Publeaks 2.0 in de steigers

Een probleem is dat de kwaliteit van die bijdragen te wensen over laat, blijkt uit een onderzoek dat journaliste Maaike Goslinga tussen januari en april 2015 onder deelnemers uitvoerde. Het betreft soms klassieke persberichten of theorieën die zilverfolie-hoedjes vereisen, wat frustratie opwekt bij journalisten die de bijdrage pas kunnen duiden als er door diverse ontsleutelingshoepels is gesprongen. Klokkenluiders selecteren verder soms verkeerde media om aan te lekken. Ook komt het voor dat nieuws dat bij grote media terechtkomt ‘te klein is’ om nationale aandacht te verdienen.

In de nieuwe Publeaks-site wordt daarom meer aandacht gegeven aan het informeren van de klokkenluider en deze beter te begeleiden bij het proces van documenten insturen. Deelnemende media klaagden over het feit dat contact achteraf voor vervolgvragen vrijwel onmogelijk bleek. Klokkenluiders kregen al een uniek nummer waarmee ze kunnen inloggen, maar Publeaks 2.0 zal klokkenluiders nadrukkelijker wijzen op de mogelijkheid via de site - ook volstrekt anoniem - ook achteraf met journalisten in contact te treden.

Een klokkenluider kan straks bovendien bij terugkeer zien welke media de tip hebben opgepakt en of journalisten mogelijk vervolgcontact wensen. Voor deelnemende media wordt het eenvoudiger om het belang van bijdragen eerder te identificeren, al blijft het platform vanwege de vereiste veiligheid en anonimiteit voor alle partijen werken met specialistische laptops, meerdere lagen van versleuteling en communicatie over het anonieme Tor-netwerk.

Uit het onderzoek van Goslinga blijkt wel consensus over het belang van het Publeaks-platform, dat volgens deelnemende media een belangrijk kanaal is om misstanden te melden. In navolging van de aanbevelingen uit het onderzoek is Free Press Unlimited in het bestuur van Stichting Publeaks gestapt. De ondersteuning en het beheer van het platform is daarmee ondergebracht bij Free Press Unlimited.

Lekken hebben geleid tot ongeveer veertig publicaties, waarvan het aftreden van Henk Krol wegens gerommel met pensioenpremies en slordige omgang met medische dossiers van werkzoekenden door uitkeringsinstantie UWV de bekendste voorbeelden zijn.