noodfonds

— vrijdag 22 april 2011, 11:54

In memoriam Joep Bik (1940-2011)

Bij de Haagse voetbalclub VUC stond J.M. Bik, de politieke journalist van NRC Handelsblad die maandag 13 april na een lang ziekbed op 70-jarige leeftijd overleed, jaren stopperspil. In het seizoen 1958/59 debuteerde hij in het eerste van VUC in de promotie/degradatiewedstrijd tegen DCG in Amsterdam. De 18-jarige Joep Bik maakte twee eigen doelpunten. Een in de knop gebroken toekomstideaal? Nee. Voetbal hield zijn, soms geveinsd afstandelijke, warme belangstelling. Maar zijn hartstocht, geëtaleerd met dezelfde distantie, ging toch uit naar de democratische politiek: vooral die in Nederland en Duitsland, het land waar hij begin jaren ’60 zijn vrouw Marie-Louise ontmoette.

Van 1965 tot 2008 gaf hij daarvan blijk. Ruim veertig jaar was Bik redacteur, verslaggever, analist, commentator, columnist en correspondent in Den Haag respectievelijk Bonn. In Den Haag versloeg hij de politieke jaren met Joop den Uyl, de polarisatie rond Dries van Agt en de saneringskabinetten van premier Ruud Lubbers. In Bonn was hij getuige van de hereniging van Duitsland in 1989 onder leiding van kanselier Helmut Kohl.

Alle drie politici voor wie hij een technische, politieke of historische bewondering had die hij ook niet verheimelijkte. Integendeel. Hoewel Bik gruwde van het modieuze woord ‘engagement’, was betrokkenheid hem allerminst vreemd. In de jaren ’80 engageerde hij zich zo met het ‘kruisrakettendebat’ dat hij alle hele en halve varianten in het ‘spel’ kende zonder zijn hoofdlijn uit het oog te verliezen: namelijk dat plaatsing van de Amerikaanse raketten was geboden zolang de Sovjet-Unie haar SS-20’s liet staan.

Die betrokkenheid had niet zozeer met links en rechts te maken noch met louter machtsvorming – hoewel gewone macht hem meer interesseerde dan vage ideeën – maar met bondgenootschappelijke loyaliteit en ordentelijke parlementaire omgangsvormen.

Intussen ontwikkelde en koesterde Bik een eigen vorm van journalistiek. Met een schrijfstijl, die uit duizenden herkenbaar was. ‘Koning van de bijzin’, werd hij soms gekscherend genoemd. Zo sprak hij ook. ‘Joep, mag ik nu even antwoorden’, zei Lubbers eens tijdens een interview toen Bik bij voorbaat alle nooduitgangen wilde afsluiten en de vraag dus wel erg lang werd.

Bik was toen, van 1985 tot 1989, chef van de Haagse redactie. Ook als ‘manager’ was Bik niet doorsnee. Hoofdredactie en collega-chefs hebben zich wel eens achter de oren gekrabd. Veel journalisten op de Haagse redactie groeiden intussen door het vertrouwen dat de chef bood zonder hij zich liet voorstaan op een leraar/leerling-verhouding.

Joep Bik was een buitengewoon journalist die veel heeft nagelaten. Mogelijk is dat een troost voor zijn kinderen Caroline, Jeroen en Annemarie die afgelopen najaar ook al hun moeder Marie-Louise verloren.

Hubert Smeets

Bij de Haagse voetbalclub VUC stond J.M. Bik, de politieke journalist van NRC Handelsblad die maandag 13 april na een lang ziekbed op 70-jarige leeftijd overleed, jaren stopperspil. In het seizoen 1958/59 debuteerde hij in het eerste van VUC in de promotie/degradatiewedstrijd tegen DCG in Amsterdam. De 18-jarige Joep Bik maakte twee eigen doelpunten. Een in de knop gebroken toekomstideaal? Nee. Voetbal hield zijn, soms geveinsd afstandelijke, warme belangstelling. Maar zijn hartstocht, geëtaleerd met dezelfde distantie, ging toch uit naar de democratische politiek: vooral die in Nederland en Duitsland, het land waar hij begin jaren ’60 zijn vrouw Marie-Louise ontmoette.

Van 1965 tot 2008 gaf hij daarvan blijk. Ruim veertig jaar was Bik redacteur, verslaggever, analist, commentator, columnist en correspondent in Den Haag respectievelijk Bonn. In Den Haag versloeg hij de politieke jaren met Joop den Uyl, de polarisatie rond Dries van Agt en de saneringskabinetten van premier Ruud Lubbers. In Bonn was hij getuige van de hereniging van Duitsland in 1989 onder leiding van kanselier Helmut Kohl.

Alle drie politici voor wie hij een technische, politieke of historische bewondering had die hij ook niet verheimelijkte. Integendeel. Hoewel Bik gruwde van het modieuze woord ‘engagement’, was betrokkenheid hem allerminst vreemd. In de jaren ’80 engageerde hij zich zo met het ‘kruisrakettendebat’ dat hij alle hele en halve varianten in het ‘spel’ kende zonder zijn hoofdlijn uit het oog te verliezen: namelijk dat plaatsing van de Amerikaanse raketten was geboden zolang de Sovjet-Unie haar SS-20’s liet staan.

Die betrokkenheid had niet zozeer met links en rechts te maken noch met louter machtsvorming – hoewel gewone macht hem meer interesseerde dan vage ideeën – maar met bondgenootschappelijke loyaliteit en ordentelijke parlementaire omgangsvormen.

Intussen ontwikkelde en koesterde Bik een eigen vorm van journalistiek. Met een schrijfstijl, die uit duizenden herkenbaar was. ‘Koning van de bijzin’, werd hij soms gekscherend genoemd. Zo sprak hij ook. ‘Joep, mag ik nu even antwoorden’, zei Lubbers eens tijdens een interview toen Bik bij voorbaat alle nooduitgangen wilde afsluiten en de vraag dus wel erg lang werd.

Bik was toen, van 1985 tot 1989, chef van de Haagse redactie. Ook als ‘manager’ was Bik niet doorsnee. Hoofdredactie en collega-chefs hebben zich wel eens achter de oren gekrabd. Veel journalisten op de Haagse redactie groeiden intussen door het vertrouwen dat de chef bood zonder hij zich liet voorstaan op een leraar/leerling-verhouding.

Joep Bik was een buitengewoon journalist die veel heeft nagelaten. Mogelijk is dat een troost voor zijn kinderen Caroline, Jeroen en Annemarie die afgelopen najaar ook al hun moeder Marie-Louise verloren.

Hubert Smeets

Bekijk meer van

Carrière

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.