data als kans

— woensdag 15 juni 2022, 13:37 | 0 reacties, praat mee

Hoe vrij moet onderdompeljournalistiek zijn?

© Foto: Duco de Vries

Een ervaring waarin je zelf een rol hebt, nestelt zich beter in je geheugen dan een gebeurtenis die je alleen als toeschouwer beleeft. Binnen de journalistiek heeft dat idee het afgelopen anderhalve decennium geleid tot de stroming van immersive journalism. Een nieuwsconsument beleeft het verhaal daarbij vanuit een door de journalist gekozen perspectief (vaak met behulp van technieken als virtual reality, 360-gradenvideo of augmented reality) en voelt daardoor beter wat de hoofdpersoon voelt. Laatste wijziging: 16 juni 2022, 07:23

Dat soort ‘onderdompeljournalistiek’ is niet beperkt tot één vorm. Zo lieten journalisten hun publiek al virtueel rondkijken op locaties waar rampen hadden plaatsgevonden en lieten ze hen als vliegen op de muur meekijken met (vaak aangrijpende) gebeurtenissen. Interactiever zijn de producties waarbij kijkers zelf kiezen in welke volgorde ze een verhaal verkennen. Helemaal als ze ook nog eens zelf een actieve rol spelen in dat verhaal.

Die laatste twee categorieën geven nieuwsconsumenten veel vrijheid in de manier waarop ze het verhaal beleven. Maar hoe groot die vrijheid moet zijn, daarover verschillen makers van onderdompeljournalistiek van mening. Voor het onderzoek Impact vs Reach – dat eind mei werd gepresenteerd – interviewden onderzoekers van de Hogeschool Utrecht, de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit van Wenen vijftien immersive journalism-makers en -deskundigen. En vroegen onder andere tegen welke uitdagingen ze aanliepen.

Die interviews leverden drie uitdagingen op. Allereerst bleek immersive journalism niet altijd even goed te passen binnen de dagelijkse nieuwspraktijk, waarin alles snel gaat. Daarnaast is er een spanningsveld tussen bereik en impact. Moet een productie vooral voor iedereen toegankelijk zijn, met als risico dat de kijker het verhaal minder ervaart zoals de maker zou willen? Of heeft die ervaring voorrang boven alles, ook als dat betekent dat alleen een klein deel van de consumenten hem dan meekrijgt? Het zal per geval verschillen.

Wat de hoeveelheid vrijheid die kijkers krijgen betreft, kan die volgens Viktorija Mickute van Al Jazeera bijna niet groot genoeg zijn. Nonny de la Peña, een van de eerste journalisten die experimenteerde met immersive journalism, voelt er meer voor een verhaal te kaderen en nieuwsconsumenten alleen binnen dat kader keuzevrijheid te geven. Kijkers bepalen zo de manier waarop ze een verhaal beleven, maar ze krijgen allemaal wel dezelfde informatie mee.

De conclusie van een verhaal blijft op die manier voor alle kijkers hetzelfde. En dat past dan weer goed in de rol die we als journalist hebben: feiten verzamelen, deze structureren en als helder pakket aanbieden. Ook bij onderdompeljournalistiek blijft dat een van onze kerntaken. Hoe interessant en nuttig het overbrengen van (vaak emotionele) ervaringen ook kan zijn.

Tips van Nick

  • Lees het volledige onderzoeksverslag van Impact vs Reach op tek.st/rx
  • Dit verhaal vertelt je meer over experimenteren met immersive journalism: tek.st/ry
  • Een aantal mooie (inmiddels klassieke) voorbeelden van onderdompeljournalistiek vind je hier: tek.st/rz.

  • Tip de redactie

    Wil je Villamedia tippen, maar is dat te gevoelig voor een gewone mail? Villamedia is aangesloten bij Publeaks, het platform waarmee je veilig en volledig anoniem materiaal met de redactie kunt delen: publeaks.nl/villamedia

    Praat mee

    Colofon

    Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

    Uitgever

    Dolf Rogmans

    Postadres

    Villamedia Uitgeverij BV
    Postbus 75997
    1070 AZ Amsterdam

    Bezoekadres

    Johannes Vermeerstraat 22
    1071 DR Amsterdam

    Factuurgegevens

    Villamedia Uitgeverij BV
    Johannes Vermeerstraat 22
    1071 DR Amsterdam

    Contact

    redactie@villamedia.nl

    Redactie (tips?)

    Chris Helt, hoofdredacteur

    Marjolein Slats, adjunct-hoofdredacteur

    Linda Nab, redacteur

    Lars Pasveer, redacteur

    Trudy Brandenburg-Van de Ven, redacteur

    Sales

    Sofia van Wijk

    Jenny Fritschy

    Webontwikkeling

    Marc Willemsen

    Vacatures & advertenties

    redactie@villamedia.nl

    Bereik

    Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

    Rechten

    Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.