Markt of Marx
Het is inmiddels een treurig maar bekend verschijnsel: een blad, krant of omroep in zwaar weer, reorganisatie, ontslag. En dan, hoera! Een warm welkom voor hetzelfde werk, maar dan als freelancer. Tegen een zeer schamel uurtarief, dat wel.
De NVJ (en inmiddels ook de redactieraden van de Wegener-kranten) doen wanhopige pogingen de werkgevers te bewegen freelancers niet alleen medezeggenschap maar ook een fatsoenlijk tarief te bieden. Maar daarbij zit dan vaak het mededingingsrecht in de weg. We hebben immers een vrije markt. Freelancers (hoe afhankelijk van hun voormalig werkgever/opdrachtgever dan ook) zijn ook zelfstandig ondernemers en onderlinge prijsafspraken, minimumtarieven en eigenlijk alles wat het vrije ondernemerschap in de weg zou kunnen zitten is in de Mededingingswet verboden. En dus mag ook een beroepsvereniging als de NVJ geen prijsafspraken maken. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) (voorheen NMa) ziet daar streng op toe.
FNV KIEM dacht een oplossing gevonden te hebben door het opnemen van minimumtarieven in de CAO voor beroepsmuzikanten. Daarin werden voor concert remplaçanten (dat zijn invalmuzikanten) minimumtarieven opgenomen. Maar de ACM, stak een stok voor dergelijke marxistische malligheid. Volgens de ACM was een CAO-bepaling met minimumtarieven in strijd met de vrije markt uit de Mededingingswet. De zaak kwam bij de Europese rechter, die onlangs vaststelde dat minimumtarieven voor echte zelfstandigen niet thuishoren in een CAO.
Dat is jammer, maar het Europese Hof heeft wel de definitie van schijnzelfstandigen verruimd. Want, zegt het Hof: ‘werknemer is hij, die onder leiding van de werkgever zijn tijdschema, plaats en inhoud van het werk bepaalt, niet deelt in de commerciële risico’s van de werkgever en gedurende de arbeidsverhouding opgenomen is in de onderneming van de werkgever’. De echte zelfstandig ondernemer valt hierbuiten, maar wat te denken van de boventallige eindredacteur die na ontslag gewoon weer op de redactie als freelance-eindredacteur zijn (oude) werk doet? Dat is toch echt wel een werknemer in de definitie van het Europese Hof. Voor die groep kunnen in CAO’s (dus ook door de NVJ) best afspraken worden gemaakt over minimumtarieven.
De rechtbank Zeeland-WestBrabant meende onlangs dat een bepaling in de CAO Besloten Busvervoer waarin een minimumtarief voor ZZP’ers/buschauffeurs was opgenomen, rechtsgeldig was voor schijnzelfstandigen als omschreven in het arrest van het Europese Hof. Kijk, dat biedt perspectieven voor de verworpenen!
Praat mee