Escalatie geweld Oekraïne: belang digitale hygiëne journalisten benadrukt
UPDATE Met de forse escalatie van het geweld in Oekraïne gaan de ontwikkelingen - ook voor de journalistiek - razendsnel. We houden hier de belangrijkste gebeurtenissen bij. Zo zegt de oudste Engelstalige krant van Oekraïne, Kyiv Post, dat ze met cyberaanvallen bestookt wordt. En in Polen worden vijf Russische tv-zenders verboden.
Laatste update:24 februari 16.30 uur
In een bericht op Twitter laat de krant weten voortdurend cyberaanvallen waar te nemen. Om welke soort aanvallen het gaat wordt niet duidelijk gemaakt. De Kyiv Post stelt daarnaast ook niet direct dat de aanvallen vanuit Rusland worden ingeleid, maar wijst er wel op dat ze zijn begonnen vanaf het moment dat Rusland het militaire offensief tegen Oekraïne begon.
Desinformatie-oorlog
Er raast ook een desinformatie-oorlog. New York Times-columnist en tech-expert Zeynep Tufekci benadrukt het belang van digitale hygiëne.
Tufekci adviseert journalisten die dit conflict verslaan om een tweede, schone telefoon te gebruiken, met daarop geen persoonlijke informatie: “Het is vaak juist de persoonlijke informatie waar ze naar op zoek zijn.” Zorg dat je online accounts afdoende zijn beschermd, met meertrapsbeveiliging en hardware-sleutels voor toegang.
This is true, even more generally, not just for newsrooms.
— zeynep tufekci (@zeynep) February 24, 2022
Here’s the hierarchy of two-factor methods:
1-Security keys (like yubikeys) wherever possible. Best option. Really solid. Class of its own.
2-Authenticator apps (not SMS) otherwise.
3-SMS if you have no other option. https://t.co/Eqst2H3RPU
In dat licht is ook de lijst suggesties voor sancties interessant die Reuters-journalist Raphael Satter aanhaalt. Die omvat onder meer een directe stop van software-updates voor Russen. Wie op termijn qua lekken uit de pas loopt, is daarmee een eenvoudiger doel voor hacks.
Het Nederlandse Cyber Rapid Response Team gaat Oekraïne assisteren bij het afweren van cyberaanvallen. Voorlopig vanuit Nederland, mogelijk later ook vanuit Oekraïne zelf.
Bij het verlaten van haar woning is de bekende Russische mensenrechtenactivist Marina Litvinovich opgepakt, meldt de Amerikaanse journalist Jim Rutenburg op Twitter. Litvinovich had opgeroepen tot een anti-oorlogsrally, later vandaag. Ook bij andere demonstraties in Sint Petersburg zijn minstens vijf mensen gearresteerd.
Anti-war solo pickets like this are popping up in cities across Russia. It’s not much but they’re arrested almost immediately, often upon leaving their homes when the cops know to expect them. Here’s Sofya Rusova, co-chair of Russia’s Trade Union of Journalists. pic.twitter.com/5NVqdGyhFy
— Kevin Rothrock (@KevinRothrock) February 24, 2022
#Ukraine 🇺🇦: small-scale protests have erupted in #Russia 🇷🇺.
— Thomas van Linge (@ThomasVLinge) February 24, 2022
In #Yekaterinburg several dozen people chant "no to war" pic.twitter.com/iLct80ToDz
NAVO-topman Jens Stoltenberg veroordeelde in een korte toespraak de Russische inval. Morgen wordt een virtuele top belegd, om over de escalatie te praten, aldus Stoltenberg.
Twitter bood excuses aan nadat het diverse accounts had gesloten die cruciaal zijn voor zogeheten OSINT-berichtgeving. Deze accounts rond Open Source Intelligence versterken video’s, foto’s documenten, sociale media posts en andere openbare bronnen. Wanneer journalisten niet te plekke kunnen komen, zijn zulke berichten nuttig om toch een beeld te kunnen vormen.
Nadat OSINT-onderzoekers over massale sluitingen klaagden, werden de meeste weer hersteld. Tegenover The Verge zegt Twitter dat er sprake was van een misverstand. Het bedrijf probeert desinformatie te bestrijden en de accounts waren per abuis nevenschade.
Het was geen gecoördineerde actie tegen OSINT-onderzoekers, aldus een woordvoerder. Twitter zou pro-actief “narratieven bestrijden” die tegen de gebruiksvoorwaarden zijn. Achter de opschorting van OSINT-accounts zat geen bot-netwerk of massale rapportering, aldus Twitter.
Oprichter van The Moscow Times Derk Sauer meldt dat mediatoezichthouder Roskomnadzor Russische media verplicht om enkel nog officiële berichten over de oorlog te publiceren. RTL Nieuws-correspondent Eva Hartog legt hier uit hoe het Kremlin controle houdt over wat het Russische volk te horen krijgt.
Media waakhond Roskomnadzor verplicht Russische media alleen nog officiële berichten over de oorlog te publiceren.
— Derksauer (@derksauer) February 24, 2022
Nederlandse media volgen de laatste ontwikkelingen via liveblogs. Onder meer NOS, Volkskrant, NRC, Trouw en AD updaten hun Oekraïne-nieuws via liveblogs.
Zware sancties
De Europese Unie heeft zware sancties aangekondigd met “enorme gevolgen” voor Rusland, aldus regeringsleiders en voorzitters van de Europese Commissie. Lidstaten zullen deze sancties naar verwachting snel goedkeuren.
Nadine Dorries, minister van Cultuur in Groot-Brittannië, heeft toezichthouder Ofcom gevraagd om toe te zien naar mogelijke desinformatie via nieuwsnetwerk RT. Dorries zegt dat via de internationale zender een “agressieve desinfocampagne wordt gevoerd om Russisch handelen te rechtvaardigen.”
Ofcom kan in principe de uitzendlicentie van RT opschorten of intrekken. Britse parlementariërs vrezen wel dat de BBC dan haar uitzendlicentie in Rusland verliest.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Kuleba stuurde een bericht aan alle Oekraïeners wereldwijd dat het land werkt en klaar staat om te vechten.
To Ukrainians around the globe:
— Dmytro Kuleba (@DmytroKuleba) February 24, 2022
Putin attacked, but no one is running away. Army, diplomats, everyone is working. Ukraine fights. Ukraine will defend itself. Ukraine will win.
Share the truth about Putin’s invasion in your countries and call on governments to act immediately.
Praat mee