Manifest tegen agressie en geweld

Onze samenleving verhardt. De afgelopen jaren groeit de maatschappelijke onrust. Steeds vaker slaat onrust en onbegrip om in haat en agressie. Met name mensen die in dienst van de samenleving werken, ervaren de gevolgen. Een kleine groep ontevreden onruststokers maakt het voor een steeds grotere groep mensen onmogelijk om hun werk te doen. Het gaat om politieagenten, journalisten, zorgpersoneel, boa’s, advocaten, ov-personeel, docenten, officieren van justitie, brandweermensen, wetenschappers, rechters en politici. Wij hebben allen al eerder aan de bel getrokken, maar vandaag luiden we samen de noodklok. Het is tijd om een streep in het zand te trekken. Tot hier en niet verder!

Afgelopen jaarwisseling moest de brandweer op verschillende plekken in het land uitrukken onder begeleiding van de ME, omdat zij anders niet veilig hun werk konden doen. Het is onvoorstelbaar dat dit nodig is in onze samenleving. Ook de politie zelf krijgt te maken met meer en excessiever geweld, in de vorm van zware mishandeling of poging tot doodslag. Het aantal meldingen van agressie tegen treinpersoneel steeg het afgelopen jaar met maar liefst dertig procent. Medewerkers worden bedreigd, bespuugd en mishandeld. Van de ambulancemedewerkers kreeg bijna twee derde het afgelopen jaar te maken met agressie. De cijfers laten er geen misverstand over bestaan.

Als dat is hoe we omgaan met mensen die levensreddende hulp bieden, is er iets goed mis in onze samenleving. Dit zijn de mensen die een stap naar voren zetten waar anderen een stap terug doen. Daar moeten we als samenleving als één blok achter gaan staan. Agressie en geweld wordt ook doelbewust ingezet om mensen de mond te snoeren. De helft van de advocaten krijgt met een vorm van agressie of (be)dreiging te maken en bij journalisten gaat het zelfs om tachtig procent. Wie advocaten bedreigt, bedreigt onze rechtsstaat. En een aanval op de journalistiek, is een aanval op het vrije woord. Het is helaas begrijpelijk dat een deel van de advocaten en journalisten overweegt hun beroep op te geven, maar dat zou funest zijn voor onze rechtsstaat.

Politici hebben een verantwoordelijkheid om onze samenleving veilig te houden, het goede voorbeeld te geven en deze trend te keren. Het is inmiddels dan ook steevast onderdeel van het politieke debat. Maar ook politici zelf staan onder druk. Vorig jaar kwam een recordaantal meldingen van bedreigde politici binnen bij de politie. We zagen meermaals hoe ministers, Kamerleden en burgemeesters tot aan hun eigen voordeur werden geïntimideerd. Met als gevolg dat een deel van de politici niet alles meer durft te zeggen.

Als volksvertegenwoordigers hun woorden inslikken uit angst voor hun veiligheid en die van hun familie, dan is onze democratie in gevaar. Het is de hoogste tijd dat wij als samenleving onze gedeelde waarden in ere herstellen. Wij verschillen in veel opzichten van elkaar, maar zijn verenigd in ons streven om geweld en agressie tegen degenen die onze democratische rechtsstaat dragen uit te bannen. Daarom doen wij vandaag gezamenlijk een oproep:

Aan de samenleving:
Spreek je uit. Laat niet normaal worden wat niet normaal is. Het is hoognodig dat de stille meerderheid zich luid laat horen en zegt: tot hier en niet verder.

Aan de werkgevers:
Bescherm je personeel. Maak het intern melden van incidenten toegankelijk en laagdrempelig. Doe aangifte namens je medewerkers om die last bij hen weg te nemen en om anonimiteit te kunnen bieden, als mensen daar om vragen.

Aan de regering:
Richt een samenwerkingsverband in waar werknemers én werkgevers terecht kunnen voor advies, hulp bij aangiften en weerbaarheidstrainingen, voor alle beroepen met een publieke taak die onder druk staan. Zorg dat de politie en het Openbaar Ministerie hier actief onderdeel van uitmaken. PersVeilig kan hiervoor als goed voorbeeld dienen.