“Mijn persoonlijke wens om nieuwe vrienden te maken en de angst dat ik niet goed genoeg zou zijn, konden eigenlijk niet langer buiten beeld blijven”

Voor mijn nieuwste documentaire ‘Anne (32) zoekt vrienden’ ben ik, zoals de titel al verklapt, zelf de hoofdpersoon. Dit was echter niet het oorspronkelijke plan. Vriendschap is al jarenlang een onderwerp dat me bezighoudt, maar aanvankelijk wilde ik dit op een veilige afstand onderzoeken, zonder mezelf centraal te stellen. 

Naarmate ik ouder werd, begon de complexiteit van vriendschappen mij steeds meer te raken. Ik merkte dat ik vaker dan mijn wens was alleen thuis op de bank zat, omdat er geen vrienden waren die konden afspreken. De angst dat dit aan mij lag, dat ik misschien niet de moeite waard was, werd steeds groter. Hoewel ik het probleem wilde onderzoeken, aarzelde ik om mezelf als casestudy te gebruiken. Die terughoudendheid vertraagde het maakproces. 

In eerste instantie wilde ik vooral de nadruk leggen op een tragikomische documentaire maken over de worstelingen rondom het maken van nieuwe vrienden. Maar gaandeweg besefte ik, mede door gesprekken met mijn fantastische productiehuis (Nozem Films) en KRO-NCRV, dat ik mijn eigen verlangens en onzekerheden omzeilde terwijl die juist de kern vormden van mijn zoektocht. Mijn persoonlijke wens om nieuwe vrienden te maken en de angst dat ik niet goed genoeg zou zijn, konden eigenlijk niet langer buiten beeld blijven. Pas toen ik mezelf toeliet als de kern van het verhaal, kreeg de documentaire echt vorm. 

In ‘Anne (32) zoekt vrienden’ bel ik oude vrienden op met wie het contact is verwaterd en vraag ik hen waarom onze vriendschap niet is gelukt. Ik probeer op een wat meer vriendschappelijke level te komen met mijn voetbalteam en ik ga op ‘vriendschapsdates’.  Daarnaast heb ik openhartige gesprekken met mijn (oud)vriendinnen en vrienden over wat je eigenlijk mag verwachten van vriendschap en wat zij hebben gemist bij mij in de relatie. Én ik ga op ‘stage’ bij vriendschapsduo’s die wél weten hoe je een hechte band onderhoudt. Zo leer ik van Nico en Willem, twee vissers, hoe je uren in stilte naast elkaar kan zitten zonder dat je uitgepraat bent, van Kitty en Djura, twee messenwerpers over vertrouwen in een vriendschap en van Julia en Imke leer ik, terwijl ze aan hun oude camperbusje klussen, hoe je op latere leeftijd na je studie nog vrienden kan maken. 

Ik heb gesprekken gevoerd in de documentaire waarbij ik de camera echt nodig had, anders had ik het niet gedurfd. De vorm van het maken van de documentaire, het onderzoek, zorgt ook dat je soms verder durft te gaan dan zonder de camera. Anders zou ik never nooit mijn oude vrienden hebben gebeld met de vraag waarom de vriendschap zich niet had doorontwikkeld, maar dit waren juist wél de vragen waarop ik al heel lang antwoord wilde.

Wat uiteindelijk het verschil maakte, is dat door mezelf in het onderzoek te betrekken, de documentaire een meer menselijker, intiemere, authentieke laag kreeg. De kwetsbaarheid die ik eerst vermeed, bracht onverwachte inzichten en oprechte emoties naar boven – niet alleen bij mij, maar ook bij de mensen die ik sprak. Door de documentaire over mij te laten gaan is het verhaal vele malen universeler geworden.