word studentlid

— donderdag 29 februari 2024, 08:00 | 0 reacties, praat mee

Ruben Terlou over een gesprek in de sloppenwijk van Shanghai: ‘Ik wist wat het was je verloren te voelen in China’

Ruben Terlou over een gesprek in de sloppenwijk van Shanghai: ‘Ik wist wat het was je verloren te voelen in China’
© VPRO/DiederickBulstraPhotography

Villamedia vraagt collega’s naar een belangrijk gesprek in hun journalistieke leven. Deze maand: documentairemaker en fotograaf Ruben Terlou over de 15-jarige Xiaosun die hij in 2016 in Shanghai sprak over zijn dromen. Laatste wijziging: 29 februari 2024, 15:36

‘Ik ontmoette de 15-jarige Xiaosun op een boulevard in Shanghai. Hij was een maand eerder in zijn eentje in de stad aangekomen. Dromerig stond hij naar de skyline te kijken, en zei: “Het is hier zo groot dat je echt voelt dat je bestaat. Het bruist van het leven”.

We zochten hem de dag erna op in een migrantenwijk waar hij namaakvoedsel fabriceerde voor in de etalages van restaurants. Hij vertelde dat het zijn droom was om schrijver te worden maar dat hij van school was gegaan om zijn ouders te ontlasten.

Hij hield een dagboek bij en ik vroeg of hij iets wilde voorlezen. Op zijn bed in de werkplaats las hij toen een heel poëtische passage voor over zijn worsteling met het leven. “In de jacht op geld is geen ruimte voor dromen”. En: “Ik ben het gelukkigste kind van God omdat ik nog dankbaar kan zijn. Dat maakt mijn leven nog steeds draaglijk”.

Tekst loopt door onder het beeld.

Daarna zei hij verontschuldigend: “Sentimentele woorden. Ik heb ze opgeschreven toen ik een nacht tot 04.00 uur had doorgewerkt. Ik was geïrriteerd, en moe. Ik schrijf het op in mijn dagboek. Daardoor kan ik het volhouden”.

Ik liep huilend weg. Ik vond het leven zó onrechtvaardig. Die poëtische droom van zo’n jong iemand die daar in de giftige walmen van een werkplaats stond, opgeslokt, platgewalst door een land als China. Het emotioneerde me.

Misschien ook omdat ik, vóór mijn studie Geneeskunde, zelf twee jaar in China had gewoond in een poging fotojournalist te worden. Ik wist wat het was je verloren te voelen in dat land.

Ik was ook moe. Ik vond het allemaal heel spannend, dat filmen. Het was de eerste documentairereeks die ik met regisseur Maaik Krijgsman en cameraman Joost van Herwijnen maakte. Ik had geen ervaring. Ik was door productiehuis De Haaien gevonden terwijl ik over een microscoop gebogen zat tijdens een onderzoek naar leukemie. Ze zochten iemand die Mandarijn sprak, en hadden mijn naam doorgekregen.

Ter voorbereiding van de reeks had Krijgsman me een boek gegeven: ‘Geweldloze communicatie’ van Marshall Rosenberg. Dat gaat over je verbinden met anderen op basis van mededogen. Verder hadden we alleen afgesproken dat we niet geïnteresseerd waren in de gebruikelijke journalistieke informatie, maar in de beweegredenen van mensen, hun dromen, verlangens en angsten.

Ik had al veel persoonlijke gesprekken gevoerd toen ik co-schappen liep. Maar niet in het Chinees en niet op televisie. Ik was kritisch op mezelf.

Dat Xiaosun me zo raakte, wilde ik absoluut niet in beeld hebben. Ik schaamde me. Het moest gaan over de mensen die ik ontmoette, niet over mijn emoties. Dan wordt het ego televisie, ik hou daar niet van. Maar de ploeg ging door met filmen. Ook toen Xiaosun mij probeerde te troosten. Hij ontfermde zich over mij alsof hij mijn oudere broer was. Legde me uit hoe de Chinese maatschappij nu eenmaal in elkaar stak. Het ontroert me als mensen op die manier verantwoordelijkheid nemen voor hun leven.

Nadien verontschuldigde ik me bij Krijgsman: “Sorry, ik hield het gewoon even niet meer”. En toen zei hij: “Dat geeft niet. Het wordt fantastische televisie”. Later vertelde hij dat dit het moment was waarop hij zich realiseerde dat we echt iets bijzonders konden maken, omdat ik heel dicht bij mensen kan komen. Voor hem was het ook een gok geweest om met iemand op pad te gaan die nul televisie-ervaring had.

Ik heb het gevoel dat deze ontmoeting met Xiaosun het begin van mijn carrière is geweest. Daags na de uitzending zaten we al bij De Wereld Draait Door (DWDD). Er hadden een miljoen mensen naar die aflevering gekeken. We hadden heel goede recensies gekregen, mede vanwege dat fragment met Xiaosun. DWDD speelde het hele gesprek met hem af.

Ik ben vaker geëmotioneerd in beeld. Ik stel me open, en dan is het niet altijd makkelijk om de pijn bij de ander te laten. En dat is tegelijkertijd mijn kompas. Als ik zou merken dat dingen me niet meer raken, moet ik iets anders gaan doen.

Ik spreek Xiaosun overigens nog steeds. Hij is zijn eigen werkplaats voor namaakvoedsel begonnen, en droomt nog steeds van schrijver worden.’

Ruben Terlou (1985) maakte voor de VPRO documentaireseries als ‘Langs de oevers van de Yangtze’ en ‘Dokter Ruben’. Met Jelle Brandt Corstius reisde hij voor ‘Langs de nieuwe zijderoute’ door Centraal-Azië. Ook viel zijn fotografie meerdere keren in de prijzen. Onlangs ging het tweede seizoen van ‘De wereld van de Chinezen’ van start (iedere zondag om 20.25 uur bij VPRO op NPO2).

Tip de redactie

Logo Publeaks Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Rutger de Quay, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Emiel Smit

Teddy van der Laan

Webbeheer

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

vacatures@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.