IFJ markeert bloedige mijlpaal van dertig jaar turven: 2658 journalisten vermoord om hun werk

Vandaag is het ook exact dertig jaar geleden dat IFJ begon met structureel bijhouden wanneer collega’s omkomen bij het uitvoeren van hun werk. Sinds 1990 zijn er 2658 journalists vermoord. Alleen al dit jaar waren het er 42. Repressieve regimes schromen niet om collega’s op te sluiten: in december 2020 zitten wereldwijd 235 collega’s vanwege hun werk gevangen.

In Irak kwamen 340 journalisten om, met stip het gevaarlijkste land om als media actief te zijn. In Mexico woedt een de-facto burgeroorlog tussen de overheid, drugsbendes en cartels onderling. Daar werden de afgelopen dertig jaar 178 journalisten vermoord.

In 2020 voert Mexico de dodenlijst aan: er kwamen daar dit jaar 13 journalisten om. Pakistan volgt op afstand met 5 doden. In Afghanistan, India, Nigeria en Irak kwamen dit jaar 3 journalisten om.

IFJ: “Er niet één verklaring waarom journalisten doelwit zijn, al is een van de voornaamste redenen dat journalisten die berichten over oorlog en gewapende conflicten zelf blootstaan aan geweld, ontvoering of erger. De laatste jaren is een nieuw gevaar ontstaan, door de opkomst van terreurorganisaties.”

Tegelijk wijst IFJ op het verhaal dat zelden wordt verteld: dat lokale journalisten die worden vermoord meestal gewone verslaggevers zijn, van wie de naam zelden groot in de media weerklinken. “Sterker, bijna 75 procent de journalisten die wereldwijd omkwam stapte nooit op een landmijn of neergeschoten in een spervuur of het slachtoffer van een zelfmoordbom. Ze werden simpelweg omgelegd. Gedood door een schutter die vluchtte achterop een motor. Doodgeschoten of doodgestoken bij hun huis of kantoor. Dood teruggevonden na te zijn ontvoerd en gemarteld.”

IFJ wijst op toegenomen intimidatie van overheden door journalisten op te pakken, een tijdje vast te zetten en daarna - zonder aanklacht - weer vrij te laten. “Het onderstreept enkel dat hun detentie niets met overtreding van de wet te maken had, maar enkel machtsmisbruik betrof om kritisch onderzoek te smoren”, aldus IFJ.

De wereldwijde pandemie, gekoppeld met perioden van lockdown, heeft journalisten in hun werk geraakt. Uitgaves zagen hun inkomsten dalen en voerden loonsverlaging of ontslagen door. De werkomstandigheden voor freelancers zijn verslechterd, blijkt uit onderzoek onder ruim 1300 journalisten.

Ruim een kwart van journalisten zegt niet goed vanuit huis te kunnen werken en een kwart meldt onvoldoende beschermingsmiddelen te hebben voor reportages in het veld. Vrijwel alle respondenten melden meer stress en angst als gevolg van de pandemie.

Met corona zo prominent in het nieuws is voor ruim een derde van de respondenten het virus hun voornaamste onderwerp geworden.

Het volledige IFJ White Paper on Global Journalism is via deze pagina te downloaden.

Lees ook:
The Cartell Project zet werk vermoorde Mexicaanse journalisten voort (8 december 2020)