. Hier confereren deze week ruim 200 internationale sportjournalisten.

Het gekakel is niet van de lucht bij dit 76ste congres van de AIPS, de koepel van sportjournalisten uit 102 landen en van vijf continenten. De AIPS kent ondanks de malaise in de (geschreven) media een opmerkelijke groei. Dit voorjaar is de grens van 9000 leden wereldwijd gepasseerd.

De badplaats aan de Zwarte Zee is ditmaal plaats van handeling van het jaarlijkse congres. Sotsji is gastheer in verband met de Winterspelen, die hier over tien maanden beginnen.

Een goed moment dus om stil te staan bij de stormachtige ontwikkelingen in de media. Sotsji wordt in februari 2014 overstroomd door 12.500 mediavertegenwoordigers, onder wie 3000 journalisten van printmedia. Onder hen 39 Nederlandse schrijvende journalisten en fotografen, aangevuld met tientallen verslaggevers en technici namens de NOS.

Zij allen voeden de nieuwsconsument die via zijn smartphone en tablets steeds hongeriger wordt naar nieuws, bizarre filmpjes en mooie persoonlijke achtergrondverhalen.

AIPS-voorzitter Gianni Merlo, in Sotsji herkozen voor een derde termijn, prijst zich gelukkig dat hij de goede, oude tijden bij La Gazzetta nog heeft meegemaakt. De tijd waarin het vak van sportjournalist minder veeleisend was.

Merlo: ,,De jonge reporter van tegenwoordig moet alle facetten van het vak beheersen. Hij of zij werkt twaalf tot veertien uur per dag, kan gelijktijdig video en radio maken, schrijft vervolgens nog een bericht of reportage voor de website en heeft tussendoor over zijn werkzaamheden getwitterd. Ons vak wordt opnieuw uitgevonden. Er ontstaat een geheel nieuwe cultuur.’’

Het internationale gezelschap, voornamelijk bestaand uit oudere sportjournalisten, hoort de boodschap gelaten aan.

Uitgerekend één van die oudere journalisten, de Belg Rik Lamoral, is juist druk bezig met de nieuwe tijd. Als lid van de werkgroep nieuwe media van de AIPS heeft hij een uitgesproken mening over de veranderingen in de sportjournalistiek.

Waar het precies heen gaat, weet de voormalige sportverslaggever van Het Laatste Nieuws ook niet. Lamoral: ,,Niet alleen de media veranderen, maar ook de vraag en de ethiek van nieuwsconsumenten. Er is door de snelheid nauwelijks tijd om zaken te controleren. We leven in een tijdperk dat geruchten nieuws worden.’’

Aan de andere kant hebben sportjournalisten te maken met mondige lezers, die dankzij hun parate kennis en smartphone verslaggevers snel bekritiseren en corrigeren. Lamoral: ,,De smartphone herbergt meer informatie dan alle naslagwerken die je in huis hebt.’’

Journalisten die betrouwbaar zijn én als eerste het nieuws melden, worden volgens Lamoral belangrijke spelers. De Canadese journalist Bob McKenzie bijvoorbeeld heeft 539.000 volgers. ,,Pas wanneer hij iets meldt, is het echt waar.’’

Diefstal van content is eveneens een belangrijk gespreksonderwerp in Sotsji. Knippen en plakken is gemeengoed op het web. Getty constateert jaarlijks 26.000 inbreuken op het copyright. Websites, bloggers en Facebookers rippen ongegeneerd foto’s. Alle overtreders krijgen een rekening toegestuurd. In 23 procent van de gevallen lukt het om de rechten te incasseren, zegt Getty’s Lee Martin.

De redding van de sportjournalistiek is volgens Ventouillac (l’Équipe) om het nieuws buiten de redacties te blijven zoeken. ,,Journalisten moeten weer naar buiten. Wie op de redactie blijft zitten en telefonisch of via websites het nieuws blijft vergaren, maakt het verschil niet meer. Dat doen de lezers zelf immers ook al. Je kunt alleen overleven door daadwerkelijk meerwaarde te bieden.’’
 
Gerard den Elt en Marina Witte van de Nederlandse Sport Pers (NSP) bezoeken het congres van de AIPS in Sotsji.