Peter Olsthoorn wil debat aanzwengelen nadat kranten brieven publiceren die zijn geschreven met AI

Alexander Klopping meldde in september dat hij door kunstmatige intelligentie (AI) geschreven lezersbrieven naar enkele kranten gestuurd. Sommige van die brieven werden ook gepubliceerd. De Ombudsman van NRC liet eind november weten dat ze recent ook ingezonden brieven hebben geplaatst die waren gemaakt met AI.

Peter Olsthoorn ontdekte dat het ook is gebeurd bij de Volkskrant. Het gaat om brieven van Danny Schram, die ook toegang krijgt tot de opiniepagina’s van NRC. Uit Olsthoorns onderzoek blijkt dat de man echt bestaat. “Hij is verbaasd vragen hierover te krijgen: ‘Iedereen doet dit toch? AI is algemeen geaccepteerd. En ingezonden brieven zijn opinies van lezers, geen wetenschappelijke publicaties.’”

Het roept volgens Olsthoorn de vraag op waarom lezers, die niet aantoonbaar over relevante kennis beschikken over zeer uiteenlopende onderwerpen, zo eenvoudig toegang krijgen tot de brievenrubriek. “Het antwoord is in mijn ogen duidelijk: vanwege de uitstekende stijl van schrijven, waardoor de redacties kennelijk de inhoud zonder argwaan lieten passeren.”

De Volkskrant heeft recent strenge regels doorgevoerd voor het gebruik van ChatGPT en andere AI bij redactionele artikelen. “Dat is toegestaan als hulpmiddel ‘voor eindredactie en onderzoek’, maar alle informatie moet gecheckt zijn en in een eigen formulering, met verantwoording aan de lezer, worden gepubliceerd. Deze ontwikkelingen hebben zonder meer een positief aspect: voor mensen die graag zouden willen reageren, maar niet goed kunnen formuleren, is AI een welkome drempelverlaging.”

Maar Olsthoorn vraag zich af waar de grens ligt “van het gebruik van citaten van derden, zoals filosofen, zonder bronvermelding? En van het gebruik van stijlbloempjes?”

ChatGPT-checkers zoals GPTzero.me zijn een optie, die kunnen proberen te bepalen in hoeverre een tekst ‘menselijk’ is, maar je zou volgens Olsthoorn ook als regel kunnen hanteren dat bijdragen louter nog van geïdentificeerde experts welkom zijn. “Voor opinies geldt dat in menig geval reeds, voor korte reacties nog niet.” Meer bij de Volkskrant