Opinie: Laat fotografen toe bij het ruimen van pluimvee
Van het vergassen van kippen, kuikens en kalkoenen bestaan geen beelden, en dat is in strijd met de persvrijheid, stelt fotojournalist Olivier Middendorp in deze opiniebijdrage.
Er zijn de afgelopen jaren miljoenen kippen, kuikens en kalkoenen op pluimveehouderijen in Nederland door de overheid vergast vanwege uitbraken van vogelgriep. Daar zal het niet bij blijven, het vogelgriepvirus grijpt nog steeds om zich heen.
Maar wie weet hoe dat vergassen eruit ziet, hoe dat wordt uitgevoerd? Alleen de mensen die dat doen, verder niemand. Want beelden zijn er niet van. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), een agentschap van het ministerie van Landbouw, geeft fotojournalisten geen toestemming om er bij te zijn. We worden op grote afstand gehouden. En dus is er alleen summier beeld van buitenaf: wat mannen in pakken die op een terrein lopen, wat dode kippen die in een bak worden gegooid. Hoe verder weg je staat, hoe minder je ziet – en voelt.
De plek waar het gebeurt is afgeschermd door de muren van de stal. Alsof je van veraf naar een huis kijkt met gesloten gordijnen. Je ziet de voortuin en de gevel, maar niet wat erbinnen gebeurt, in de woonkamer of de keuken, laat staan in het achterhuis. Alsof je een explosie vanuit het vliegtuig ziet in plaats van het beeld van het ‘napalmmeisje’ Kim Phuc, de beroemde foto uit de Vietnamoorlog.
Pers niet welkom
En dus blijft het ruimen van pluimvee abstract. De vogelgriep is een berg aan cijfers en grafieken en steeds weer een nieuwe mededeling over een uitbraak. Als fotograaf heb ik al vaak het verzoek ingediend om bij zo’n ruiming te zijn. Steeds weer wordt dat afgewezen met een beroep op de Wet dieren. Daarin staat een bezoekverbod aan het besmette bedrijf voor iedereen die er niet is voor de diergezondheid, het dierenwelzijn of de volksgezondheid. De pers, die de macht controleert en burgers informeert, hoort niet bij het groepje dat er bij mag zijn. De cateraar wel. Die krijgt dus kennelijk ontheffing van de minister.


Praat mee