website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Slimme tools om tijd te besparen

Ronneke van der Genugten — Geplaatst op vrijdag 29 september 2017, 11:00

Lysander Vogelzang en Éva Juhász

Lysander Vogelzang en Éva Juhász

Nieuwe tijden In welk jaar werd Rutte minister-president? Hoeveel inwoners heeft Gouda? Wanneer werd de eerste Big Brother uitgezonden…we zoeken wat af. En daar gaat een tijd in zitten. Dat kan ook anders. Met Rethor bijvoorbeeld, maar ook met andere handigheidjes, in MSWord bijvoorbeeld.

Hoe fijn zou het zijn als journalisten zich minder druk hoeven te maken over bijzaken en zich kunnen concentreren op hun vak; het schrijven van een artikel.  Dat is het uitgangspunt van Éva Juhász en Lysander Vogelzang. De journalist en de informatiespe­cialist bundelden hun krachten voor ‘Rethor’, een nieuw online-programma waar de computer het zoekwerk voor je verricht.

Zit je net lekker in je verhaal, moet je weer naar Google om een feitelijke juistheid na te gaan. Ongemerkt gaat hier heel veel tijd mee verloren. Tijd, die we volgens Juhász veel beter kunnen besteden. ‘Ik keek altijd vol jaloezie naar grafische vormgevers. Ze hebben allerlei tools waardoor ze alleen maar hoeven te focussen op hun eigen taak. Dat wil ik voor de journalistiek ook creëren.’

In Lysander Vogelzang vond ze een goede partner. ‘Door mijn studie informatiekunde kwam ik erachter hoe journalisten moeten werken’, vertelt Vogelzang. ‘Het handwerk dat ze moeten verrichten is heel voorspelbaar. De journalistiek kent een interessante combinatie. Aan de ene kant is het heel formeel. Een artikel moet een kop hebben, een intro en tekst. Aan de andere kant wordt er van de journalist creati­viteit verwacht.’

Van tekentafel naar PC
Aan de tekentafel ontwierpen Juhász en Vogelzang een tool waarmee journalisten informatie uit archieven direct vanuit hun tekstverwerkingsprogramma kunnen benaderen. Het concept, dat ze Rethor hebben genoemd, is nu klaar voor gebruik en wordt uitgebreid getest. Over een paar maanden hoopt Rethor operationeel te zijn.

Feitelijk is het een bijproduct van de mobiele app Reblr, waarmee redacties hun content kunnen organiseren. Voor deze app ontving het duo subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Rethor wordt mogelijk gemaakt door subsidie van het Google Digital News Initiative.

De naam Rethor verwijst naar het begrip retoriek, ofwel vanzelfsprekendheid. Ook is het een klein woordgrapje dat zich in je computer nestelt om alle informatie die je nodig hebt voor een verhaal voor je op te zoeken.

Vernieuwing
Is dit echt helemaal nieuw, of een slimme aftakking van het semantisch web, waarmee al langere tijd data gedeeld en hergebruikt kan worden? ‘Grappig dat deze vergelijking wordt gemaakt’, stelt Vogelzang. ‘Het semantisch web staat voor het delen van data. Een grote droom, die alleen werkt als iedereen alles zou delen. Wat dus niet gebeurt. Rethor is een praktische variant. Niet gericht op delen, meer gericht op een doel bereiken.’

Testpersoon
Door mijzelf op te werpen als testpersoon kan ik proefondervindelijk de voor- en nadelen van dit nieuwe systeem ervaren. Een voordeel is natuurlijk tijdswinst. Rethor doet wat-ie belooft en zoekt naar feiten op internet. Het systeem wordt gepersonaliseerd naar de wensen van de gebruiker. In mijn geval krijg ik zowel resultaten uit Wikipedia als uit Google search. Ondertussen werk ik rustig aan mijn verhaal. Namen en gebeurtenissen komen rechts in een pop-up scherm in beeld. Met een simpele muisklik is de informatie snel te screenen, en – indien gewenst – met een paar sneltoetsen in te voegen in mijn eigen verhaal. Het wordt zelfs leuk om een artikel uit te breiden met kleinere feiten, waar je zelf niet altijd de tijd voor neemt om op te zoeken. Het is even wennen dat je niet in je eigen, vertrouwde werkomgeving werkt, maar moet inloggen om het systeem te activeren. Om dit mogelijk te maken is er een abonnement nodig dat naar verwachting zo’n 15,00 euro per maand gaat kosten.

Best nog een bedrag als je kijkt naar de mogelijkheden die je computer nu al biedt. Daar is vanzelfsprekend al de spelling- en grammatica­controle. Niet meer weg te denken uit ons systeem.

De geoefende Word-gebruiker weet natuurlijk ook de weg te vinden naar handige tools die onder de knop ­Extra zitten. Tijdens het typen kun je in hetzelfde scherm gebruik maken van een automatische synoniemenlijst, slim zoeken en onderzoek. En dat allemaal voor niets. Voor het gebruik van beide systemen geldt logischerwijs dat je nooit blind mag vertrouwen op gegevens die je van internet haalt. Dubbelchecken van feiten blijft een must. Vergeleken met Word, levert Rethor het voordeel op van geprogrammeerde en persoonlijke zoekvoorkeuren. Dit systeem duikt dieper het web in dan de eenvoudige search-tool van Word. Het voordeel van ‘slim zoeken’ in Word is dat er op elk willekeurig onderwerp gezocht kan worden tijdens het uitwerken van een artikel. Nadeel is dat je een onderzoekswoord wel eerst moet selecteren en kopiëren naar de zoekbalk. Dat kost tijd. Rethor zoekt automatisch terwijl je typt.

Toekomst
Al met al een ingewikkelde materie. Het feit dat het duo Juhász en Vogelzang subsidie krijgt van het Google Digital News Initiative geeft aan dat er in de toekomst wel vertrouwen is om (nog) meer uit de tekstverwerking te halen. Toch is er een recent voorbeeld waar het mis ging. Raymond Franz van Trendlight, ook betrokken bij de intelligente knipseldienst SmartEye, startte enkele jaren geleden het initiatief Open Sahara.  Een gratis webservice die de inhoud van documenten, websites en blogs zou kunnen analyseren, indexeren en semantisch verrijken. Deze open-source vertoont veel gelijkenissen met Rethor. Helaas kwam de ontwikkeling van Open Sahara tot stilstand door subsidieproblemen. Trendlight werd in juni dit jaar failliet verklaard. De ondergang van deze startup toont aan dat dat investeren in zo’n project een risico kan zijn.

Tijdbesparende tools voor verbetering workflow
• Zet je spelling- en grammaticacontrole standaard aan.
• De interactieve synoniemenlijst in Word voorkomt dat je uit je tekst moet om een synoniem op internet op te zoeken. Tijdverlies ontstaat doordat je het woord eerst moet selecteren en de synoniemenlijst moet activeren.
• Slim Zoeken (ook in Word) kijkt en zoekt met je mee. Ook hier het nadeel dat je het woord dat je wilt zoeken eerst moet selecteren en de tool moet activeren.
• Grammarly is een handige hulp bij spelling en grammatica als je met de Engelse taal bezig bent.
• Hemingway, ook voor schrijven in het Engels lijkt op een spellingscontrole, maar let op de schrijfstijl.
• De Language-tool checkt niet alleen de spelling, maar ook de grammatica. Nadeel is dat deze tool alleen werkt in een eigen omgeving. Wil je hier een tekst checken, is het weer opnieuw kopiëren en plakken.
• De nieuwe versie van Word is verbonden aan een Microsoft Office-abonnement. Write, gratis en online te gebruiken is een goed alternatief. Tijdens het typen geeft Write je woordsuggesties, vergelijkbaar met het automatisch invullen zoals bekend van de smartphone.

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.

Villamedia Sluiten

Inloggen

Registreren

Vul onderstaande gegevens in voor exclusieve toegang voor NVJ-leden.