Recensie van eerste aflevering Mediastorm: nog niet direct antwoord op de belangrijkste vragen

Mediastorm zegt te willen uitleggen hoe de publieke opinie tot stand komt. “Hoe wordt die gevoed door de verschillende media, het politieke circuit en het lobbycircuit? Hoe worden we onbewust gestuurd in onze mening? Wat betekent dit voor onze democratie en rechtsstaat.” Die vragen worden in aflevering één nog niet beantwoord.

Poetin
Het programma begon met de prikkelende vraag of het Kremlin onbedoeld een ernstig zieke Poetin aan de wereld toonde. De Russische president greep gedurende een 12 minuten durende vergadering namelijk krampachtig de tafelhoek vast. Sociale wetenschapper Haroon Sheikh (VU) noemt het echter vrij zinloos daarover te speculeren.

Maar er komt zo weinig informatie over Poetins gezondheid vrij, dat speculeren soms onvermijdelijk is, wierp presentator Wouter van Noort tegen. “Het is koffiedik kijken”, aldus Sheikh. “Het Kremlin is er ook niet bij gebaat om ons hier heel duidelijke informatie over te geven. Het is hoe dan ook allemaal speculeren”, stelt hij.

Die stelligheid kwam eigenaardig op me over, want er bestaat meer beeld van Poetin die een tafelhoek vasthoudt. Dat blijkt kortom al jaren een standaard-impuls. Het ondergraaft dat dit nieuw gedrag is, veroorzaakt door ziekte. Het is jammer dat dit is gemist.

He likes to play with his table. Here just a few examples… pic.twitter.com/OWIX18pOGo

— black whale (@blackwh04589284) April 22, 2022

Ook had ik graag wat meer geweten over beelden van de Paasmis die Poetin in Moskou bijwoonde. Ook daar circuleert materiaal van, waaruit blijkt (of zou blijken) dat Poetin liever mensenmassa’s vermijdt.

Someone captured Putin on video during the pre-recording of him in an emptied church protected by his body guards. This footage was then broadcast as "live" on Russian state propaganda TV, sprinkled into the actual footage of Easter services. pic.twitter.com/qROmcyhBYk

— Igor Sushko (@igorsushko) April 24, 2022

Het zou mooi gekoppeld kunnen worden aan beelden die in maart rondgingen van Poetin die een groep stewardessen bijpraat over de oorlog (herstel, speciale militaire operatie). Daarvan werd gezegd dat het allemaal geënsceneerd was, terwijl de Russische president wel degelijk aanwezig was. De meest logische reden voor deze onduidelijkheid was het gevolg van de slechte kwaliteit van de online video.

Everyone's linking me to the Putin flight attendants meeting video. Looks weird, but I don't think it's any VFX, just compression artifacts. Idk what the point of faking anything in that situation would be, and other details look fine.

It's simply a jerk in a super tacky room.

— Captain Disillusion (@CDisillusion) March 5, 2022

Van de boodschap dat speculeren geen zin heeft, worden we niet veel wijzer. Dat we een joviaal ijsje-eten tussen Poetin en de Turkse president Erdogan met een korrel zout moeten nemen, is ook geen baanbrekend inzicht.

Tegelijk besef ik dat ík wellicht (of zelfs zeer waarschijnlijk) niet de doelgroep ben, ondanks dat weinigen zo geïnteresseerd zijn in de media áls de media zelf.

D66 en Kaag
Daarna volgde een item over irritaties tussen journalisten en D66-Kamerleden en partijleider Sigrid Kraag van afgelopen week, naar aanleiding van het rapport over wangedrag van de inmiddels vertrokken partijprominent Frans van Drimmelen.

Marcia Nieuwenhuis (AD) en campagnestrateeg Jurjen van den Bergh schoven aan. Nieuwenhuis verbaasde zich (met begrip) over de felheid waarmee soms duikende Kamerleden werden aangepakt. Wie morele superioriteit claimt op onderwerpen als vrouwenrechten en MeToo moet zich niet verbazen over de felheid waarmee die ‘morele boemerang’ terugkomt, vond Nieuwenhuis.

“Ik ben aan het bellen”, was een veel gebruikt excuus voor D66-politici om de verzamelde pers te ontwijken. Van den Bergh noemde dat slechte crisis-pr en deelde welke adviezen hij zou hebben gegeven. Je komt op weg naar de plenaire zaal media tegen. Heb een antwoord klaar, hoe karig ook. “Als je niet praat blijven journalisten zoeken”, aldus Van den Bergh.

De tips vond ik zelf heel inzichtelijk. Ook zijn opmerking dat Kaag op enig moment uit haar rol van partijleider in die van campaigner viel, was scherp.

Frankrijk
De Franse stemgang van afgelopen zondag en de bijbehorende media-aandacht kwamen aan bod in een soort standuppertje van de Frans-Nederlandse Sophie van Leeuwen, politiek verslaggever voor BNR Nieuwsradio. Geestig om te horen hoe een mediastrategie strandt in irritatie over de toon van Macron tegenover uitdager Marine Le Pen. Of Macrons gekoketteer met een zwarte hoodie die hij van de Oekraïense president Zelensky had gekregen, inclusief weekendbaard.

China
De afsluiter was een video-interview met China-correspondent Cindy Huijgen, daar nog enkele dagen in quarantaine na een bezoek aan Nederland. Beelden van boze burgers in Shanghai tegen een nieuwe lockdown zagen we in Nederland wel, maar deze worden “absoluut niet” in China zelf vertoond, aldus Huijgen.

Zelfs een video óver deze vorm van censuur gaat binnen China in de ban, vertelde Huijgen. Tegelijk zijn de beelden die wij te zien krijgen evenmin representatief voor heel Shanghai, stelt ze. “Er wordt een beeld geschapen van Shanghai alsof het daar vreselijk zou zijn.  Maar dat is niet het grootste probleem van de inwoners”, aldus Huijgen.

Er is wanhoop omdat het voor inwoners onduidelijk is wanneer deze nieuwe lockdown weer voorbij is. “Het is een uitzichtloze situatie voor hun”, stelt Huijgen. De compromisloze corona-aanpak in China mag dan op interne weerstand en westerse verbazing rekenen, interessant is hoe beelden van coronademonstraties in Nederland worden gebruikt door de Chinese overheid om de eigen superieure aanpak op te hemelen.

In het buitenland kiezen ze voor vrijheid maar gaan voor- en tegenstanders vechtend over straat, luidt de boodschap. Huijgen zegt deze nuance “beide kanten op” in haar berichtgeving te willen benadrukken.

Fascinerend om te zien en toch wat opgestoken.

Mediastorm wordt elke zaterdag bij HUMAN om 22:10 uur op NPO 2 uitgezonden. Kijk hier de meest recente aflevering terug.