website over journalistiek

x

Villamedia heeft een app

 

Exclusieve inhoud Sluiten

Een NVJ-lid heeft dit artikel met je gedeeld. Gratis een maand alles lezen? Klik hier.

Een NVJ-lidmaatschap geeft je recht op:

  • Persoonlijk advies
  • Juridisch advies & rechtsbijstand
  • Perskaart
  • Korting op cursussen
  • Villamedia magazine

Word lid Verder lezen

Geen laf werk voor TRIK

Linda Nab — Geplaatst op Wednesday 16 May 2018, 11:00

© Anke van der Meer

Interview Het hele wereldbeeld teruggebracht tot één plaat. Dat is, in een notendop, de ideale cartoon volgens illustrator en cartoonist TRIK. Een selectie van de journalistieke portretten die hij maakte voor Villamedia, wordt vanaf zaterdag geëxposeerd in Haarlem.

Aan de illustraties en cartoons van TRIK komt geen potlood of kwast te pas. Hij maakt ze allemaal op de computer, en doorgaans blinken ze uit in ogenschijnlijke eenvoud. Eén iconisch beeld met een duidelijke boodschap; dat is genoeg. Zoals de cartoon over de politieke crisis in België, waar hij in 2008 de Inktspotprijs mee won. We zien Wiske, met een strikje in het haar in de kleuren van de Belgische vlag. Ogen als kruisjes. In grote letters ‘EINDE’ erboven, met kleine letters het Franse ‘Fin’ erachter. Stripjournalist Joost Pollmann zei ooit: ‘De ideale TRIK-cartoon is het hele wereldbeeld teruggebracht tot één plaat.’ En dat vat het wel zo’n beetje samen, vindt de illustrator. ‘Je zou het bij wijze van spreken moeten kunnen uitprinten, en in de stad rondplakken. Als een affiche.’

Wie de studio van TRIK bezoekt, verwacht daarom wellicht een opgeruimde geest in een opgeruimd kantoor. Maar stap over de drempel van het pand op het Energieterrein in Haarlem, schuin tegenover de Lichtfabriek, en je waant je eerder in een kringloopwinkel. De twee beeldschermen op zijn bureau vallen weg in de verzameling prullaria waar ze door worden omringd. Objecten die TRIK in de loop der jaren verzamelde. Op de rommelmarkt, in de kringloopwinkel, via Facebook of gewoon op straat bij het vuilnis. Een Jezusbeeldje, een VHS van Warriors (‘mijn lievelingsfilm’), spuitbussen, een tuinkabouter, een rubberen Donald Duck, merchandise van X-men, een plaquette van Superman, een gasmasker uit de Tweede Wereldoorlog. Op de vloer staan grote panelen tegen elkaar gestapeld; schilderijen van zijn hand. Aan de muren cartoons, enkele kindertekeningen, maar ook singeltjes, een Barbapapa en een bonte verzameling waarschuwingsborden voorzien van pictogrammen. Boven de computerschermen hangt een ijsco-vlag. Eronder het geruststellende gepruttel van een koffiemachine.

‘Welkom in mijn brein’, grijnst TRIK, als altijd vanonder een van zijn vele baseball caps. ‘Dit hele gekkenhuis is van mij.’ Hij ijsbeert wat rond zijn bureau. Vist een boemerang tussen zijn paperassen vandaan. ‘Ik heb al die invloeden nodig, al word ik er soms ook gek van. Als ik om me heen kijk, kan ik eigenlijk van alles wel een idee krijgen. Dat vind ik lekker. Veel van wat je hier ziet, is letterlijk terug te vinden in mijn illustraties.’

Wie goed kijkt, ziet een rode lijn in zijn verzameling. ‘Ik sla enorm aan op symboliek en iconografie’, zegt hij. ‘Soms citeer ik een beroemd beeld, een kunstwerk of iets uit een reclame. En die koppel ik aan inhoud om een boodschap over te brengen. Dat is altijd een puzzel – om niet te zeggen een strijd. Het komt niet vanzelf. Ik zoek de dingen net zolang bij elkaar tot het klopt. Dat vind ik het hoogst haalbare in mijn werk.’

Het is een methode die is geïnspireerd op de Pop- en Streetart. Al wist TRIK dat op de kunstacademie nog niet zo te benoemen. Daar begon hij met het naschilderen van waarschuwingstekens, zoals het pictogram van een vlam. ‘Tot mijn docent zei: “Je kunt wel zo’n ding naschilderen; maar wat wil je er nu mee zeggen?” Daarna heb ik er in grote letters “Kosovo” onder geschreven en werd het opeens een statement. Ik dacht echt: wow! Later kwam ik in aanraking met het werk van Andy Warhol. Hoe hij de kunst benaderde was voor mij ook een enorme eyeopener. De pamflet-achtige stijl. Dat directe communiceren.’

Trump
TRIK zet zijn radartjes het liefst aan het werk voor de politieke cartoon. Aan het begin van zijn carrière maakte hij ze jarenlang voor Nieuwe Revu. Op dit moment heeft hij er geen vaste opdrachtgever voor, maar hij is niet gestopt ze te tekenen. Hij stuurt zijn cartoons zo nu en dan rond naar kranten en tijdschriften, en publiceert ze bij Drawing the Times en Cartoon Movement. Voor niets. Ophouden met ze te maken, is geen optie. ‘Het borrelt altijd in mijn hoofd. Dingen moeten er gewoon uit. Ik kan slecht tegen onrecht en hypocrisie. Daar wil ik op reageren. Met beelden, want dat is het enige wat ik kan. Een politicus zal ik nooit worden.’

Hij pakt zijn opschrijfboekje erbij en laat een lijstje zien. ‘Ligt altijd naast mijn bed. Ik schrijf er dingen in waar ik nog wat mee wil doen.’ Facebook staat op het lijstje. Mark Zuckerberg moet die avond voor de Senaat verschijnen. En Trump. Altijd Trump. ‘Hij is mijn muze. Daar kan ik tekeningen over blijven maken. Ik krijg wel eens te horen: “ga je het nou weer over Trump hebben?” Maar dan denk ik: ja sorry, daar maak ik me nou echt druk over. Net als over Poetin. En Syrië.’ Over de Nederlandse politiek tekent hij minder vaak. ‘Te klein. Te veel kruidenieren. Dan, opgewonden, terwijl hij driftig en langdurig in zijn koffiemok roert: ‘In Syrië gaan kinderen eraan tijdens een gifgasaanval. En hier in Nederland hebben we een politicus die op een piano gaat liggen. Hou op zeg.’

In de loop der jaren heeft TRIK zijn palet verbreed. Hij heeft de schilderkwast weer opgepakt, en maakt onder de naam MrMonk kunstwerken waarbij hij lijnen over grote panelen met oude foto’s heen schildert. Samen met beeldend kunstenaar Stefan Kasper schildert hij onder de alias DUONAR. Ook op illustratief gebied heeft hij zijn horizon verlegd. Sinds een aantal jaar maakt hij portretten van journalisten, bij interviews in Villamedia. ‘Daarvoor deed ik nooit portretten. Ik vermeed ze juist, omdat ik het niet echt mijn stijl vond. Maar uiteindelijk blijk ik er goed mee uit de voeten te kunnen zolang ik het maar op mijn eigen manier doe. Puur alleen een hoofd vind ik niet interessant. Natuurlijk, het moet een treffend beeld zijn, maar mijn kwaliteit is om de sfeer van zo iemand neer te zetten. De elementen eromheen.’ Hij wijst naar een van de waarschuwingsbordjes aan de muur. ‘Levensgevaar. Hoogspanning’, staat erop. ‘Ken je die nog? Zit in het portret dat ik maakte van Arnold Karskens.’

Wanted
Alles bij elkaar loopt zijn werkweek snel vol. Maar dat geeft niet. ‘Als ik het druk heb, ben ik op mijn best. Ook als ik druk ben met zaken waar ik geen zak mee verdien, zoals mijn schilderijen. Het maakt niet uit; het is mijn uitlaatklep. Dat moet je blijven doen.’
TRIK vist een koffietafelboek uit de stapel papier op zijn bureau. ‘The Art of Rage’ van de Duitse graffiti-artiest Rache, die bekend is geworden van zijn graffiti’s op treinen in Berlijn. ‘Deze gast is “wanted” als een malle, want het is allemaal illegaal wat hij doet. Het feit dat iemand zijn leven zo inricht om vernieuwend en vet beeld neer te zetten, vind ik boeiend. En dan ook nog in de wetenschap dat het morgen allemaal weer weg is. Dan moet je echt ijzeren ballen hebben. Rache is iemand die binnen zijn genre de grenzen opzoekt. Zonder belang. Dat is wat ik ook hoop te doen in mijn vak. Dat verwacht ik ook van mijn studenten op de Kunstacademie in Zwolle, waar ik eens per twee weken lesgeef. Die moeten niet zomaar wat laf werk ophangen. Want dan trek ik het van de muur.’

HEADLINES
Dieuwke Wynia, Humberto Tan, Rob Wijnberg, Peter Vandermeersch, Franska Stuy, Danny Ghosen, Teun van de Keuken. De afgelopen vijf jaar vervaardigde TRIK voor Villamedia een bonte verzameling portretten van journalisten. Van 19 mei t/m 9 juni is een selectie van 33 portretten te zien op de expositie ‘HEADLINES, journalistieke portretten’ in Kunst centrum Haarlem. HEADLINES maakt onderdeel uit van de Stripdagen Haarlem 2018, die als thema ‘De maakbare mens – 200 jaar Frankenstein’ hebben meegekregen. Volgens de organisatie laat TRIK met zijn portretten zien hoe hij ‘als een ware constructivist en moderne Dr. Frankenstein’ portretten samenstelt en modelleert.

De expositie wordt op zaterdag 19 mei om 15.00 uur geopend door NU.nl-hoofdredacteur Gert-Jaap Hoekman, wiens portret ook op de tentoonstelling te zien zal zijn.

Op zaterdag 26 mei (13.00-14.00 uur) en zondag 3 juni (14.00-15.00 uur) verzorgt TRIK een Masterclass, waarin hij uitleg geeft bij het getoonde werk, hoe hij te werk gaat en welke beeldende keuzes hij maakt tijdens het maken van de portretten.

Kunst centrum Haarlem is open van dinsdag tot en met zaterdag van 11.00- 17.00 uur. Extra openingsdagen tijdens de stripdagen: zondag 26 mei en zondag 3 juni van 12.00-17.00 uur. Gratis toegang.

Kijk voor meer info op: Stripdagenhaarlem.nl

Nog geen reacties

Om te reageren moet je een Villamedia Account hebben en moet je eerst ingelogd zijn.