Journalist ceremoniemeester: kan niet, mag wel

Het luidde als volgt:

Geachte hoofdredactie,
 
Leuk dat de olympische deelnemers zo’n welkom is bereid.
Maar hoe beschamend en pijnlijk dit geleid te zien door ceremoniemeester Jack van Gelder, in gewone doen sportredacteur van de NOS. Wanneer de man zelf niet inziet dat hij zijn noodzakelijke objectiviteit en afstandelijkheid hiermee te grabbel gooit is dat erg genoeg, maar dat zijn werkgever hem niet verbiedt zo’n al of niet betaalde schnabbel te doen is even onvoorstelbaar. Zelfs als hij een free lancecontract heeft moet het mogelijk zijn hem dit soort festiviteiten, die volgens mij niet te verenigen zijn met een onafhankelijk redacteurschap, te verbieden.

Wanneer een redacteur zich hieraan niet wenst te houden is er maar een oplossing: vertrek. Deze belangenverstrengeling kan en mag niet door de NOS gesanctioneerd worden. Het verbaast mij al jaren dat de hoofdredactie toelaat dat voetbalgala’s en dit soort festiviteiten door redacteuren wordt gepresenteerd, in een pijnlijke omarming -vaak letterlijk - met de mensen die objectief en zonodig kritisch gevolgd moeten worden. het is tekenend dat we hierbij altijd dezelfden zien. Collega’s die dit niet willen hebben kennelijk een betere taakopvatting. Doe er iets tegen om uw geloofwaardigheid niet te verliezen.

vriendelijke groet,
P. van der Eijk

We zijn erg beleefd tegenwoordig: ik kreeg direct een bericht dat mijn mail ontvangen was. Daarna niets meer vernomen. Ik besloot “ïn hoger beroep” te gaan en deponeerde mijn klacht bij de Ombudsman van de NOS. Ook nu weer kreeg ik bericht dat zij ontvangen was en ik zou spoedig antwoord krijgen. En zie: dat gebeurde. 

In reactie op uw klacht, laat de hoofdredactie van NOS Sport het volgende weten: “NOCNSF heeft z’n mediapartner NOS gevraagd of zij toestemming wilde geven om Jack van Gelder de ontvangst van de Olympische atleten in het Olympisch stadion van Amsterdam te laten presenteren. De NOS heeft daar ja tegen gezegd. Net zo als de NOS NOCNSF heeft toegestaan om Toine van Peperstraten in te zetten om de zogenaamde overdracht van de Olympische ploeg in Almere kort vóór de Spelen aan elkaar te praten.”

Dit was het dus. Eerst dacht: wat nietszeggend. Maar bij nadere beschouwing vond ik het ineens veelzeggend. Hier wordt namelijk gezegd dat belangenverstrengeling door de leiding van de NOS wordt gesanctioneerd. Wat nou publieke omroep?

Er was toch nog een pleister op de wonde. Ombudsman Ton van Brussel bleek in zijn nawoord op dit antwoord er heel anders over te denken. Hij voegde er op persoonlijke titel aan toe.

“Tot zover de reactie van de hoofdredactie Het is u wellicht bekend dat sportjournalistiek zich niet in alle opzichten laat vergelijken met algemene journalistiek. Dat geldt niet alleen de geschreven pers, maar meer nog in de audiovisuele media en zeker waar het de verslaggeving van nationale sportgebeurtenissen betreft. Daar heeft de NOS een in de mediawet beschreven taak die verder gaat dan het louter verslaan van nieuws.”

“Dat leidt met ook tot een andere presentatievorm. In zijn voetbalverslaggeving in de Langs de Lijn en in zijn presentatie van het programma Studio Voetbal hoort de heer Van Gelder volstrekt onafhankelijk te opereren en dat doet hij week in week uit. Een rol als ceremoniemeester vergt een andere inzet; in de Haagse journalistiek zou dat als een doodzonde gelden, in de sportwereld niet.”

“Voor de goede orde: ik maak de regels en afspraken niet; ik deel zelfs uw verbazing dat deze mores bestaat, overigens niet alleen in Nederland, maar bijvoorbeeld ook bij de collega’s van de BBC. Mijn rol is te beoordelen of medewerkers zich in de uitzendingen aan de afspraken houden en dat is hier het geval geweest.”

Met vriendelijke groet,
Ton van Brussel
NOS Ombudsman

PS Dat in de journalistieke kring ook over de onafhankelijkheid van sportjournalisten wordt gesproken blijkt uit onderstaand debat op Villamedia.

Conclusie: we zullen Jack van Gelder en sommige van zijn collega’s vast nog weleens zien in hun dubbelrol, zeker nog voor de volgende ontvangst van de Olympische sporters over vier jaar.