Afstudeerprijs Villamedia 2019

— donderdag 7 oktober 2010, 09:42 | 2 reacties, praat mee

Feiten hebben een slecht imago

Eens in de zoveel tijd zie je de haarscherpe analyse weer de kop op steken; een prominente collega pleit voor meer feiten en minder meningen in de journalistiek. Een ander vindt dat vervolgens weer flauwekul, waardoor we in feite weer aan het begin staan. Er is ook weinig wetenschappelijk materiaal bekend van de hoeveelheid feiten of meningen die een mens kan verdragen. Of wat we daarvan vinden.

Hoe dan ook, als iemand als Nick Davies ons geselt met zijn Flat Earth News, beloven we weer even beterschap. Meer feiten, begrepen. Maar het is net als met het bezuinigen op ambtenaren: iedereen wil het, maar het komt er nooit van.
Logisch want de analyse van het probleem laat één belangrijke oorzaak onvermeld. Bijna niemand durft te zeggen dat de meeste feiten eigenlijk een beetje saai zijn, veel minder leuk dan ongezouten commentaar de wereld in slingeren.

Mensen letten er ook helemaal niet zo vaak op als je zou verwachten, op keiharde waarheden. Feiten zijn eigenlijk slechts de grondstof voor een mening.
Zo weet eigenlijk iedereen wel dat Geenstijl, onze Fox News van de Lage Landen, maar wat roept. Dat geven ze zelfs toe. Zo bont maakt zelfs de Privé het niet. Maar ze blijven journalistiek serieus genomen worden. En wie dat niet doet, die is ‘links’.

Als we dit willen doorbreken, zit er maar één ding op. We moeten denken als en marketeer. Feiten moeten sexy worden, het imago van het feit is aan een make-over toe. En dan bedoelen we niet de ‘sexed-up facts’ van de spindocters. De echte waarheid moet weer leuk worden, weer mooi en om van te genieten. Des te triester is het dat zoiets als datavisualisatie door de gehele journalistiek nog steeds onderschat wordt.

Voorbeeldjes. De Datablog van de Guardian laat onder meer zien hoe datajournalisten door alle cijfers van de Wikileaks documenten over Afghanistan zijn gegaan. Tientallen kaarten bieden wonderschoon inzicht in de acties van militairen en geheime diensten. BBC’s Britain from Above laat ons zien hoe prachtig hun land is, aan de hand van vele feitelijke animaties. Gapminder schotelt ons simpelweg diagrammen voor. Maar is dat ook niet journalistiek? Zijn kleuren en bewegingen niet ook een vorm van duiding? Het is mooi dat het AD jaarlijks uitzoekt wat de beste ziekenhuizen zijn, maar moet het nou zo lelijk? Is esthetiek niet van waarde voor de journalistiek?

Ook als je het probleem van de andere kant benadert, zie je snel dat infografics belangrijker moeten worden. The theorie van The Internet of Things laat zien dat steeds meer apparaten zelfstandig aan het web gekoppeld worden en interacteren. Duizenden, miljoenen databases met cijfermateriaal staan nu al online. Huizenprijzen, schoolprestaties, het aantal CDAstemmers per gemeente, hoeveel frikandel-eters ook hondenliefhebbers zijn, alles.

Misschien moeten we juist minder vaak de telefoon pakken, minder vaak de wijken in. De briljante journalistieke verhalen en scoops liggen gewoon geduldig te wachten, tot iemand er een analyse op loslaat en het lekker verbeeldt. Toch staan er weinig geniale Nederlandse voorbeelden online (weerleg dat in de comments!).

Datavisualisatie zou de plek kunnen worden waar journalistiek, wetenschap en kunst elkaar ontmoeten. Dat is althans het gevoel dat hangt aan “Journalism in the Age of Data”, een aardige documentaire van de Stanford Universiteit. En dat is het gevoel dat we in Nederland goed kunnen gebruiken. Mijn tip aan journalistieke organisaties: ontsla morgen twee redacteuren en huur er twee geweldige datajournalisten voor terug. Het resultaat zal de komende jaren niet teleurstellen.

Twitter.com/erikvh
Linkedin

Bekijk meer van

Praat mee

2 reacties

laurensl, 8 oktober 2010, 14:09

denk niet dat mensen zitten te wachten op een datavisualisatie van het aantal frikandel-eters dat ook hondenliefhebber is. what’s next? een grafiek die laat zien hoeveel kijkers naar pauw en witteman een kanariepiet hebben? feiten leuker presenteren ben ik wel voor, maar dan zonder bullshitinfo graag.

Erikvh, 10 oktober 2010, 23:03

Beste Laurens,
Dat was uiteraard maar een voorbeeld van hoe ver de mogelijkheden reiken, niet wat journalistiek wenselijk is…

VVOJ banner congres

Colofon

Villamedia is een uitgave van Villamedia Uitgeverij BV

Postadres

Villamedia Uitgeverij BV
Postbus 75997
1070 AZ Amsterdam

Bezoekadres

Johannes Vermeerstraat 22
1071 DR Amsterdam

Contact

redactie@villamedia.nl
020-30 39 750

Redactie (tips?)

Dolf Rogmans
Hoofdredacteur, 020-30 39 751

Marjolein Slats
Adjunct-hoofdredacteur, 020-30 39 752

Linda Nab
Redacteur, 020-30 39 758

Lars Pasveer
Redacteur, 020-30 39 755

Trudy Brandenburg-Van de Ven
Redacteur, 020-30 39 757

Anneke de Bruin
Vormgever, 020-30 39 753

Marc Willemsen
Webontwikkelaar, 020-30 39 754

Vacatures & advertenties

Karen Bais
020-30 39 756

Sofia van Wijk
020-30 39 711

Bereik

Villamedia trekt maandelijks gemiddeld 120.000 unieke bezoekers. De bezoekers genereren momenteel zo’n 800.000 pageviews.

Rechten

Villamedia heeft zich ingespannen om alle rechthebbenden van beelden en teksten te achterhalen. Meen je rechten te kunnen doen gelden, dan kun je je bij ons melden.