word actief nvj klein

— donderdag 13 november 2008, 15:37 | 4 reacties, praat mee

Hulpverleners in Afrika helpen ook journalisten

Jeroen Corduwener snijdt een belangrijk punt aan: ontwikkelingswerkers bepalen het nieuws uit conflictgebieden, omdat zij vaak als bron worden gebruikt. Daar is niks mis mee, als ze die bron dan ook openlijk vermelden, betoogt Jack van Ham, algemeen directeur van de ontwikkelingsorganisatie ICCO, in een reactie.

Laatste wijziging: 3 december 2008, 14:02

Nederlandse journalisten lijken soms te vinden dat niet alleen mensen in ontwikkelingslanden belangeloze inzet van ontwikkelingsorganisaties moeten krijgen. Ook zijzelf hebben hulp nodig, en daarvoor kloppen zij aan bij ontwikkelingsorganisaties. Niet iedereen kan het zich permitteren om zoals Jeroen Corduwener op eigen houtje een brandhaard te bezoeken.

Al was het maar omdat die manier van werken een gedegen voorbereiding, uitstekende kennis van de regio, goede inschatting van veiligheidsrisico´s en natuurlijk een flink portie lef vereisen. Daarbij is het voor schrijvende journalisten vaak gemakkelijker zich vrij te bewegen, waar een cameraploeg al gauw genoodzaakt is de nodige permits geregeld te krijgen.

De budgetten voor buitenlandreportages staan op veel redacties onder druk. Journalisten hebben én een heel continent onder hun hoede, én moeten daar multimediaal aandacht aan besteden. Scherpe keuzes worden gemaakt waar wel en waar niet zelf verslag te doen. Tijd voor voorproductie is vaak beperkt. Moet er gereisd werden naar onbekende gebieden als Congo, kloppen journalisten daarom aan bij ontwikkelingsorganisaties voor advies.

Deze organisaties kennen die regio´s vaak goed, hebben daar goede contacten, werken samen met lokale organisaties die kunnen adviseren en ondersteunen bij het organiseren van logistiek, het aanvragen van permits en de te nemen veiligheidsmaatregelen. Bovendien hebben medewerkers van ontwikkelingsorganisaties vaak een stevige een gedegen analyse van de situatie in landen, op cultureel, economisch en politiek vlak, omdat ze die context nodig hebben om hun werk goed te kunnen doen. Daarbij kunnen ze zich baseren op méér dan alleen de nieuwsbronnen, omdat ze voortdurend spreken met de mensen daar uit alle lagen van de samenleving.

Toch zie of hoor je daarover vaak weinig in de media. Een radioverslaggever reisde met een medewerkster van ICCO in een rampgebied, voerde haar op in zijn reportages, maar weigerde daarbij te noemen dat ze een ontwikkelingswerker was. Dit zou namelijk zijn onafhankelijkheid in twijfel zou trekken.

Een journalist reisde mee om een door ICCO aangekaart misstand in een geïsoleerd gebied te beschrijven, maar wilde de naam van de organisatie niet noemen, omdat dit zou lijken alsof het een opdracht van de organisatie was geweest.

Journalisten van een landelijke krant en een radioprogramma reisden mee op een door ICCO georganiseerde persreis, maar noemden de organisatie niet omdat ze dat niet relevant vonden voor hun verhaal.

Ontwikkelingsorganisaties hebben een belang, namelijk goede noodhulp en armoedebestrijding. Daarvoor is geld nodig, maar nog vaker goede informatie en bewustwording. Bewustwording bij mensen in Nederland (en elders in de wereld) over de situatie waar medeburgers in conflictgebieden en/of ontwikkelingslanden zich in bevinden. Om hen te bewegen op wat voor wijze dan ook behulpzaam te worden.

In een tijd waar de effecten van ontwikkelingswerk in Nederland volop onder vuur liggen, zou het ook goed zijn als mensen in Nederland in reguliere buitenlandreportages zien waar Nederlandse ontwikkelingsorganisaties werkzaam zijn. Het is ons te doen om het aankaarten van misstanden. Om die reden zijn wij bereid om ons netwerk, onze logistieke capaciteit en onze kennis ter beschikking te stellen van de journalistiek. 

Uiteraard voelen wij het als een plicht en belangrijke taak om onze informatie voor Nederlandse journalisten beschikbaar te hebben. En zijn we ons als geen ander bewust van het belang van vrije en vooral ook kritische nieuwsgaring. Maar ontwikkelingswerkers spreken nu eenmaal vanuit een eigen perspectief, namelijk dat van hun werk. En ontwikkelingsorganisaties zijn dus geen mediabedrijven of productiehuizen die zich belangeloos kunnen inzetten voor redacties. Elke bron geeft kleur aan een verhaal, dus ook informatie afkomstig van mensen uit de ontwikkelingssector.

Daarom is het een goed journalistiek gebruik die bron te noemen, feiten te checken en eventueel meerdere bronnen aan te halen. Met het verschuilen achter journalistieke argumenten om dat niet te doen, houd je niet alleen jezelf, maar bovenal jouw lezer, kijker en luisteraar voor de gek.

Jack van Ham
Algemeen Directeur ICCO

Bekijk meer van

Afrika

Tip de redactie

Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

Praat mee

4 reacties

Hillie Molenaar, 17 november 2008, 20:50

Ik zie het probleem niet. Als je echt de sponsor bent maak je samen een contract met daarin een aantal afspraken of voorwaarden. In alle andere gevallen ben je gewoon een informant die vrijwillig en zonder enige verplichting “buiten Nederland” informatie geeft (al dan niet in de bedrijfsauto).

Peter Tetteroo, 18 november 2008, 08:38

Het verhaal van Van Ham is me uit het hart gegrepen. Ik ben er talloze keren getuige van geweest. Schijnheilig, en het haalt de reputatie van ons vak (nog verder) naar beneden. Moedig dat Van Ham dit schrijft, want het is algemeen bekend onder hulpverleners, maar geen van hen wil het hardop zeggen. Zij voelen zich afhankelijk van ons, en daardoor kan deze praktijk ongeremd doorwoekeren. De reactie van Hillie Molenaar geeft onze attitude aardig weer: wat zeurt zo’n man nou, had ie maar een contract moeten opstellen. Eigen verantwoordelijkheid nemen is er niet bij.

Miranda Nijboer, 25 november 2008, 10:09

Bronvermelding lijkt mij sowieso een belangrijk aspect in de berichtgeving????? En dus ook als het gaat om iemand van een ontwikkelingshulp organisatie. Ik vraag me af of dit afbraak doet aan betrouwbaarheid van het bericht, ik denk zelfs dat lezers zich dan meer verbonden zouden gaan voelen met het bericht. Omdat het Nederlanders zijn die daar werken. Maar misschien zie ik dat verkeerd en raakt het enkel de linkse lezers. Ook goed mogelijk…

Hillie Molenaar, 22 april 2009, 19:40

Bronvermelding oftewel vermelding in de aftiteling van een documentaire uiteraard ben ik het daar helemaal mee eens. Filmmakers (documentairemakers) zijn daar in het algemeen zeer nauwgezet in maar bij TV reportages en nieuws items ontbreekt die informatie meestal. NGO’s (Jack!) kunnen/moeten dat veel beter regelen.

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Uitgever

Dolf Rogmans

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Factuurgegevens

Villamedia Uitgeverij BV
Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl

Redactie (tips?)

Chris Helt, hoofdredacteur

Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

Linda Nab, redacteur

Lars Pasveer, redacteur

Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

Sales

Sofia van Wijk

Jenny Fritschy

Webontwikkeling

Marc Willemsen

Vacatures & advertenties

redactie@villamedia.nl

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.