Onderzoek: Meer vraag naar beeldmakers, maar beloning blijft achter
De vraag naar werk van fotografen, illustratoren, ontwerpers en beeldend kunstenaars neemt toe, maar hun verdienvermogen neemt af. Mede door de komst van sociale media raken beelden meer verspreid, terwijl makers geen vergoeding krijgen voor het gebruik van hun werk op die platformen.
Dat is een van de belangrijkste conclusies uit onderzoek van de Federatie Beeldrechten, dat de waarde van de beeldsector in kaart bracht. Daaruit blijkt dat de toegevoegde waarde – de productiewaarde – van de beeldsector in de afgelopen tien jaar met 3,2 procent is gestegen. Het onderzoek werd uitgevoerd door NEO Observatory Rotterdam, in samenwerk met Paul Rutten Onderzoek.
De beeldsector levert volgens de Nederlandse economie volgens het onderzoek jaarlijks 3,4 miljard euro aan toegevoegde waarde op. Daarnaast biedt de sector ook veel werkgelegenheid: in totaal zijn er volgens de Federatie Beeldrechten 112.000 personen werkzaam in de beeldsector. Veel van hen zijn eenpitters.
Het afgelopen decennium is de werkgelegenheid in de beeldsector toegenomen, zegt het onderzoek. Vooral in de bedrijfstak communicatie- en grafisch ontwerp ging de groei snel: jaarlijks met gemiddeld 35 procent. Waar de bedrijfstak in 2010 een van de kleinste was, was deze in 2021 de grootste. Vooral professionals die voorheen in de grafische industrie werkten, hebben hun activiteiten verlegd. Zij zijn onder meer in het digitale domein gaan werken.
‘Authentiek beeld dreigt te verdwijnen’
Het onderzoek laat volgens voorzitter Bart Drenth zien hoe belangrijk de beeldsector is voor de creatieve industrie en de economie. ‘Toch zien we dit niet terug in de financiële beloning voor beeldmakers’, aldus Drenth in een persbericht. ‘Dit heeft alles te maken met hun auteursrechtelijke positie.’
Drenth vervolgt: ‘Waar de rechten voor bijvoorbeeld muziek en films steeds beter beschermd zijn, blijft de urgentie voor beeld nog niet vanzelfsprekend.’ Hij noemt die situatie niet houdbaar. ‘Hiermee dreigt authentiek beeld te verdwijnen, omdat we de waarde onvoldoende erkennen. Met name in het digitale domein valt er nog veel te winnen. We pleiten voor een regeling waarin makers gepaste vergoedingen krijgen voor hun werk.’
De slechte financiële positie van makers is volgens de Federatie Beeldrechten niet geheel te wijten aan de markt. Makers nemen zelf ook genoegen met een bescheiden vergoeding. Drenth: ‘Het wordt tijd dat we beeldmakers op waarde gaan schatten voor het werk dat zij leveren. We roepen op tot fair pay van beeldmakers.’
Praat mee