Mediadebat live op Villamedia

14.30 uur.

“Vanavond om acht uur wordt in Amsterdam de gouden Loekie uitgereikt. Met na afloop een spetterend feest, dresscode: back in black. De PVV vindt dat misselijkmakend. Terwijl in krantenland de komende jarenalleen nog maar begrafenissen zal hebben, geeft het verkooploket van d estaatsomroep een groot feest tot in de kleine uurtjes. Plaats van handeling is op zijn minst onkies: feestlokatie is The Factory, precies naast het gebouw waar Het Parool, Trouw en de Volkskrant gevestigd zijn. Uit dat gebouw zullen de komende jaren vele tientallen journalisten naar buiten lopen met wat persoonlijke bezittingen onder hun arm, op weg naar het GAK. Voor hen geen feestje. Kan dit de laatste Gouden Loekie zijn?”
Met deze boodschap opent Martin Bosma het debat.

14.40 uur.

Bosma houdt pleidooi voor één tv-zender, één-radiozender, zonder reclame, naar Frans voorbeeld. Ook moeten websites van publieke omroepen zich beperken tot hergebruik van content.

14.45 uur.

Woordvoerder Van Dam (PvdA) neemt het woord. Hij gaat in op het gewijzigde media-landschap en de rol van de kranten als controleurs van de macht. Kosten breken de kranten op. De overheid moet wat doen, meer dan de minister schrijft in zijn persbrief. “Hij vindt situatie niet ernstig of urgent”, aldus Van Dam. Hulp mag niet in zakken terecht komen van aandeelhouders, “die een deel kunnen zijn van het probleem”. Van Dam houdt pleidooi voor een zware commissie, die het medialandschap onder de loep moet gaan nemen. Veel vragen en onduidelijkheden rechtvaardigen zo’n commissie.

14.55 uur.

Van Dam maakt zich zorgen over het feit dat media uit de Raad voor de Journalistiek stappen. Daardoor komt het wettelijk recht op weerwoord in het gedrang. “Zelfregulering werkt niet meer”, constateert Van Dam. Hij roept minister Plasterk overleg te starten met de media in de hoop dat de Raad voor de Journalistiek weer gaat functioneren.

15.00 uur.

Joop Atsma (CDA) zegt dat de gevolgen van de huidige recessie onvoldoende in beeld worden gebracht. “Wat ons betreft komt er een commissie, die snel en slagvaardig aan de slag kan”. Het hoeft wat Atsma betreft geen zware staatscommissie te zijn, zoals collega Van Dam voorstelt. Een ‘quick scan’ moet voldoende zijn, aldus Atsma. Het CDA is voorstander van het innovatiefonds, zoals voorgesteld door Plasterk.

15.05 uur.

Atsma wil een aantal zaken helder krijgen. Onderzoek het Europees speelveld, zegt hij. Hoe zit het met btw-tarieven en de online-content in het buitenland? Hij wijst op buitenlandse investeerders tegenover ideële stichtingen. Ook maakt hij zich zorgen over de torenhore bezorgkosten.

15.10 uur.

Femke Halsema (GroenLinks) reageert. “Gaan we beginnen met de krantenjongens? Kunnen we niet met de miljonairs beginnen? Dan doel ik op het terugdringen van de salarissen en bonussen in de top bij de uitgeverijen.”

15.15 uur.

Atsma sluit af: De minister moet scherper kijken naar het stimuleringsfonds. De tijd is volgens hem rijp voor de samenwerking tussen kranten en omroepen. “Regionale omroepen willen graag.” Tot slot herhaalt hij zijn zorg over Raad voor de Journalistiek, die hij een “tandeloze tijger” noemt, “die niet meer functioneert.”

15.20 uur.

“Wat we niet moeten doen”, zegt Arie Slob (ChristenUnie) “is de publieke omroepen uitspelen tegen krantenwereld”. De regeringspartij steunt het idee van een innovatiefonds en het optuigen van het stimuleringsfonds, zodat de media er ook gemakkelijker gebruik van kunnen maken. Ook moet de politiek voorkomen dat het onderwerp na vandaag weer van de agenda verdwijnt, aldus Slob. Hij steunt daarom idee van een ‘zware commissie’. “Zodat het onderwerp op de agenda blijft.” Ook de ChristenUnie maakt zich zorgen over de leegloop bij de Raad voor de Journalistiek.

15.30 uur.

Jasper van Dijk (SP) start betoog: “Naast de kredietcrisis is er perscrisis.” Hij pleit voor het snel instellen van een parlementaire werkgroep. In het voorjaar moeten er aanbevelingen op tafel liggen. Verschraling leidt tot een slechter geïnformeerde bevolking en dat is funest, aldus Van Dijk. “Er is een wenkend perspectief nodig.”
Van Dam (Pvda) wijst op het probleem dat parlementariërs onvoldoende tijd hebben voor een extra onderzoek. Dat kun je beter laten doen buiten de politiek om, aldus Van Dam.

15.35 uur.

Femke Halsema (GroenLinks) maakt zich zorgen over de “vermindering van de pluriformiteit”. Internet zorgt voor fragmentatie van de openbaarheid. “Dat kan nadelig zijn voor de democratische controle.” Sommige uitgevers verdienen volgens haar een draai om hun oren. “Er is sprake van slecht management.” Een innovatiefonds zal ervoor zorgen dat de commerciële invloed op de publieke omroepen groter wordt. “Je creëert afhankelijkheid. Dat vind ik een buitengewoon slecht idee.“Als alternatief noemt ze het instellen van een onafhankelijk fonds voor digitale concent.

15.45 uur.

‘Embedded journalism’ rukt op, constateert Halsema. Overheden steken veel geld in het manipuleren van de media. Ze houdt een pleidooi om de Wet openbaarheid bestuur op de politieke agenda te zetten.

15.55 uur.

Boris van der Ham (D66): “Minder reclame mag bij de publiek omroepen, maar helemaal afschaffen gaat te ver.” Hij wijst op oneerlijke concurrentie op dit moment. Hij noemt als voorbeeld omroepbladen als Maria en Kassa. Verder houdt hij een pleidooi voor het openbaar maken van de omroepgegevens. D66 steunt het idee om de btw voor internetdiensten te verlagen. Speciale aandacht vraagt D66 voor onderzoeksjournalistiek. Bedrijven die onderzoek doen krijgen steun van de overheid. Hetzelfde zou moeten gelden voor kranten, die energie steken in onderzoeksjournalistiek.

16.05 uur.

Johan Remkes (VVD) constateert dat de landelijke kranten bedrijfsmatig wel problemen hebben, maar de pluriformiteit wordt niet bedreigd. Regionaal vallen wel gaten, aldus Remkes. Hij wijst op de kwalijke invloed van inveerders, zoals bij PCM. “Onthutsend”, noemt hij het rapport over de bijna-ondergang van het krantenconcern. “Als je bij Wegener onderzoek zou doen, kom je misschien tot dezelfde conclusie.”

16.10 uur.

Remkes pleit voor een kleinere publieke omroep, zonder reclame. “Die zuiver op de draad is Daar is de kwaliteit mee gediend.” Hij is het eens met het idee van de btw-verlaging. Remkes laakt de werking en uitstraling van de Raad voor de Journalistiek. Uitspraken zijn niet binden, het orgaan heeft geen juridische status en media haken af. Als de sector niet zelf tot verbetering in staat is, dan zijn andere maatregelen nodig, in het belang van de burger.

16.35 uur.

Minister Ronald Plasterk (PvdA) was gisteren bij NRC (Next) en het AD op bezoek. Noodlijdend is de sector niet, ze maken winst. De krantensecotor had meer mogen doen aan innovatie, vindt de minister. Hij noemt als voorbeeld van innovatie, NRC Next, met 80.000 abonnees. De kredietcrisis staat innovatie nu in de weg.
Omroep en kranten moeten elkaar aanvullen, aldus de minister. De Ster-reclame hoeft wat hem betreft niet afgeschaft te worden.. Als je dat doet, dan komen er beslist commerciële netten bij. Het geld van de Ster -ruim 200 miljoen euro per jaar - gaan niet automatisch naar de kranten. “Dat verwacht ik helemaal niet.” 

16.35 uur.

Femke Halsema wijst de op de BBC. Een publieke omroep kan best zonder reclame.

16.45 uur.

Plasterk gaat in op de maatregelen die in zijn twee brieven waren aangekondigd.
1. Btw-tarief: Plasterk is het eens met de krantensector. Niet de drager bepaalt hoogte van het tarief, maar het product. De krant op papier is hetzelde als de krant digitaal. Daarom wil hij de btw naar beneden gelijkschakelen.
2. Commissie innovatie van de pers: die krijgt een dubbele opdracht. Binnen enkele maanden moet er advies liggen voor innovatie van de dagbladpers. Commissie moet ook kijken naar de toekomst van de nieuwsvoorziening in Nederland. Dit onderzoek moet er binnen een half jaar zijn.

16.50 uur.

Altsma (CDA): “De krantenconcerns kunnen niet aan stimuleringsfonds komen, dat is een probleem op dit moment.”
Plasterk: “Is nu wel mogelijk gemaakt.”

16.55 uur.

Minister Plasterk benadrukt dat acht miljoen het maximum is voor steun aan de krant. Meer mag niet volgens de Mediawet. “Moet er meer geld komen, dan moet dat ergens anders vandaan worden gehaald.” De minister zegt toe dat hij gaat bekijken of een effectievere bezorging van de krant mogelijk is.

17.05 uur.

Plasterk deelt de somberte niet wat betreft de Raad voor de Journalistiek Hij erkent dat er de laatste tijd partijen uit zijn gestapt, maar heel veel media conformeren zich aan de Raad voor de Journalistiek. Plasterk hoopt dat nader overleg partijen weer terug zal brengen naar de Raad voor de Journalistiek.

17.10 uur.

Plasterk voelt er niets voor om onderzoeksjournalistiek financieel te steunen, net zoals onderzoeksinstituten overheidsgeld krijgen. “Ik kan geen zinnig economisch argument verzinnen.” Onderzoeksjournalistiek kan deels gefinancierd worden uit het huidige fonds voor bijzondere journalistieke producties, aldus Plasterk.

17.15 uur.

“Ik ben er niet vrolijk van geworden”, concludeert Bosma (PVV). “Ik vraag me af of we nog zoveel kranten hebben over twee jaar. Ik heb geen oplossingen gehoord. Creëer een eerlijke markt.”

17.15 uur.

Van Dam (PvdA)  is verheugd dat Plasterk kiest voor een breed onderzoek. Publieke omroepen overschrijden volgens hem een grens met het uitgeven van glossy’s, zoals Maria. Ze betreden daarmee de badenmarkt, aldus Van Dam. “Als dat past binnen de wetgeving, dan zijn de regels niet streng genoeg.” Ook Slob (ChristenUnie) onderschrijft beleid van de minister.

17.20 uur.

Joop Atsma (CDA) is ook blij met de keuze voor een breed onderzoek. Hij wijst erop dat meer landen een 0-tarief hanteren wat betreft btw. “We moeten onder het vergrootglas legggen wat allemaal mogelijk is.”

17.35 uur.

Remkes (VVD) houdt een pleidooi voor het Zweeds model dat de Raad voor de Journalistiek zou moeten vervangen. “Dan praat je over een ombudsman met sanctiemogelijkheden.” De minister gaat er verder niet op in.

17.35 uur.

De voorzitter sluit de vergadering af met de mededeling dat minister Plasterk tijdens het Kerstreces de brede onderzoeksopdracht zal presenteren aan de commissie.