Nederlanders willen brede maatschappelijke invloed op ontwikkeling AI
Nederlanders hebben ontzag voor wat AI allemaal kan, maar maken zich ook zorgen dat de techniek met ons allen op de loop gaat als we geen kaders aangeven. Dat blijkt uit representatief onderzoek dat Waag Futurelab heeft laten uitvoeren naar het beeld dat Nederlanders van AI hebben. Er moet volgens de ondervraagden veel prioriteit worden gegeven aan het bestrijden van nepnieuws en nepbeelden.
“Om in Nederland tot verantwoorde en mensgerichte AI te komen, is het van belang dat de bevolking invloed kan uitoefenen op de richting waarin AI zich ontwikkelt en de toepassingen die er moeten komen”, aldus de onderzoekers.
De ontwikkeling van AI moet volgens de ondervraagden democratischer worden. Als projecten een maatschappelijke impact hebben, moeten niet alleen overheid, wetenschap of bedrijven bepalen welke weg wordt ingeslagen. Publieke waarden zoals vrijheid, democratie, inclusiviteit, privacy en veiligheid moeten standaard onderdeel zijn van AI-ontwerpen.
Een landelijke instantie waar mensen met specifieke zorgen en vragen rondom AI terecht kunnen, zou volgens de ondervraagden nuttig kunnen zijn. Door de maatschappij breed te betrekken bij het ontwerp en experimenten wordt het vertrouwen vergroot.
Associaties van ondervraagden rond AI hebben soms een menselijk tintje (‘denkt’, ‘bewustzijn’, ‘slim’ of ‘kennis’), zijn soms praktisch (wat betreft het overnemen of vereenvoudigen van monotone klussen) en zorgen over de impact op werkgelegenheid.
Een grote groep vreest de inzet van AI voor het maken van nepnieuws, nepvideo’s en foto’s. Ook zou AI criminelen kunnen bijstaan. Ook het ondoorzichtige karakter van hoe AI gebouwd is of beslissingen neemt, baart ondervraagden zorgen. Het maakt het lastig om te beroordelen hoe betrouwbaar informatie uit AI is. Veel van deze zorgen worden door de onlangs aangenomen Europese Artificial Intelligence Act aangepakt.
Er wordt ook positief gekeken naar wat AI kan bijdragen, in het bijzonder op het gebied van medische technologie, beveiliging van computersystemen, fraude-detectie en planning en optimalisering van processen.
Van de ondervraagden gaven 86 mensen aan AI niet interessant maar ronduit eng of gevaarlijk te vinden. “Eigenlijk ben ik een beetje bezorgd in plaats van geïnteresseerd”, aldus een van hen.
Praat mee