— dinsdag 15 januari 2019, 12:00 | 0 reacties, praat mee

In Memoriam Elma Verhey: “Ik vind het jammer, want ik had nog zoveel plannen”

© Bart Nienhuis

"Tot ziens in De Zwart!" Dat waren haar afscheidswoorden op 3 januari, de laatste keer dat we elkaar in levenden lijve hebben gezien. Café De Zwart aan het Amsterdamse Spui, waar wij op gezette tijden een drankje nuttigden en schaterlachten over wat we zoal meemaakten in onze journalistieke praktijk.

Maar op die kille kamer in het ziekenhuis waar zij tijdelijk was geparkeerd, wisten wij wel beter. “Ik ben niet bang voor de dood. Maar ik vind het jammer, want ik ben nog zo jong en had nog zoveel plannen.”

Toen we afscheid namen bleek Elma nog negen dagen te hebben. Op 12 januari is ze gestorven, 67 jaar oud, in haar eigen huis en tot het einde aan toe liefdevol verzorgd door haar partner David Barnouw.

Elma, de kritische geest, vlijmscherpe pen met haar heerlijke humor, gaf recht door zee haar mening.  Zij was een ondernemende en veelzijdige selfmade. Een unieke onderzoeksjournalist die aan de top van de generatie onderzoeksjournalisten stond die nog gewoon de straat opging om nieuws te vergaren.

Elma begon als jonge blom bij de Volkskrant, schreef jarenlang voor het (toen nog weekblad) Vrij Nederland. Menig lezer, ik ook, bladerde meteen door naar artikelen van haar. Ze schreef boeken, zoals Om het Joodse kind en begon vanaf 2005 aan haar nieuwe avontuur als zzp’er.

De schrijvende journalist ging aan de slag voor onder andere Zembla en DWDD. In het café bracht Elma mij verslag uit over wat zij zoal aan misstanden aantrof - inclusief op de redacties zelf - gierend van het lachen of juist hevig verontwaardigd.

Niets was haar te dol. Zo werd ze hoofdredacteur bij het SP-blad De Tribune, terwijl ze in haar jonge jaren een afdeling van de PvdA in Cuijk had opgericht: hoe veelzijdig kun je zijn? Dat avontuur duurde overigens niet lang: Elma kwam in botsing met het ‘SP-establishment’.

Elma kwam wel vaker in botsing met collegae en opdrachtgevers. Waar anderen er diplomatiek het zwijgen toe deden, zei Elma waar het volgens haar op aan kwam. Op zoveel directheid was Nederland Polderland niet voorbereid. Bij Vrij Nederland, dat ook een in memoriam aan haar heeft gewijd, vertrok ze in 2005 na een heftig conflict.

Het was in de begin jaren negentig dat ik Elma leerde kennen. Ze woonde toen ergens in een grachtenpand met een man die ze achteraf grijnzend “niet helemaal mijn type” noemde. Wat keek ik tegen haar op! Het was de tijd dat Elma, samen met wijlen Gerard van Westerloo “spraakmakende lange reportages” voor de kleurenbijlage van Vrij Nederland schreef , zoals NOS bij haar dood vermeldde.

Op een dag begonnen we samen aan een boek over de praktijken van de zorgverzekeraars. “Premiejagers” heette het boek, dat geacht werd in oktober 2012 te verschijnen. Een boek dat er niet gekomen is. (Goh, Elma, wat zou jij hebben gezegd? Ja, ik hoor het al. Maar sorry, Elma, dit is een Condoleance-ding.)

Elma en ik gingen samen op pad in haar kleine oude auto (“Prima ding”) op zoek naar informatie over ‘het kartel van de zorgverzekeraars’, zoals wij destijds hadden ontdekt. We brachten vele uren door achter de laptop in haar woning in Amsterdam-Noord, met uitzicht op Het IJ.

Elma hamerde op het toetsenbord, zorgde voor een goede lunch en daarna hielden we de tijd in de gaten: zit de vijf al in de klok? Dan ontkurkte Elma een fles witte wijn en konden we even uitblazen.

Een van haar laatste jobs was bij The Post Online, dat ook een in memoriam heeft geplaatst: “De beste auteur die TPO heeft gehad, heeft en ooit zal hebben.”

De laatste keer in het café vertelde Elma dat ze gevraagd was voor een klus in cultureel centrum De Balie. “Daar heb ik echt zin in.” Ook spraken we over de journalisten die wij hadden gekend en die al zo jong waren gestorven:  Mehmet Ülger, Mustapha Oukbih, Frank Siddiqui, Will Tinnemans, Anil Ramdas en zo hadden we er nog meer.

“Maar gelukkig leven wij nog”, zeiden we tegen elkaar. Zelfs toen ze al ziek aan het worden was stuurde Elma, als meelezer, haar commentaar op een hoofdstuk van mijn boek-in-wording. Commentaar dat ik zo zal missen.

Als het nieuws dat Elma overleden is via Twitter bekend wordt, reageert menigeen met ongeloof. “Voor mij was ze een icoon”, twittert iemand. Een ander: “Pfoe, die gaan we missen. Een van de betere (zo niet de beste) onderzoeks/reportagejournalisten van Nederland.” Daarna worden, spontaan, artikelen van Elma getweet.

Sommigen kennen Elma’s artikelen uit hun hoofd: “Goeie reportage over Schilderswijk en de Pont over het IJ.” Een beter eerbetoon aan de beste onderzoeksjournalist van Nederland had er niet kunnen komen.

Persoonlijk zeg ik: “Dag lieve Elma. Het was een voorrecht je te hebben gekend. Tot ziens in De Zwart.”

Elma hoeft geen bloemen of kaarten. Wel graag goede onderzoeksjournalistiek!

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.