— zaterdag 21 april 2012, 11:58 | 0 reacties, praat mee

‘Iedereen op zijn eigen manier onderdeel van de geschiedenis’

Sinds afgelopen september verzamelt Soukaina Belahnichi de verhalen van Marokkanen in Nederland voor de website Grenzeloos Verleden. De site moet een inspiratiebron zijn voor de redacties van de geschiedenisafdeling van NTR en VPRO; zij moeten met een andere blik naar het verleden gaan kijken.

‘Als de buit binnen was, zou mijn vader weer terugkeren om in Marokko een nieuwe start te maken. De buit viel tegen en van terugkeer naar Marokko was voorlopig geen sprake, hij wortelde zich in Leeuwarden. Mijn vier oudere zussen zijn allemaal in de Friese hoofdstad geboren. Uitgerekend negentien jaar later besloot mijn familie om terug te keren en ben ik geboren op de plek waar het verhaal begonnen is: Rabat-Salé’, zo begint Soukaina Belahnichi (22) een van de verhalen op de website Grenzeloos Verleden. ­Grenzeloos Verleden is een initiatief van de NTR, dat de wettelijk taak heeft diversiteit te stimuleren. Belahnichi verzamelde, samen met haar collega Chafina Bendahman, voor die website verhalen van Marokkanen in Nederland. Het verhaal van haar eigen vader vormt een van de twee hoofdverhalen van het online archief.

‘Ik wilde altijd al een keer zijn verhaal researchen’, vertelt Belahnichi die vanwege haar afkomst is aangetrokken voor het project. ‘Ik wilde een boek of iets dergelijks maken, zodat mijn kinderen later zouden weten hoe onze familie in Nederland terecht is gekomen. Ik denk namelijk dat het goed is om je eigen geschiedenis te kennen. Je moet weten wat er achter je ligt om vooruit te komen. Althans zo zie ik de geschiedenis.’

‘Toen ik aan dit project begon wist ik dat mijn vader als gastarbeider naar Nederland was gekomen, maar niet hoe dat specifiek was gegaan. Als kind was het nooit leuk om te zeggen dat je vader een gastarbeider was, terwijl de ouders van klasgenoten allemaal een leuke baan hadden. Maar door dit project kijk ik daar nu heel anders tegenaan. Mijn vader is niet de zielige man die alles heeft opgegeven om naar Nederland te komen, maar een man die een unieke kans met beide handen aangreep. Hij is gemigreerd voor een beter leven. Ik heb dus geen medelijden meer, maar ben trots. Dat is hij zelf tenslotte ook.’
‘Het verhaal van mijn vader was interessant voor dit project omdat hij vroeger in Leeuwarden betrokken was bij de zelforganisatie van gastarbeiders.’ Lahcen, de vader van de Belahnichi, kwam in de jaren ’70 naar Nederland om in een blikfabriek in Friesland te werken. Naast zijn werk zette hij zich in als voorzitter bij een vereniging die opkwam voor de belangen van gastarbeiders. ‘Niet het specifieke verhaal van mijn vader, maar het thema zelforganisatie, kan interessant zijn voor de programma’s van de geschiedenisafdeling van de NTR. Voor Andere Tijden zoek ik nu bijvoorbeeld uit hoe de zelforganisatie landelijk in elkaar zat; verenigden Marokkanen buiten Leeuwarden zich ook?’

‘Via de persoonlijke verhalen op de website komen we dus uit bij grotere thema’s die relevant zijn voor ons programma’, vertelt Karin van den Born, eindredacteur van Andere Tijden. ‘Uit die verhalen pikken we de elementen waarvan we denken: dat is interessant voor een uitzending. Iedereen is namelijk op zijn eigen manier onderdeel van de geschiedenis. Of dat nu gaat om hippies in de jaren ’60, migratie in de jaren ’70 of de crisis in de jaren ’80. Ik ben erg enthousiast over deze manier van researchen. Het is ontzettend leuk om dichtbij jezelf te beginnen en daarna naar het grotere plaatje toe te werken. Soukaina is al bezig om een aantal onderwerpen verder uit te werken. De eerste uitzending gebaseerd op Grenzeloos Verleden verwacht ik in de herfst. Ons voornaamste doel is dat we een andere blik op de geschiedenis willen werpen. We willen aspecten van de Marokkaanse geschiedenis in Nederland belichten die wat minder bekend zijn. Gastarbeiders worden toch snel in de slachtofferrol geduwd, terwijl ik denk dat het goed is om te laten zien dat er ook momenten in de geschiedenis zijn geweest waarop dit niet het geval was. Bijvoorbeeld de momenten waarop ze zich georganiseerd hebben, zoals de vader van Soukaina deed.’ Belahnichi voegt toe: ‘Met dit project willen we niet per se een positiever beeld voorschotelen, maar wel een ander beeld’.

‘Het is goed om je te realiseren dat je de geschiedenis vaak vanuit een bepaalde hoek bedrijft’, bevestigt Van den Born. ‘Sommige verhalen komen gewoon bijna automatisch bovendrijven, anderen niet. Dit project was eigenlijk een zoektocht naar de verhalen die niet automatisch boven komen. Marokkanen zijn op dat punt vaak een onderbelichte groep. Uit onderzoek bleek ook dat ze niet veel naar ons programma kijken, omdat ze het gevoel hebben dat Andere Tijden niet over “hun” geschiedenis gaat. Dat vind ik jammer. Met dit project hopen we daar verandering in te brengen.’

‘Ik vind wel dat Andere Tijden een aantal goede uitzendingen heeft gemaakt over de opkomst van de Islam en gastarbeiders’, onderbreekt Belahnichi haar collega, ‘en de redactie staat er ook open voor. Maar het is wel lastig om tegen dit soort onderwerpen aan te lopen, aangezien de verhalen niet zijn opgeschreven. Dit project springt daar mooi op in.’ Van den Born: ‘Voorheen gingen onze verhalen altijd over het gastarbeider-aspect. Zonder Grenzeloos Verleden waren we niet op het aspect van de zelforganisatie gekomen. Ik vind het heel goed om nu ook naar die verhalen te kijken.’

Een friese marokkaan
Op de website Grenzeloos Verleden is het volledige verhaal van de vader van Soukaina Belahnichi – ‘Een Friese Marokkaan’ – te lezen. Daar staat ook het verhaal van collega Chafina Bendahman – ‘Een nieuwe generatie’ – en ingezonden artikelen van bezoekers van de site. Tevens is er een tijdlijn waarin de belangrijkste gebeurtenissen van de Marokkaanse geschiedenis worden weergegeven.
Momenteel richt het project zich alleen op de geschiedenis van Marokkanen, maar het krijgt misschien een vervolg voor Surinamers, Turken en Chinezen. www.geschiedenis24.nl/grenzeloos-verleden.html

Bekijk meer van

Praat mee

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab
Redacteur

Lars Pasveer
Redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur

Anneke de Bruin
Vormgever

Marc Willemsen
Webontwikkelaar

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.